Antalya'nın Finike ilçesine bağlı Çavdır Mahallesi'nde bulunan ve yaklaşık 1910 yılında inşa edildiği değerlendirilen tescilli Çavdır Büyük Camii'nde restorasyon çalışmaları sırasında meydana gelen çökme, bölgede büyük üzüntüye neden oldu. Yaklaşık 116 yıllık tarihi yapının duvarlarının restorasyon esnasında çökmesinin ardından çalışmalar durdurulurken, olayın nedenine ilişkin Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından kapsamlı bir teknik rapor hazırlanacağı öğrenildi. Hazırlanacak raporun ardından çökmenin nedenleri ile herhangi bir ihmal veya uygulama hatasının bulunup bulunmadığı netlik kazanacak. Rapor doğrultusunda caminin restorasyonunun devam edip etmeyeceği ya da yeniden inşa edilip edilmeyeceğine karar verilecek.
ÖZEL ALÇI İŞÇİLİĞİYLE ÖZENLE İŞLENDİĞİ BELİRTİLİYOR
Kitabesi bulunmayan Çavdır Büyük Camii'nin mimari özellikleri dikkate alınarak 1905-1910 yılları arasında inşa edildiği tahmin ediliyor. 75 santimetre kalınlığındaki kesme taş taşıyıcı duvarlara sahip caminin iç mekânı ahşap kaplama olarak yapılırken, çatısında kiremit, ana kubbesinde ise ahşap taşıyıcı sistem kullanıldı. Kubbenin iç kısmı alçı ile sıvanırken, mihrap bölümünün dönemin özel alçı işçiliğiyle özenle işlendiği belirtiliyor.
600 KİŞİNİN İBADET EDEBİLECEĞİ KAPASİTEYE SAHİPTİ
Antalya Körfez Gazetesi muhabiri Ertuğrul Gün'ün haberine göre, ilk inşa edildiği dönemde bölgenin ihtiyacını karşılayan camiye, artan nüfus nedeniyle 1995 yılında kadınlar mahfili eklendi. Geleneksel mimari özellikleriyle dikkat çeken yapının tabanı U şeklinde tasarlanırken, mihrap önü ile sağ ve sol bölümler tabandan yaklaşık 20 santimetre yüksek olarak inşa edildi. Ahşap müezzin mahfilleri bulunan caminin alt katı ve son cemaat yeri yaklaşık 300, üst katı ise 300 kişi olmak üzere aynı anda yaklaşık 600 kişinin ibadet edebileceği kapasiteye sahipti. 95 basamaklı minaresi bulunan caminin avlusunda şadırvan yer alırken, bahçesiyle birlikte toplam alanı yaklaşık 850 metrekareyi buluyordu.
"CAMİNİN ÖNÜNDEN GEÇTİK AMA BULAMADIK"
Camide bir süre önce kapsamlı bir restorasyon çalışması başlatıldı. Çalışmalar devam ederken 20 Temmuz gecesi bir anda çökme yaşandı. Antalya'da kültürel mirasın korunmasına yönelik envanter çalışmaları yürüten Orhan Deniz Kaplan, 1 Ağustos 2026 tarihinde tarihi yapıyı belgelemek amacıyla Finike'ye gittiğini belirterek yaşadıklarını anlattı. Kaplan, "Konumuna göre caminin önünden geçmemize rağmen yapıyı bulamadık. Çevrede bulunan kişilere sorduğumuzda caminin yıkıldığını söylediler. Mezarlıktan dolaşarak yıkılmış camiyi gördük. Caminin arka kısmı tamamen çökmüş durumdaydı. Bunun neden ve nasıl gerçekleştiğine ilişkin herhangi bir bilgimiz yok. Restore edilen tescilli bir kültür varlığının çevresinin neden bu şekilde kapatıldığı ve alanda neden bilgilendirme tabelasının bulunmadığı da ayrı bir soru işareti. Ayrıca yıkılan duvarlardan çıkan molozların hazirede bulunan mezarların üzerine düştüğünü gördük. Bu görüntü gerçekten üzücüydü." dedi.
"RESTORE EDİLİRKEN ÇÖKTÜ"
Çavdır Mahallesi Muhtarı Ömer Fırtına ise olayın restorasyon çalışmaları sırasında meydana geldiğini belirterek, "Cami restore ediliyordu. Çalışmalar sırasında bir bölümü çöktü. Şu anda tüm çalışmalar durduruldu. Koruma Kurulu'nun gelip inceleme yapacağı söylendi. Yapının neden çöktüğüne ilişkin teknik rapor hazırlanacak. Rapordan sonra restorasyonun devam edip etmeyeceği ya da yapının yeniden inşa edilip edilmeyeceği belli olacak. Teknik ayrıntılara hâkim değilim ancak taş duvarların arasında toprak harç bulunduğu ifade ediliyor.” dedi.
Gözler şimdi hazırlanacak teknik rapora çevrildi.
