DOĞAL KAYNAKLAR RİSK ALTINDA

Projenin ormanlık alanlara, su kaynaklarına ve verimli tarım arazilerine olan yakınlığına dikkat çeken CHP heyeti, bölgenin ekolojik dengesinin bozulmaması gerektiğine vurgu yaptı. Milletvekili Aliye Coşar, projenin doğaya ve çevreye zarar vereceği endişesini paylaşarak, bu girişimi rant odaklı bir çalışma olarak nitelendirdi. Katılımcılar, Kaş’ın eşsiz doğasının korunması noktasında kararlı bir duruş sergilediklerini ifade etti.

HUKUKİ MÜCADELE SİNYALİ VERİLDİ

Yapılan basın açıklamasında, bölge halkıyla birlikte hareket edileceği ve projeye geçit verilmeyeceği net bir dille belirtildi. Milletvekili Coşar, doğayı korumak adına tüm yasal haklarını kullanacaklarını ve yargı sürecini başlatarak konunun takipçisi olacaklarını açıkladı. CHP kadroları, ormanların ve derelerin ranta teslim edilmemesi için sonuna kadar mücadele edeceklerini duyurdu.

KAŞ’IN DOĞASI İÇİN BİRLİK ÇAĞRISI

Etkinliğin sonunda Kaş'ın tarihi ve doğal güzelliklerine sahip çıkılması gerektiği vurgulandı. Coşar, bölge halkının yanında olduklarını belirterek, doğa üzerindeki bu tür müdahalelerin durdurulması için toplumsal duyarlılığın önemine değindi. Yapılan basın açıklamasının ardından, yerel halktan gelen talepler doğrultusunda konunun gündemde tutulmaya devam edileceği kaydedildi.

Antalya Valiliği Hükümet Konağında düzenlenen toplantıya Antalya Valisi Hulusi Şahin ve eşi Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi Proje Koordinatörü Ebru Şahin, Vali Yardımcısı Salih Yüce, Antalya Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Çiğdem Hacıoğlu, ilçe belediye başkanları ve başkan yardımcıları, Devlet Su İşleri (DSİ) 13. Bölge Müdürü Özhan Erdanışman, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü İsmail Öntaş, İl Tarım ve Orman Müdürü Şakir Fırat Erkal ile kurum ve kuruluş yetkilileri katıldı.

DENİZ KİRLİLİĞİNE KARŞI YAPILAN ÇALIŞMALAR DEĞERLENDİRİLDİ

Toplantıda; Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi çalışmaları kapsamında gerçekleştirilen saha operasyonları ve temizlik faaliyetleri, eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları, altyapı yatırımları ve teknik önlemler ile denetim ve mevzuat düzenlemeleri ele alındı.

Toplantıda ayrıca; Sahil Güvenlik Antalya Grup Komutanlığı tarafından farklı noktalarda gerçekleştirilen dip temizliği operasyonları, belediyeler tarafından yapılan sahil temizlikleri, atık bariyerleri kurulumu ve atık yönetimi alanında saha faaliyetleri, kirliliği kaynağında önlemek amacıyla idari ve teknik denetimler, eğitim faaliyetleri, akademik çalışmalar ve deniz kirliliğiyle mücadelede atılacak yeni adımlar değerlendirildi.

AMACIMIZ DENİZLERİMİZİ TEMİZ TUTMAK

Toplantının açılışında yaptığı konuşmada Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi’nin amacının, denizi temiz tutmak, mevcut kirlilik sorunlarını gündeme getirmek ve temiz bir deniz hedefine ulaşmak olduğunu vurgulayan Antalya Valisi Hulusi Şahin; bölgede yürütülen çevre koruma faaliyetlerinin, deniz temizliği konusundaki farkındalığı artırmak için hayati önem taşıdığını belirtti.

Toplantıda ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından denizlerde yürütülen temizlik, bilinçlendirme ve saha çalışmaları hakkında sunum yapıldı.

6.0 BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ SARSINTI GENİŞ ALANDA HİSSEDİLDİ

Merkez üssü Ege-Kıbrıs Yayı Rodos'un güneydoğusu ve Kaş'ın yaklaşık 100 kilometre güneybatısı olan deprem, bölgedeki fay hatlarının hareketliliğini bir kez daha gündeme taşımıştı. 6.0 büyüklüğündeki sarsıntı, sadece merkez üssü yakınlarında değil; Marmaris, Antalya, Konya, Mersin ve Adana gibi geniş bir coğrafi alanda yaşayan vatandaşlar tarafından da hissedilmişti. O dönemde büyük korku ve paniğe yol açan bu olay, Akdeniz’in sismik aktiviteleri açısından önemli bir veri kaynağı olarak kayıtlara geçti.

SİSMİK AKTİVİTELER VE BÖLGESEL RİSKLER

Demirtaş tarafından hatırlatılan bu deprem, özellikle Ege-Kıbrıs Yayı'nın tektonik yapısını anlamak adına paleosismolojik çalışmalarda sıkça referans gösteriliyor. Akdeniz havzasındaki fayların karakteristiği üzerine yapılan bilimsel incelemeler, bölgedeki risklerin ciddiyetini ortaya koyuyor. Paylaşılan bilgiler, geçmişte yaşanan depremlerin birer "tarihi kayıt" olarak değerlendirilmesi gerektiğini kanıtlıyor.

DEPREM GERÇEĞİYLE YAŞAMA KÜLTÜRÜ

Bugün 9 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla, 14 yıl önce yaşanan bu sarsıntıdan ders çıkarmanın önemi bir kez daha ön plana çıkıyor. Uzmanların paylaşımları, deprem bilincinin sadece sarsıntı anında değil, her zaman diri tutulması gerektiğini gösteriyor. Akdeniz'in sismik geçmişi, yapı stokunun iyileştirilmesi ve afet hazırlık süreçlerinin kesintisiz şekilde devam etmesinin hayati bir zorunluluk olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

DENİZLER ÇÖPLÜĞE DÖNÜYOR

Deniz çöpleri tüm dünyada büyük bir sorun. Plastik kullanımının yaygınlaşması, kıyı kentlerindeki yoğun nüfus ve turizm hareketlerine karasal kaynaklı pekçok başka kirlilik eklenince denizler çöplüğe dönüyor. Karasal alanda ‘çöp’ olarak anılan ne varsa artık denizde bundan payına düşeni alıyor. Bu sorunun önüne geçmek için küresel ölçekte yürütülen çabalara ulusal mevzuatlar da ekleniyor.

2019’DA GENELGE, 2024’DE EYLEM PLANI

Türkiye’de 2019 yılında bir genelge yayımlanarak deniz çöpleri ile ilgili il bazında eylem planları hazırlanması için harekete geçildi. Bu genelge kapsamında 2024 yılında Antalya’da da bir eylem planı hazırlandı. Antalya Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) bünyesinde, Antalya Vali Yardımcısı Aydın Abak’ın koordinesinde yürütülen çalışma kapsamında deniz çöpleri ile ilgili bir komisyon oluşturuldu. Bu komisyonda, 642 km kıyı şeridine sahip olan Antalya’nın belediye başkanları ile ilgili kamu kurumlarının temsilcileri yer aldı. Komisyon, toplam 23 üyeden oluşuyor.

KOMİSYONUN İKİ ÜYESİ TUTUKLU

Geçtiğimiz yıl görevden uzaklaştırılan ve halen tutuklu bulunan Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek, deniz çöpleri ile ilgili komisyonun üyesi olarak büyükşehir belediyesini temsil ediyor. Aynı şekilde görevden uzaklaştırılan ve tutuklu bulunan Manavgat Niyazi Nefi Kara da deniz çöpleri komisyonunda Manavgat’ı temsil ediyor. Sadece bu iki komisyon üyesinin mevcut hukuki durumları ve komisyondaki görev ve sorumluluklarına bakıldığında, Antalya kıyıları ile ilgili kaygılar daha da derinleşiyor.

DENİZE KIYISI OLAN İLÇELERİN BAŞKANLARI KOMİSYONDA

Antalya Vali Yardımcısı Aydın Abak’ın başkanlık ettiği komisyonun üyeleri arasında, ilgili kamu kurumlarının sorumlu yöneticileri ile Gazipaşa, Alanya, Manavgat, Serik, Aksu, Muratpaşa, Konyaaltı, Kemer, Kumluca, Finike, Demre ve Kaş’ın belediye başkanları da yer alıyor. Komisyonda belediye başkanı düzeyinde temsil edilen ilçelerden biri olan Kaş’ta karasal kaynaklı deniz çöplerinin uzunca bir süredir yabancı kökenli ilçe sakinlerinin de yer aldığı gönüllüler tarafından toplandığı biliniyor.

ÖNCE STK’LAR BAŞLADI

Deniz çöplerini önlemeye yönelik ülke genelindeki çalışmaların geçmişi çok eski değil. Giderek artan bu sorunun önüne geçmek ve kurumlar arasında işbirliği yapmak için 2019 yılında bir genelge yayımlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2019/9 sayılı genelgesi, deniz çöpleri ile ilgili eylem planlarının hazırlanması hakkında yapılacak iş ve işlemleri içeriyordu. Bu kapsamda sivil toplum kuruluşları bir süredir çalışmalar yürütüyordu. Küresel çevre fonları tarafından da desteklenen bu çalışmalar yeterli değildi. Kamu kurumlarının ve vatandaşların da bu konuda sorumluluk alması önemliydi. Yayımlanan genelgenin ardından kıyı kentlerinde eylem planları hazırlanmaya başlandı.

ANTALYA’NIN 2025-2030 EYLEM PLANI

Antalya Deniz Çöpleri Eylem Planı ise 2024 yılında hazırlandı. 1 Ocak 2025’te yürürlüğe giren 81 sayfalık eylem planı, 2025-2030 dönemini kapsıyor. Deniz çöplerinin öncelikle kaynağında, karasal alanda önüne geçmeyi hedefleyen plan, denize ulaşmış olan çöplerin de toplanarak temizlenmesini öngörüyor. Konuyla ilgili kamuoyunda farkındalık yaratmayı da amaçlayan eylem planı kapsamında afişler, broşürler ve benzeri içerikler hazırlanması da öngörülüyor. Eylem planı, turizm, balıkçılık ve karasal faaliyetlerden kaynaklı olarak oluşan çöplerin deniz suyu ve kıyı şeridinden temizlenmesi faaliyetlerini de içeriyor.

PLANDA RİSK HARİTALARI DA YER ALDI

Eylem planında, Antalya kıyılarındaki kirlilik kaynakları ile alınması gereken önlemler ve bu konuda yapılan çalışmalar aktarılıyor. Denizlerdeki rüzgârın hakim yönleri, deniz çöplerinin sürüklenme ve yoğunlaşma alanları uyudu görüntüleri üzerinden haritalanıyor. Karasal kaynaklı çöplerin denize ulaşmasını engellemek için kıyı ve kara alanlarında yapılan çalışmalardan örnekler veriliyor. Plaj ve falezlerde yapılan temizlikler bu örnekler arasında yer alıyor.

SEZON ORTASINDA DENİZ ÇÖPÜ KRİZİ

Ancak sezon ortasına gelindiğinde Antalya’nın doğu ve batı kıyılarında gelen kirlilik görüntüleri dikkat çekiyor. Eylem planında riskli alanlar olarak görülen bölgelerde Alanya, Manavgat ve Kemer gibi turizim bölgelerinde deniz kirliliği gündemden düşmüyor. Özellikle bir haftadır Kemer’den gelen görüntüler, deniz çöplerinin kıyı alanlarında yoğunlaştığını gösteriyor. Tekirova, Göynük ve Kemer ilçe merkezindeki sahillerde deniz yüzeyinde ve kıyıda görülen deniz çöpleri çöpleri, 5 yıldızlı otellerin yüzme alanlarını da tehdit ediyor. Özellikle tatil için bölgeyi tercih eden Rus turistler denize girmeyi engelleyecek şekilde kıyıda yoğunlaşan çöpleri görüntüleyerek sosyal medya hesaplarında paylaşıyor.

AĞIR KOKUDAN DENİZE GİRİLEMİYOR

Görüntülerde Yoğun plastik parçacıklarının olması dikkat çekiyor. Tatilcilerin yaptığı yorumlarda ise özellikle öğle saatlerinden itibaren ağır koku ve çöpler yüzünden denize girmenin mümkün olmadığı belirtiliyor. Son yıllarda denizlerdeki mikro plastik konusunda birçok çalışmanın yapıldığı gözlenirken, Antalya’da yürütülen deniz dibi temizliklerinde traktör ve kamyon lastiğinden naylon terliklere kadar makro plastik örneklerinin çıkarılması, katı atık yönetimi konusunda sorunlar olduğunu işaret ediyor.

DENİZ ÇÖPLERİ PHASELİS KIYISINA ULAŞTI

Turizmin başkenti olarak anılan Antalya’nın sezon ortasında yaşadığı deniz çöpleri sorunu, yüzeyde görülen plastiklerle sınırlı değil. Alanya’dan Kaş’a arıtma sistemlerinin yetersizliği, kapasitenin arttığı yaz aylarında denizi tehdit eden kirlilik kaynakları arasında. Antalya’nın marka değerleri arasında yer alan dünyaca ünlü Phaselis antik kentinin sahilinde denize girenlerin kaydettiği kirlilik ve deniz çöpleri görüntüleri ise, sorunun kültürel peyzaj için de tehdit oluşturmaya başladığını gösteriyor. Antalya kent merkezinde ise falezlerin olduğu bölgede belli aralıklarla deniz çöpleri görünüyor. Vatandaşların kıyıdan gözlemlediği deniz çöpleri, plastik atıklardan poşetlere uzanan çeşitlilikte. Falezler boyunca gözlenen karasal kirliliğin rüzgârla ya da yağışlarla denize taşıdığını belirten vatandaşlar, bu alanlarda önleyici tedbirler alınarak düzenli temizlik yapılması gerektiğini dile getiriyor.

ANTALYA COP31’E HAZIRLANIYOR

Antalya, Kasım 2026’da Küresel İklim Zirvesi COP31’e ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Turizm sezonunun sona erdiği dönemde, kent iklim zirvesi için dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen yaklaşık 120 bin ziyaretçiyi ağırlayancak. Antalya, iyi bir ev sahipliği göstermek istiyor. Bu kapsamdaki hazırlıklar sürüyor.

Antalya Valiliği’nin himayesinde başlatılan Mavi Akdeniz İnisiyatifi projesi de bu çalışmalardan biri. Bu projeyle Antalya kıyılarının ve denizin temizliği yansıtılmak isteniyor. Bu kapsamda bir süredir çeşitli etkinlikler yapılıyor. Projenin sloganı ise “Antalya’da Deniz Hep Temiz” olarak seçilmiş.

BİR YANDA SLOGAN, DİĞER YANDA ÇÖPLER

Bu slogan, oldukça iddialı olmasının yanında, bir kamu kurumunun logosu altında kamuoyuna duyurulduğunda, güven duygusu da yaratıyor. Ancak sloganın gölgesinde yapılan etkinliklerin kamuoyuna duyurulduğu günlerde, tüm dünyadan misafirleri ağırlayan kıyılardan deniz çöplerinin gündeme gelmesi büyük bir çelişki yaratırken kamuya olan güven duygusunu da zedeliyor.

YAMAÇ PARAŞÜTÜ İLE AFİŞ AÇILDI

COP31 öncesinde çeşitli etkinlik ve projelerle kamuoyunda görünür kılınan Mavi Akdeniz Projesi kapsamında geçtiğimiz ay yapılan etkinliklerden biri de Kemer’deki Tahtalı Dağından havalanan yamaç paraşütü pilotlarının, “Antalya’da Deniz Hep Temiz” afişi açarak, ilçe semalarında tur atmalarıydı. Kemer Kaymakamlığı’nın 5 Haziran Dünya Çevre Günü kapsamında organize ettiği bu etkinlikten bir ay sonra, Kemer kıyılarında görülen yoğun deniz çöpleri ve ortaya çıkan ağır koku, sloganın aksine Antalya’da denizin hep temiz olmadığını acı şekilde gösteriyor.

ATIK AĞLAR DA 12 YILDIR GÜNDEMDE

Mavi Akdeniz projesi kapsamında denizde temizliği ile ilgili birçok başlık kamuoyuna duyuruldu. Denizlere bırakılmış balıkçı ağlarının toplanması da bunlar arasında. Aslında bu konuda küresel bir sorun kapsamında ele alınmış ve 2014 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından proje hazırlanarak, denizlerde ve iç sularda çalışmalara başlanmıştı. ‘Denizlerin Terkedilmiş Av Araçlarından Temizlenmesi Projesi’ başlığını taşıyan bu proje, yaklaşık 12 yıldır gündemde.

ÇEVRE KANUNU DENİZ VE SULARI KORUMAK İÇİN VAR

Ülkemizde yürürlükte olan 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 9. Maddesi, deniz, yeraltı ve yerüstü suları ile su ürünleri üretim alanlarının her türlü kirliliğe karşı korunmasını düzenliyor. Benzer şekilde gemi kaynaklı kirliliklerden, karasal kirliliğe kadar birçok uluslararası ve ulusal mevzuat yürürlükte. Deniz çöpleri ile ilgili hazırlanan beş yıllık eylem planı hala geçerliliğini koruyor. Plan kapsamında oluşturulan komisyon üyelerinden ikisi tutuklanarak görevden uzaklaştırıldı. Komisyonun bu iki önemli üyesinin yerine başka bir yetkili getirildi mi belli değil. Mevcutdaki proje raporunda halen bu iki komisyon üyesinin adı yer alıyor.

KALICI VE KAPSAYICI ÇÖZÜM ŞART

Antalya kıyıları deniz çöpleri ile gündeme gelirken, ortaya çıkan manzaralar su kalitesi parametreleri açısından olduğu kadar kıyı turizmi için de büyük bir tehdit oluşturuyor. Yıllardır hazırlanan eylem planları, yasal mevzuatlar ve projeler kapsamında yeterli önlemlerin alınmadığını düşündüren bu görüntüler, kalıcı ve kapsayıcı çözümler üretilmeden sona erecek gibi de görünmüyor. Antalya Valiliği ise COP31 çerçevesi içerisinde bir halkla ilişkiler projesi ortaya koyarak, önemli ama gecikmiş adımlar atma gayreti içinde. Ancak sloganlara ve görüntüyü kurtarmaya yönelik bu tür çabaların kalıcı çözüm üretmek için yeterli olmadığı da ortada.

SOSYAL MEDYA TUZAĞINI AŞABİLMEK

Son yıllarda yerel yönetimler başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarının da sosyal medya odaklı bir hizmet anlayışı ortaya çıktı. Kısa süreli ilgi toplamaya yönelik olan bu tür çabalar görünenin üstünü örtmeye yetmediği gibi, görünmeyeni engellemek için de yetersiz kalıyor. Antalya, Türkiye’nin en önemli turizm kenti. Tercih edilen turizm modeli ise kıyı ve denize bağımlı. Yerel ve merkezi idarelerin yöneticileri arasında zaman zaman tartışmalara konu olan arıtma sistemleri ve atıksu deşarjı sorun kaynakları halen tümüyle çözülmüş değil.

DENİZİN HEP TEMİZ OLMASI İÇİN

Kemer sahillerinden gelen görüntüler, denizlerin slogan ve sosyal medya paylaşımlarıyla değil, kalıcı çözümlerle korunabileceğini gösteriyor. Tedbirler yalnızca COP31 ile sınırlandırılamaz. Yıllardır yeterince uygulanmayan eylem planları ve ilgili mevzuatın gerekliliklerini harfiyen yerine getirilmeli. Tüm bunlar sağlıklı biçimde uygulandığında zaten ayrıca bir slogana ihtiyaç kalmayacak, Antalya’da deniz gerçekten temiz kalacak.

ONARIM ÇALIŞMALARI SÜRECEK

Antalya Büyükşehir Belediyesi, vatandaşların mezarlık ziyaretlerini daha güvenli, düzenli ve konforlu bir ortamda gerçekleştirebilmeleri amacıyla Kumluca'nın farklı mahallelerinde bakım, onarım ve çevre düzenleme çalışmalarını sürdürüyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi Kumluca İlçesi Koordinasyon Başkanı Kerem Kaya Turan, devam eden çalışmalar hakkında açıklama yaptı.

SORUNLAR ETAP ETAP GİDERİLECEK

Çalışmalar hakkında bilgi veren Antalya Büyükşehir Belediyesi Kumluca İlçesi Koordinasyon Başkanı Kerem Kaya Turan, ilçedeki mezarlıklarda ihtiyaç duyulan eksikliklerin belirlenerek etap etap giderildiğini söyledi. Turan, vatandaşlardan gelen talepler doğrultusunda mezarlıkların hem fiziki yapısının güçlendirildiğini hem de ziyaret alanlarının daha kullanışlı hale getirildiğini ifade etti.

MEZARLIKLARDA SORUN KALMAYACAK

Bu kapsamda Hacıveliler Mahallesi'nde bulunan Zeytinlik Mezarlığı, Beykonak Mahallesi'ndeki Kızıldere Mezarlığı ve Güzören Mahallesi Maden Mezarlığı'nda çevre güvenliğini artırmak amacıyla tel çit uygulamaları gerçekleştirildi. Aynı zamanda söz konusu mezarlıklarda giriş kapıları yenilenerek çalışmalar tamamlandı.

KARŞIYAKA ŞEHİR MEZARLIĞI BAKIMA ALINDI

Öte yandan Karşıyaka Şehir Mezarlığı, Beykonak Kızıldere Mezarlığı ve Ortaköy Merkez Mezarlığı'nda vatandaşların mezarlık içerisinde daha rahat hareket edebilmesi için yürüyüş yollarında parke döşeme çalışmaları yapıldı. Yapılan düzenlemelerle birlikte özellikle yağışlı havalarda yaşanan ulaşım sorunlarının önüne geçilmesi ve ziyaret alanlarının daha düzenli bir görünüme kavuşması hedefleniyor.

BÖLGENİN BİYOLOJİK VE EKOLOJİK ALTYAPISI OLUŞTURULACAK

Protokol kapsamında uygulanacak Üç Adalar Entegre Ekosistem Değerlendirme ve Koruma Planlama Projesi ile bölgenin biyolojik çeşitliliğinin bilimsel yöntemlerle ortaya konulması hedefleniyor. Proje ile denizel ve kıyısal ekosistemlere yönelik tehditlerin analiz edilmesi, uzun dönemli izleme sistemlerinin kurulması ve paydaş katılımına dayalı koruma stratejilerinin geliştirilmesi planlanıyor. Proje ile bölgenin biyolojik ve ekolojik envanter çalışmaları gerçekleştirilerek denizel habitatlar ile hassas türlere yönelik bilimsel veri altyapısı oluşturulacak. Deniz ekosistemi için kritik önem taşıyan Posidonia oceanica deniz çayırları haritalandırılacak ve düzenli olarak izlenecek. Çevresel tehditlerle mücadele kapsamında ise hayalet ağlar ile diğer kirlilik unsurlarının temizlenmesine yönelik çalışmalar yürütülecek.

VERİLER KAMU KURUMLARIYLA PAYLAŞILACAK

Projenin toplumsal ve akademik iş birliği ayağında, DYKD tarafından geliştirilen Mavi Atlas sistemiyle vatandaş bilimi uygulamaları desteklenecek, ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel çalıştaylar düzenlenecek, sürdürülebilir üretim, döngüsel ekonomi ve mavi ekonomi uygulamalarına yönelik yenilikçi projeler de geliştirilecek. Tüm çalışmaların kapsayıcı ve şeffaf ilerlemesi adına paydaş katılımına dayalı koruma ve yönetişim planları hazırlanacak. Çalışmalar sonucunda elde edilecek bilimsel veriler ve teknik çıktılar, Antalya Valiliği koordinasyonunda ilgili kamu kurumları ve karar vericilerle paylaşılacak. Böylece doğal kaynakların korunmasına yönelik politika ve uygulamalara bilimsel katkı sunulacak. Proje ile elde edilecek bilimsel bilgi ve deneyimin, Türkiye'nin uluslararası iklim ve biyolojik çeşitlilik hedeflerine katkı sunması ve ulusal ile uluslararası platformlarda paylaşılması hedefleniyor.

AMAÇ DENİZİ KORUMAK

İmza töreninde konuşan Antalya Valisi Hulusi Şahin, 2026 yılının başından itibaren Antalya Valiliği olarak yoğun bir çalışma yürüttüklerini belirterek, "Çalışmamız özelden COP31 sürecine hazırlık amacını güdüyordu. Ama genelde Antalya'nın en kıymetli varlığı olan denizini muhafaza etmeyi, korumayı ve hem deniz üstü hem de deniz altı yaşamını desteklemeyi düşünüyorduk. Bunun için bir inisiyatif geliştirdik ve ismini Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi koyduk. Antalya Valiliği'nin koordinasyonunda yoğun bir çaba içerisine girdik" dedi.

ADIMLARI 'DENİZ YAŞAMINI KORUMA DERNEĞİ' İLE YAPIYORUZ

Protokolün Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi'nin önemli bir bileşeni olduğunu ifade eden Vali Şahin, "Bugün, deniz altı yaşamının yeniden canlandırılması, kaybetmiş olduğumuz deniz çayırlarının yeniden ihyası, yeşertilmesi ve Antalya denizlerinin tekrar o eski güzel günlerine dönmesi için çok önemli bir adım atıyoruz. Bu adımı da bu işlere girdiğimiz zaman 'Acaba kim bize destek olur' diye arayış içerisine girdiğimizde ilk bulduğumuz isim olan, İstanbul'daki ve Marmara Denizi'ndeki çalışmalarıyla Türkiye'de öncü olan, örnek olan Deniz Yaşamını Koruma Derneği ile yapıyoruz" ifadelerini kullandı.

"HEP BİRLİKTE ADIM ATIYORUZ"

Deniz Yaşamını Koruma Derneği'nin çalışmalara önemli katkı sunduğunu vurgulayan Şahin, "Deniz Yaşamını Koruma Derneği bize çok büyük ufuklar açtı. Bizim heyecanımıza ortak oldu, hatta daha ileri götürdü. 'Bizler burada yapacağız, sizlerle beraber hareket edeceğiz' dedi. Yapmış oldukları çalışmada Kemer Üç Adalar Bölgesi'nin en uygun yer olduğunu tespit ettiler. Biraz önce imzalamış olduğumuz bu protokolle beraber Antalya Valiliği ve Deniz Yaşamını Koruma Derneği, Kemer ilçemiz Üç Adalar mevkiinde deniz çayırlarının yeniden ihyası, deniz yaşamının yeniden canlandırılması ve korunması için bir projeye hep birlikte adım atıyor" diye konuştu.

KİMYASAL İLAÇ KULLANIMI AZALACAK

Antalya Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü yetkilileri, biyolojik mücadele yöntemlerinin tarımda kimyasal ilaç kullanımını önemli ölçüde azaltarak çevrenin korunmasına katkı sunduğunu belirtti. Yetkililer, doğal dengeyi koruyan bu uygulamaların daha sağlıklı ve kaliteli tarımsal üretimi desteklediğini, aynı zamanda üreticilere ekonomik açıdan da avantaj sağladığını ifade etti. Doğaya bırakılan faydalı böceklerle narenciye ağaçlarının zararlı organizmalara karşı kimyasal ilaç kullanılmadan korunması hedeflenirken, uygulamanın hem doğal dengeyi koruması hem de sürdürülebilir tarımsal üretime katkı sağlaması amaçlanıyor.

KUMLUCA’DA TÖREN DÜZENLENDİ

Faydalı böcek salımı kapsamında Kumluca ilçesinde düzenlenen programa Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) Genel Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Fatih Özdemir, Antalya Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Abdullah Ünlü, Teknik Müdür Yardımcısı Ali Öztop, Finike İlçe Tarım ve Orman Müdürü Hasan Ali Gültekin, Kumluca İlçe Tarım ve Orman Müdürü İsa Akşit ile ilçe müdürlüklerinde görev yapan teknik personel katıldı. Enstitü yetkilileri, biyolojik mücadele uygulamalarının yaygınlaştırılması ve üreticilerin bu konuda desteklenmesine yönelik çalışmaların önümüzdeki dönemde de devam edeceğini belirterek, projeye katkı sunan tüm kurum ve personele teşekkür etti.

ÇMO Antalya Şubesi, geri dönüşümün tek başına yeterli bir çözüm olmadığını belirterek, kalıcı başarının atığın oluşmasını önleyen üretim ve tüketim politikalarıyla mümkün olacağını vurguladı. Açıklamada ayrıca, Akdeniz'de giderek artan mikroplastik kirliliğine karşı bütüncül çevre politikalarının hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.

EN SÜRDÜRÜLEBİLİR ATIK HİÇ OLUŞMAYAN ATIK

ÇMO Antalya Şubesi, geri dönüşümün doğal kaynakların korunması, hammadde kullanımının azaltılması ve döngüsel ekonominin geliştirilmesi açısından vazgeçilmez bir uygulama olduğunu belirtti. Ancak hiçbir geri dönüşüm sisteminin oluşan tüm atıkları eksiksiz şekilde yeniden ekonomiye kazandıramayacağına dikkat çekilen açıklamada, önceliğin atığın oluşmasını önlemek, ardından kaynağında azaltmak, yeniden kullanmak ve geri dönüştürmek olması gerektiği ifade edildi.

Enerji geri kazanımının mümkün olduğu durumlarda değerlendirilmesi, bertaraf yöntemlerinin ise son seçenek olarak görülmesi gerektiği belirtilen açıklamada, "En sürdürülebilir atık, hiç oluşmayan atıktır." denilerek sürdürülebilir atık yönetiminde temel yaklaşımın atığın kaynağında önlenmesi olduğu vurgulandı.

ANTALYA KIYILARINDA ATIKLARIN DENİZE ULAŞMASI ÖNLENMELİ

ÇMO Antalya Şubesi, denizlerin korunmasının yalnızca sahillerden atık toplamakla mümkün olmadığını belirtti. Açıklamada, kalıcı çözümün havza ölçeğinde planlama yapılması, atığın oluşmasını kaynağında önleyen politikaların uygulanması ve ürünlerin tasarımından kullanım ömrünün sonuna kadar tüm yaşam döngüsünü kapsayan bütüncül bir yönetim anlayışının benimsenmesiyle sağlanabileceği ifade edildi.

Ürün tasarımlarının çevresel etkileri gözetilerek yapılması, tek kullanımlık ürünlerin azaltılması ve yeniden kullanım sistemlerinin yaygınlaştırılması gerektiği belirtilirken, "Denizleri korumanın en etkili yolu da, atıkları kıyılardan toplamak değil, denize ulaşmasını daha en baştan engelleyen bu dönüşümü hayata geçirmektir." ifadelerine yer verildi.

ANTALYA KIYILARINDA MİKROPLASTİK TEHLİKESİ

Açıklamada, denize ulaşan plastik atıkların güneş ışığı, dalga hareketi ve fiziksel aşınma nedeniyle zamanla mikroplastiklere dönüştüğü belirtildi. Mikroplastiklerin balıklar, kabuklular, deniz kuşları ve deniz kaplumbağaları tarafından besin sanılarak tüketildiği, besin zinciri boyunca ilerleyerek insanlara kadar ulaştığı ifade edildi.

Mikroplastiklerin yüzeylerinde ağır metaller ve kalıcı organik kirleticiler gibi toksik maddeleri taşıyabilmesi nedeniyle çevresel risklerin arttığına dikkat çekilen açıklamada, Akdeniz'in yarı kapalı deniz yapısı nedeniyle dünyanın mikroplastik yoğunluğu en yüksek denizlerinden biri olduğuna vurgu yapıldı. "Antalya kıyılarında görülen her plastik atık, geleceğin mikroplastik kirliliğine dönüşme potansiyeli taşımaktadır." ifadeleri kullanıldı.

DENİZ KİRLİLİĞİ EKOSİSTEMİ OLUMSUZ ETKİLİYOR

ÇMO Antalya Şubesi, katı atıkların deniz çayırlarını örterek ışık geçirgenliğini azalttığını, bentik yaşam alanlarını tahrip ettiğini ve deniz canlılarının yaşamını olumsuz etkilediğini belirtti. Organik kirleticilerin ayrışması sırasında çözünmüş oksijen miktarının düştüğü, bunun da biyolojik çeşitliliğin azalmasına ve ekosistemin kendini yenileme kapasitesinin zayıflamasına yol açtığı ifade edildi.

İklim değişikliğinin etkisiyle artan deniz suyu sıcaklıkları ve değişen akıntı rejimlerinin de alıcı ortamın doğal seyrelme kapasitesini azalttığına işaret edilen açıklamada, "Denizlerin sınırsız bir kirletici taşıma gücüne sahip olduğu düşüncesi bilimsel gerçeklerle bağdaşmamaktadır. Her alıcı ortamın bir taşıma kapasitesi vardır ve bu kapasitenin aşılması ekolojik bozulmayı kaçınılmaz hâle getirir." denildi.

ÇMO'DAN ANTALYA İÇİN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

ÇMO Antalya Şubesi, atık oluşumunu önleyen ve gereksiz tüketimi azaltan politikaların önceliklendirilmesi gerektiğini belirtti. Tek kullanımlık plastiklerin azaltılması, yeniden kullanılabilir ve geri dönüştürülebilir ürün tasarımlarının teşvik edilmesi, geri dönüşüm sistemlerinin ise kaynak verimliliğini artıracak sürdürülebilir bir anlayışla geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, genişletilmiş üretici sorumluluğunun etkin uygulanması, depozito yönetim sisteminin yaygınlaştırılması, dere havzalarında düzenli temizlik yapılması, dere ağızlarına atık tutucu sistemler kurulması ve tekne ile yatlardan kaynaklanan atıkların etkin biçimde denetlenmesi gerektiği belirtildi. Toplumun tüm kesimlerinde çevre eğitimi ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını geliştirecek farkındalık çalışmalarının artırılması çağrısında bulunuldu.

DENİZLER ORTAK DOĞAL MİRAS

Vatandaşlara da sorumluluk çağrısı yapılan açıklamada, kıyılara ulaşan her plastik şişe, ambalaj atığı ve poşetin yalnızca bir çevre kirliliği göstergesi olmadığı, aynı zamanda üretim ve tüketim alışkanlıklarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koyduğu belirtildi.

Açıklamanın sonunda, "Denizlerimiz, ortak doğal mirasımızdır." denilerek, bu mirasın korunmasının yalnızca kıyı temizliğiyle değil; atığın oluşmasını önleyen, yeniden kullanımı teşvik eden ve bilim temelli çevre politikalarını hayata geçiren sürdürülebilir bir anlayışla mümkün olacağı vurgulandı.

ÇERVE KİRLİLİĞİNE KARŞI KAPSAMLI ÇALIŞMA YAPILDI

Finike Belediyesi, yaz aylarında yoğun ilgi gören sahil alanlarının daha temiz, düzenli ve güvenli hale getirilmesi amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda ekipler, ilçenin en huzurlu kıyılarından biri olarak gösterilen Çağılı Plajı'nda kapsamlı bir temizlik çalışması gerçekleştirdi. Belediye ekipleri tarafından yürütülen çalışmalarda plaj genelinde biriken atıklar toplanırken, sahil boyunca çevre temizliği yapıldı. Gerçekleştirilen çalışmalar sayesinde hem çevre kirliliğinin önüne geçildi hem de plajın doğal görünümü yeniden ortaya çıkarıldı. Özellikle yaz sezonunda artan ziyaretçi sayısıyla birlikte oluşabilecek kirliliğin önlenmesi amacıyla düzenli bakım ve temizlik faaliyetlerinin sürdürüleceği belirtildi.

SOYUNMA KABİNLERİ YENİLENDİ

Temizlik çalışmalarının yanı sıra plajda bulunan ve zamanla yıpranan soyunma kabinleri de belediye ekipleri tarafından yenilendi. Modernize edilen kabinlerin daha kullanışlı ve estetik bir görünüme kavuşturulduğu ifade edildi. Yapılan yenileme çalışmalarıyla birlikte plajın ziyaretçilere daha konforlu hizmet vermesi hedeflenirken, vatandaşların ortak kullanım alanlarını temiz ve özenli kullanmaları konusunda da duyarlılık göstermeleri istendi.

DOĞAL YAPISINI KORUYAN ENDER PLAJLAR ARASINDA YER ALIYOR

Doğal yapısını koruyan denizi, sakin atmosferi ve temiz sahiliyle öne çıkan Çağılı Plajı'nda gerçekleştirilen çalışmaların ardından bölge sezonu daha rahat geçirecek. Finike Belediyesi'nin ilçe genelindeki sahillerde temizlik, bakım ve çevre düzenleme çalışmalarını belirli periyotlarla sürdüreceği öğrenildi. İlçe belediyesinden yapılan açıklamada, hem ilçe halkının hem de bölgeyi ziyaret eden misafirlerin temiz ve sağlıklı bir çevrede denizin keyfini çıkarabilmesi için çalışmaların sezon boyunca aralıksız devam edeceğini vurgulandı.

FETHİYE KÖRFEZİ İÇİN KRİTİK PLAN

Toplantının ardından yapılan yazılı açıklamada, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen 'Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi Fethiye Körfezi Dip Çamuru Temizliği Fizibilite Raporu'nun güncel veriler doğrultusunda tamamlandığı belirtildi.

ÇİN’DEN ÖZEL GEMİ GETİRİLDİ

Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "600 Hektarlık Proje sahasında; biriken malzemenin kalınlığını ve cinsini belirlemek amacıyla batimetri ölçümleri, sığ sismik ölçümler, sondaj çalışmaları yapılmıştır. Elde edilen verilere göre Fethiye Körfezi'nde yaklaşık 16 milyon metreküp çamur birikimi olduğu belirlenmiştir. Fethiye bölgesinin coğrafik yapısı, alanda turizme yönelik kullanımlar ve maliyetler de göz önüne alındığında çamurun Körfez'in Özel Çevre Koruma Bölgesi olmayan bir bölgede denize boşaltılmasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Fethiye Körfezi'nin temizliği için iş süreci başlatılmış olup, bu amaçla Çin'den demonte vaziyette bir gemi Mersin Limanı'na getirilmiştir. Geminin montaj işlemleri tamamlanmıştır. Fethiye Körfezi'ne hareket edecek olan gemi, ağustos ayında analiz çalışmalarına başlayacaktır. Ön çalışmaların ardından Körfez'in temizlik işlemlerine geçilecektir."

GEÇEN YIL İLK KEZ TAMAMEN KURUMUŞTU

Kaş ilçesi Gömbe Mahallesi’nde bulunan Batı Torosların en yüksek ikinci tepesi Akdağ'daki Uçarsu Şelalesi, hayran bırakıyor. Dağdan gelen kaynak ve Yeşilgöl’den gelen kaynağın birleşmesiyle oluşan, yaklaşık 50 metre yükseklikten dökülen Uçarsu Şelalesi'nin suyu, kilometrelerce uzunluğundaki vadiyi aşarak Çayboğazı Barajı’na ulaşıyor. Bölgedeki dağları kaplayan karların erimesiyle oluşan, Gömbe ile Elmalı ovalarına can veren ve geçen yıllarda tarihinde ilk kez tamamen kuruyan şelaleden akan suyun sıcaklığı, yaz aylarında bile 12 derece. Suyun havada uçuşup, beyaz bulut görünümüne kavuşması nedeniyle 'Uçarsu' olarak adlandırılan şelale, her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. Adını suyunun renginden alan, zümrüt yeşili rengiyle görenleri hayran bırakan Yeşilgöl ise dağların arasındaki görüntüsüyle doğa tutkunlarına eşsiz manzaralar sunuyor.

UÇARSU, ALEVİ İNANCINA GÖRE KUTSAL SAYILIYOR

Doğal güzelliğinin yanı sıra Uçarsu Şelalesi’nin dilden dile aktarılan bir de efsanesi bulunuyor. Efsaneye göre; Elmalı'nın Tekke Mahallesi'nde türbesi olan Anadolu erenlerinden Abdal Musa, Muğla'nın Seydikemer ilçesinde istediği bir parça ekmek kendisine verilmeyince Gömbe Mahallesi'ne geliyor. Abdal Musa, burada karşılaştığı çoban bir kızın elindeki tek ekmeği kendisiyle paylaşması üzerine bölgeyi kutsuyor. Abdal Musa’nın duasıyla Uçarsu yazın Gömbe Yaylası'na, kışın ise Seydikemer yönüne akıyor. Uçarsu, Alevi inancına göre de kutsal sayılıyor.

"BURASI CENNETTEN BİR VADİ"

Ailesiyle birlikte Mersin'in Tarsus ilçesinden Uçarsu Şelalesi’ni ziyarete gelen Kadir Tapan, "Buraya dedelerimiz, annelerimiz önceden gelirdi. Onlar ihtiyarlayınca 15 seferdir biz geliyoruz. Bazen arabamızla geliyor, bazen tura katılıyoruz. Şu an Uçarsu’dan geliyorum. Geçen sene böyle güzellik yoktu, bu sene süper. Burası cennetten bir vadi. Yağışlar güzel olduğundan dolayı ağaçlarımız çok güzel, yemyeşil. Havası ve oksijeni ise bir başka" dedi.

“ÇIKARDIĞIM EŞYALARIN İÇERİĞİ DE DEĞİŞTİ”

Antalya sahillerinde yaptığı dalışlarda kış aylarında ağırlıklı olarak olta malzemesi çıkarttığını belirten Hüseyin Fırat, yaz aylarında denizden çıkarttığı malzemelerin içeriğinin değiştiğini kaydetti. Yaz dönemi dalışlarında çok fazla çöp çıkarttığını dile getiren Fırat, "Her dalışımda sabit bir filem var yanımda. O fileyi dolduruyorum. Ardından normal eşyaları topluyorum. Çıkardığım eşyaların içeriği de değişti yaz olduğu için. İnsanlar deniz malzemelerini çok düşürüyor. Deniz gözlüğü, mayo, yüzme bonesi gibi eşyalar çok çıkıyor" dedi.

CEP TELEFONU VE GÜNEŞ GÖZLÜĞÜ ÇIKIYOR

Son zamanlarda cep telefonlarının çok çıkmaya başladığını ifade eden Fırat, "Falezlerin altında, Atatürk Parkı'nın altında gerçekleştirdiğim dalışlarda çok sayıda güneş gözlüğü çıkıyor. Geçen pazar gerçekleştirdiğimiz dalışta toplamda 20'ye yakın gözlük çıkardım. Bunların 7-8 tanesi marka gözlüklerdi. Telefon çok çıkıyor dedik. Bir de son zamanlarda kano malzemesi çok çıkmaya başladı. En başta da kano küreği çok çıkartıyorum. Mevsimden mevsime çıkardığımız eşyaların içeriği de değişmekte" diye konuştu.

KONYAALTI SAHİLİ PET ŞİŞELERDE DOLDU

Özellikle gençler tarafından pet şişelerin içinin sahildeki taşlarla doldurulup denize atıldığını anlatan Fırat, "Genç arkadaşlar pet şişelerin içini taş doldurup denize atıyor ve aralarında yarışma yapıyorlar, 'Bu pet şişeyi kim çıkartacak' diye. Şu an Konyaaltı Sahili'nin altında o kadar çok ki, ben geçen bir dalışımda sadece bunları çıkarmak istedim. Pet şişelerin içi taş dolu olduğu için taşımak zor oluyor. Boşaltmak istediğimde de çok vakit kaybediyorum. Gençlerin bu tarz oyunlardan uzak durması lazım. Pet şişelere taş doldurarak denize atmaması lazım. Alkol tüketen insanlar nedense şişelerini denize atıyor" dedi.

MİSİNALAR TEK TEK TEMİZLENDİ

Yapılan incelemede, martının ayaklarına balıkçı misinasının dolandığı ve bu sebeple uçamadığı tespit edildi. Bitkin düşen kuşu büyük bir titizlikle tekneye alan amatör balıkçılar, martının ayaklarına sarılan misinayı zarar vermeden temizledi.

DOĞAL YAŞAMINA BIRAKILDI

Gerçekleştirilen sağlık kontrolünün ardından yara almadığı anlaşılan martı, amatör balıkçılar tarafından tekrar doğal yaşam alanına bırakıldı. O anlar amatör balıkçılar tarafından cep telefonu kamerasıyla saniye saniye kaydedildi.

GÖYNÜK'TE ORMAN ARAZİSİNE BİN YATAKLI OTEL PLANI

Tahsis listesinde dikkat çeken alanlardan biri, Kemer ilçesi Göynük Mahallesi'nde bulunan ve mülkiyeti "Hazine (Orman)" olarak kayıtlı 104 ada 12 parsel oldu. Bakanlığın yatırım planına göre söz konusu alanda yaklaşık bin yatak kapasiteli 5 yıldızlı bir otel inşa edilmesi öngörülüyor. Orman vasfındaki kamu arazisinin turizm yatırımı amacıyla tahsise açılması ise dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.

ÇAMYUVA'DA TURİZM ÇALIŞANLARINA LOJMAN

Antalya'da tahsise açılan ikinci taşınmaz ise yine Kemer ilçesi Çamyuva Mahallesi'nde bulunuyor. Bakanlığın planlamasına göre burada 100 yatak kapasiteli personel lojmanı yapılacak. Projenin, bölgedeki turizm tesislerinde görev yapan çalışanların konaklama ihtiyacını karşılamaya yönelik olduğu değerlendiriliyor.

DİĞER İLLERDE DE OTEL VE TURİZM TESİSİ YATIRIMLARI PLANLANIYOR

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yayımladığı tahsis listesinde Antalya'nın yanı sıra farklı illerde de çok sayıda turizm yatırımı yer aldı.

Buna göre;

• Muğla / Bodrum Kızılağaç Mahallesi: Yaklaşık 1.200 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel veya tatil köyü ile 2 bin 392 metrekare kapalı alana sahip günübirlik tesis yapılması planlanıyor.
• Muğla / Bodrum Göl Mahallesi: 160 yataklı özel konaklama tesisi yatırımına açıldı.
• Muğla / Bodrum Türkbükü Mahallesi: Günübirlik turizm tesisi yapılacak alan tahsis listesinde yer aldı.
• Balıkesir / Ayvalık: 120 yatak kapasiteli 4 veya 5 yıldızlı otel yapılması planlanıyor.
• Batman / Hasankeyf: 60 yataklı kırsal turizm tesisi için kamu taşınmazı yatırımcılara açıldı.
• Ardahan / Yalnızçam Uğurludağ Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi: 300 yatak kapasiteli otel ile günübirlik tesis yapılması hedefleniyor.
Bakanlığın tahsis sürecinin ardından söz konusu alanlar için yatırım başvurularının alınması ve ihale süreçlerinin başlatılması bekleniyor.

İLK GÜNDE 1,5 MİLYON AMBALAJ TOPLANDI

Bakan Kurum paylaşımında, "Siz attınız, doğa kazandı. Milletimiz DOA'yı çok sevdi. Depozito Yönetim Sistemi ile ilk günden 649 bin kullanıcı sayısına ulaştık; DOA makineleriyle 1,5 milyon ambalaj topladık. Toplanan her ambalaj geri dönüşümle yeniden kazanılacak, daha temiz bir geleceğe katkı sağlayacak" ifadelerini kullandı.

TEŞVİK BEDELİ 1 TL'YE YÜKSELTİLDİ

DOA sistemi, 2025 yılının şubat ayında Sakarya'da pilot uygulama olarak başlatıldı. Temmuz ayında "7 Bölge 7 İl" modeliyle yaygınlaştırılan sistem, dün itibarıyla Türkiye'nin 81 ilinde uygulanmaya başlandı. Sistemde daha önce 25 kuruş olarak uygulanan depozito teşvik bedeli ise 1 TL'ye yükseltildi.

NASIL ÇALIŞIYOR?

Vatandaşların öncelikle cep telefonlarına DOA mobil uygulamasını indirerek kayıt oluşturması gerekiyor. DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları, uygulama üzerinden oluşturulan QR kod okutulduktan sonra depozito iade makinelerine bırakılıyor. Kazanılan teşvik bedelleri dijital cüzdanda birikiyor ve daha sonra ATM'lerden nakit olarak çekilebiliyor veya alışverişlerde kullanılabiliyor.

HEDEF 25 MİLYAR AMBALAJ

Sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla yılda yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşüme kazandırılması ve Türkiye ekonomisine yıllık 30 milyar liralık katkı sağlanması hedefleniyor.

DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KARŞI ÇIKTI

Manavgat İlçesi'nde Oymapınar Barajı üzerinde uzun zamandır gündemi meşgul eden yüzer GES projesinde karar açıklandı. Çevre mücadelesi zaferle sonuçlandı. Manavgat Oymapınar Barajı rahat bir nefes aldı. Projenin ÇED başvurusu 25 Haziran 2024 tarihinde yapıldı. O günden sonra çok sayıda çevre eylemi ve birçok kurumdan açıklamalar yapıldı. Başvurunun ardından ÇED Yönetmeliği'nin 8'inci maddesi kapsamında süreç başlatılırken, proje hakkında halkın bilgilendirilmesi ve görüşlerinin alınması amacıyla Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımı Toplantısı düzenlendi. Aynı süreçte projeyi değerlendirmek üzere oluşturulan komisyon üyesi kurumlardan da resmi görüş talep edildi. Değerlendirme aşamasında en kritik görüşlerden biri Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nden geldi. Kurum, Manavgat Baraj Gölü'nün gelecekte içme suyu temininde kullanılacak stratejik kaynaklardan biri olduğuna dikkat çekerek, baraj gölü üzerinde planlanan yüzer güneş enerji santralinin uygun bulunmadığını bildirdi. Yazıda, içme suyu güvenliğinin korunmasının öncelikli olduğu belirtilerek, söz konusu faaliyetin gerçekleştirilmesine onay verilmediği ifade edildi.

DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ RET VERDİ

Projeye yönelik ikinci olumsuz görüş ise Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından verildi. Yapılan incelemelerde proje alanının "Manavgat Barajı" olarak tanımlanan ve "Diğer Sulak Alanlar" statüsünde bulunan göl aynası üzerinde, "Sürdürülebilir Kullanım Bölgesi" içerisinde yer aldığı tespit edildi. Kurum, Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'nin sürdürülebilir kullanım bölgelerinde yapılabilecek faaliyetleri düzenleyen hükümleri kapsamında yüzer GES uygulamasının izin verilen faaliyetler arasında yer almadığını belirterek projeyi uygun bulmadı. Ayrıca ÇED sürecinde yürütülmesi planlanan bazı arazi çalışmalarının gerekçesinin de yeterince açıklanmadığı kaydedildi.

ÇED SÜRECİ SONLANDIRILDI

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da ÇED Yönetmeliği'nin 5'inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Projenin ilgili mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde ÇED süreci aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır" hükmü doğrultusunda değerlendirme yaptı. İlgili kurumların olumsuz görüşleri dikkate alınarak proje için yürütülen ÇED süreci sona erdirildi ve yatırım iptal edildi. Proje, Manavgat Irmağı'nın su potansiyelinden yararlanarak elektrik üretimi yapan ve 1987 yılından bu yana faaliyet gösteren 48 MW kurulu güce sahip Manavgat Barajı ve Hidroelektrik Santrali'ne yardımcı kaynak olarak tasarlanmıştı. Baraj rezervuarı üzerine yaklaşık 32 hektarlık alanda kurulması planlanan yüzer güneş enerji santralinin mevcut hidroelektrik üretimini desteklemesi hedefleniyordu. Proje sahasının Antalya kent merkezine kuş uçuşu yaklaşık 72 kilometre, Manavgat ilçe merkezine ise yaklaşık 9 kilometre uzaklıkta bulunduğu, en yakın yerleşim yerinin ise Karavca Mahallesi'nde yaklaşık 250 metre mesafede olduğu belirtilmişti.

MÜHENDİSLER KARŞI ÇIKMIŞTI

Projeye ilişkin süreçte görüş açıklayan TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Antalya Şubesi de yüzer GES projelerinin çevresel ve sosyal etkilerinin ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştı. Oda tarafından yapılan açıklamada, içme suyu potansiyeline sahip baraj ve göletlerde kurulacak yüzer güneş enerji santrallerinin su kalitesi üzerindeki olası etkilerinin dikkatle incelenmesi gerektiği belirtilmişti. Açıklamada, panel montajı sırasında oluşabilecek kirlilik riskinin yanı sıra panellerin su yüzeyini kaplamasının su sıcaklığı ve ekosistem üzerinde değişikliklere yol açabileceği, bu nedenle proje öncesinde ve sonrasında kapsamlı izleme çalışmalarının yürütülmesinin önem taşıdığı ifade edilmişti.

ALİ COŞAR’DAN TEŞEKKÜR MESAJI

CHP Antalya Milletvekili Aliye Coşar, kararın ardından bir açıklama paylaştı. Coşar, “Manavgat Barajı'ndaki yüzer GES projesi iptal edildi. Manavgat Barajı’nda planlanan Yüzer GES projesi; içme suyu havzasının güvenliği ve sulak alan statüsü gözetilerek iptal edildi. Doğayı ve temiz su kaynaklarımızı korumaya yönelik her kararın yanındayız. Geleceğimizin teminatı olan içme suyu kaynaklarımızı korumak her türlü ticari faaliyetten önce gelir. Tüm Manavgat halkımıza, emek ve ses veren herkese teşekkürler.” dedi.

DENİZLER KARBON YUTAK ALANI OLMAKTAN ÇIKIYOR

Prof. Dr. Öztürk, Antalya kıyılarında yaşanan bu aşırı ısınmanın deniz suyundaki oksijen miktarını ciddi oranda azalttığını belirtti. Normal şartlarda karbon yutak alanı görevi gören denizlerin, bu sıcaklıklarla birlikte karbon salım alanı haline dönüştüğüne işaret eden Öztürk, ekolojik dengenin hızla bozulduğunu vurguladı.

BİYOKİMYASAL REAKSİYONLAR TEHDİT EDİYOR

Sıcaklık artışının Antalya denizlerinde aşırı biyokimyasal reaksiyonları tetiklediğini belirten Öztürk, özellikle alg patlaması gibi doğal dengeyi bozan olayların yaşanabileceğini ifade etti. Aşırı sıcakların denizdeki dikey tabakalaşmayı stabil hale getirdiğini kaydeden Öztürk, bu durumun denizel biyolojik çeşitliliğe zarar verdiğini açıkladı.

SERİNLETMEK YERİNE TERLETİYOR

Öztürk, Antalya’da denize giren vatandaşlar için de önemli bir gerçeği paylaştı. Deniz suyunun 31 derece gibi yüksek bir sıcaklığa ulaşmasının artık serinletici bir etki yaratmadığını belirten Öztürk, "Bu sıcaklıkta deniz suyu yüzenleri serinletmez, terletir" uyarısında bulundu. Ekolojik ve fiziksel açıdan kritik eşikte olan Antalya kıyılarındaki durumun yakından takip edilmesi gerektiği ifade edildi.

VATOZ ÖLÜMLERİNİ SUB BOARD SPORCULARI FARK ETTİ

Antalya’da 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramı kutlamalarının yapıldığı günün sabahında toplu vatoz ölümleri görüntülendi. Kaleiçi Yat Limanı bölgesinde, Hıdırlık Kulesi’nin açıklarında görülen toplu vatoz balığı ölümleri bu sabah bölgede SUB Board sporu yapan vatandaşların durumu fark etmesiyle ortaya çıktı.

ENDİŞE VERİCİ GÖRÜNTÜLERİ SOSYAL MEDYADA PAYLAŞTILAR

Kayalık deniz tabanında hareketsiz yatan yaklaşık 30-40 civarındaki vatoz balığının öldüğünü fark eden vatandaşlar, durumu cep telefonu kameralarıyla kaydederek, önlem alınması amacıyla sosyal medyada paylaştı. Endişe yaratan vatoz ölümleriyle ilgili henüz resmi bir açıklama yapılmadığı görülürken, vatandaşlar yaşananların üzücü olduğunu belirterek konunun aydınlatılması için ilgili kurumların çalışma başlatması gerektiğini dile getirdi.

ÖLÜM NEDENLERİ ARAŞTIRILMALI

Vatoz ölümlerinin nedeninin ortaya çıkarılması ve bir an önce gerekli önlemlerin alınması turizm sezonunun sürdüğü Antalya’da deniz sağlığı açısından önem taşıyor. Benzeri vakalarda, ani oksijen azalması, kirlilik veya toksik deşarj, ani sıcaklık değişiminden kaynaklı stres veya balıkçık faaliyetleri sonrası toplu atımlar gibi tespitler kayda geçmiş. Ancak Antalya’daki vatoz ölümlerinin neden kaynaklandığı uzmanların yapacağı değerlendirme sonrası kesinlik kazanması bekleniyor.

EKONOMİK BİR KAZANCA DA DÖNÜŞÜYOR

DOA sistemi kapsamında üzerinde depozito işareti bulunan içecek ambalajları, belirlenen iade noktalarındaki cihazlara teslim ediliyor. İşlemin ardından vatandaşların hak ettiği teşvik bedeli dijital hesaplarına aktarılıyor. Biriken tutarlar ATM'lerden nakit olarak çekilebildiği gibi market, bakkal ve anlaşmalı satış noktalarında da kullanılabiliyor. Böylece geri dönüşüm yalnızca çevresel bir sorumluluk olmaktan çıkıp ekonomik bir kazanca da dönüşüyor.

İLK HAYATA GEÇİREN AKSU BELEDİYESİ OLDU

Antalya Körfez Gazetesi muhabiri Ertuğrul Gün'ün haberine göre, bakanlık tarafından yürütülen proje ile her yıl milyarlarca plastik, cam ve alüminyum ambalajın geri dönüşüm sistemine kazandırılması, doğal kaynakların daha verimli kullanılması ve ekonomiye yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlanması hedefleniyor.

Antalya'da uygulamayı hayata geçiren ilk belediye ise Aksu Belediyesi oldu. Belediye hizmet binasına yerleştirilen DOA cihazı vatandaşların kullanımına açılırken, projenin ilerleyen süreçte ilçenin farklı noktalarına da yaygınlaştırılması planlanıyor. Belediye Başkanı İsa Yıldırım, uygulamanın gelecek nesillere daha temiz ve yaşanabilir bir çevre bırakma hedefinin önemli bir parçası olduğunu belirterek, tüm vatandaşları geri dönüşüm hareketine destek vermeye çağırdı.

BÖLGE HALKI YIKIM PROJEZİNE İTİRAZ EDİYOR

Proje dosyasında yer verilen bilgilere göre mermer ocağı, kırma eleme tesisi ve yolların sulanması için günde 187 m3 su kullanılacağı belirtiliyor. Bu, dağın kesilip parçalanması için, ayda 5610, yılda ise 67 milyon 320 bin ton su tüketilmesi anlamına geliyor. Projeyle ilgili ÇED sürecinin başladığı duyurulurken, 2 Temmuz’da Halkın Katılımı Toplantısı’nın yapılacağı belirtildi. Bölge halkı ise üretim alanlarını etkileyecek yıkım projesine itiraz ediyor.

ANTALYA İKLİM ZİRVESİNE HAZIRLANIYOR

Antalya, Kasım 2026’da küresel iklim krizinin tartışılacağı uluslararası bir iklim zirvesine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. COP31’in yapılacağı mekân, Aksu ilçesindeki EXPO2016 alanı olarak belirlendi. Bir süredir EXPO alanında hummalı bir çalışma yürütülüyor. Milyonlarca liralık harcanan fuar alanına altyapı ve otopark gibi yeni eklemeler yapılıyor. Bu kapsamda fuar alanına bitişik tarım arazileri in acele kamulaştırma kararı alındı.

ANTALYA’YI BESLEYEN SU KAYNAKLARI BU DAĞLARDAN GELİYOR

EXPO2016 alanının da bulunduğu bölge, geçmişte taban suyunun yüksek olduğu bir araziydi. Antalya’nın doğu kesiminde yer alan Aksu, Serik, Manavgat hattı boyunca uzanan verimli ovalar, arka planda bu hat boyunca uzanan dağlardan gelen sularla besleniyor. Bozburun Dağı, Sarp Dağı ve daha geride Dedegöl ve Kartoz dağlarından toplanan sular, Antalya’nın doğu ovalarını besliyor. Bu doğal su sisteminin en gerisinde ise Eğirdir ve Beyşehir gölleri yer alıyor. Geçirgen karstik coğrafya, Antalya’nın tüm ülkedeki su kaynaklarının yaklaşık yüzde 7’lik bir kısmına ev sahipliği yapmasını sağlıyor.

BOZBURUN’A DÜŞEN KAR TANESİ OVANIN VE DENİZİN YAŞAM KAYNAĞI

Serik ve Manavgat dağları, karstik yapının filtreleri gibi ova ile arka plandaki su kaynakları arasında uzanıyor. Beyşehir Gölü, İbradı’daki Altınbeşik Mağarası başta olmak üzere, bölgedeki irili ufaklı dereleri, Eğirdir Gölü ise Aksu Çayı ve bölgedeki dereleri, taban sularını besliyor. Dağlar, göğsüne düşen her damla suyu, her kar tanesini iğne ucu gibi kayaçlarıyla süzüp, koynunda oluşan depolarda saklıyor, derelere, nehirlere, yeraltına aktarıyor, Bu doğal su döngüsü, Torosların binlerce yıldır önemli bir yaşam alanı olmasını sağlamış. Bozburun Dağı’na düşen bir kar tanesi, Serik Ovasında yetişen çileğin, karpuzun ve domatesin, Akdeniz’de yüzen balığın yaşam kaynağı. Dağlardan gelen tatlı su kaynakları, tuzluluk dengesi ve organik besin sağladığı için Antalya’da kıyı turizmi, kıyı ovalarındaki tarımsal üretim ve deniz canlıları için yaşamsal önemde.

YASA DEĞİŞTİ, KORUMA ZIRHI DELİNDİ, DAĞLARA HÜCUM BAŞLADI

Antalya Su Havzası’nın beslendiği su toplama alanında binlerce mermer ocağı açıldı. TBMM, 2006 yılında değiştirilen maden yasası ile geçmişte izin verilmeyen birçok kritik alanda ‘madencilik’ yapılmasının önünü açan düzenlemelere imza attı. Su havzaları, kültürel ve doğal miras, ormanlar, yaylalar, dağlar bu yasadan etkilendi. Mevzuattaki korumacı maddeler, “bürokratik engel” diyerek budandı, taş (mıcır), kum ve çakıl bile “maden” kapsamına alınarak stratejik bir mineral muamelesi yapıldı. Bugün Antalya Su Havzasını oluşturan coğrafyada binlerce mermer ve taş ocağı ruhsatı var.

ÜLKE NÜFUSUNUN YÜZDE 3’Ü, SULARIN YÜZDE 7’SİNİN ÜZERİNDE

Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 3’ünü barındıran Antalya, Türkiye’nin su varlığının yüzde 7’sine ev sahipliği yapıyor. Ancak su kullanımı konusunda tarım ve turizm sektörlerinin birbiriyle yarıştığı bölgede tüketilen su miktarı su geleceği tehdit edecek ölçüde her geçen gün artıyor. Buna bir de yeterince tartışılmayan vahşi madenciliğin karstik coğrafyadaki su kaynaklarına verdiği zararlar eklenince, tablo daha dramatik hale geliyor.

SERİK’TE DAĞIN SUYU İLE DAĞI YOK EDECEKLER

Serik ilçesine bağlı Etler Mahallesi’nde kapasite artışı talep edilen mermer ocağı ile aynı proje kapsamında yeni açılacak olan kırma eleme tesisi için kullanılması planlanan su miktarı, tüm bölgenin geleceğini tehdit eden gerçeği açıkça ortaya koyuyor. Denizli merkezli özel bir şirket tarafından hayata geçirilmek istenen proje, mermer ocağı, kırma eleme tesisi ve depolama alanlarını kapsıyor. Yüzlerce hektarlık arazide, her yıl milyonlarca metreküplük üretim kapasitesi talep edilen proje kapsamında ortaya çıkacak devasa pasa malzeme yine açık arazide depolanacak.

MERMER ÇIKARMAK İÇİN YILDA 67 MİLYON LİTRE SU TÜKETİMİ

Dağlık orman arazisindeki proje için hazırlanan dosyada, tüm bu işlemlerde kullanılacak günlük toplam su miktarı 187 m3 olarak belirtilmiş. Bu, dağın kesilip parçalanması için, ayda 5610, yılda ise 67 bin 320 ton (67,3 milyon litre) su tüketilmesi anlamına geliyor. Karstik coğrafyadaki dağların ürettiği sular, o suları üreten dağların kesilip parçalanmasına, su döngüsünün önemli bir aşamasının ortadan kaybolması demek. Bu yıkıma gerekçe olarak mermer ocaklarının faaliyeti sonunda alanın rehabilite edildiği, kesilen ağacın yerine 5 katının dikildiği savunuluyor ancak kesilen dağın yerine moloz doldurularak yeniden karstik bir arazi oluşturulması mümkün olmuyor.

COP31 ALANINDA BAKILINCA DAĞLARDAKİ YIKIM GÖRÜLEBİLİYOR

Serik dağlarında büyük tahribatlara neden olacak mermer ocağı ve kırma eleme tesisi projesi için 2 Temmuz 2026 tarihinde Halkın Katılımı Toplantısı yapılacağı duyuruldu. Bölge halkı üretim alanlarını ve su kaynaklarını tehdit eden projeye karşı çıksa da yeterince seslerini duyurabilmiş değiller. Dağların arasındaki Etler Mahallesi’nde açılmak istenen mermer ocağı ve kırma eleme tesisi, COP31’in yapılacağı Aksu’daki EXPO alanına kuş uçumu 30 kilometre mesafede yer alıyor. EXPO alanından kuzeydeki dağlara bakıldığında, yüksek kesimlerdeki vahşi madenciliğin yarattığı tahribat 30-40 kilometre mesafelerden görülebiliyor.

İKLİM KRİZİNİN EN ÖNEMLİ NEDENLERİNDEN BİRİ TAHRİBAT

Tüm dünyada insanları uzun süre evlere kapatan pandemi sürecinde, küresel ölçekte yaşanan en önemli ekolojik sorunların başında arazi parçalanması, ekosistem tahribatı, habitat kaybı gibi başlıkların geldiği belirtildi. Küresel ölçekte bilimsel çalışmalar yürüten, raporlar hazırlayan onlarca kuruluş, dünyanın geleceğinin ekolojik restorasyonda olduğu yönünde açıklamalar yaptı. Yıkımın değil, iyileştirmenin desteklenmesi gerektiğine vurgu yapılarak giderek etkisini artıran iklim krizine karşı hükümetler önlemler almaya çağırıldı.

VALİ ŞAHİN: “BURAYA GELENLER BİZE SORMAYACAK MI?”

Antalya COP31’e hazırlanırken, Antalya Valisi Hulusi Şahin, 5 Haziran Dünya Çevre Günü nedeniyle düzenlenen etkinlikte yaptığı konuşmada, COP31 kente gelecek olan konukları kast ederek, “Buraya gelenler, ‘dünyanın en güzel coğrafyasında yaşıyorsunuz, bunu korumak için ne yapıyorsunuz?’ diye sormayacak mı? Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi bu duygularla harekete geçirildi. Bizler neler yaptığımızı gösterelim, eksiklerimizi tamamlayalım istedik. Yılbaşından beri yoğun şekilde çalışıyoruz” ifadelerini kullanmıştı.

KORUMA VE KULLANMA VİZYONU KIYI TURİZMİNE ENDEKSLİ

Antalya’nın vizyonu, kıyı turizmi etiketi üzerinden belirlenirken, kıyıyı ve denizi doğrudan etkileyen coğrafya göz ardı ediliyor. Mavi Bayrak etiketiyle kıyıların turistik cazibesine vurgu yapılırken, kirliliğin karadan başladığı ıskalanıyor. Madencilik için yürütülen ÇED süreçlerinde kurum görüşü sorulan Kültür Turizm müdürlükleri, projeler turistlerin görebileceği bir alanda değilse, “olumlu” görüş bildiriyor. Eğer tur güzergâhlarında ve görünen bir alandaysa bu konuda öneri ve uyarılarda bulunuyor. Tek başına bu değerlendirme yöntemi bile kirlilik, tahribat ve doğal alan kaybına yönelik bakışın sorunlu olduğunu ortaya koyuyor. Oysa sürdürülebilir bir turizmin geleceği de dağıyla, kıyısıyla, ormanıyla, deniziyle, yaylasıyla, deresiyle bir bütün olarak korunabilmiş coğrafyaya bağlı.