Antalya, tarım ve hayvancılıkta Türkiye’nin önemli üretim merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor. Kentte koyun ve keçilerden oluşan küçükbaş hayvan varlığı 1,28 milyon seviyesinde bulunurken, Tarım ve Orman Bakanlığından hayvancılık işletmelerini yakından ilgilendiren yeni bir düzenleme geldi. Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapan işletmelerin fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşullarına göre A, B, C, D ve E sınıflarına ayrılması kararlaştırıldı.
HAYVANCILIK İŞLETMELERİ YERİNDE İNCELENECEK
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Hayvancılık İşletmelerinin Sınıflandırılmasına İlişkin Yönetmelik, sığır, manda, koyun ve keçi bulunduran işletmeleri kapsıyor. Yönetmeliğe göre Bakanlık veri tabanına kayıtlı işletmeler, il ve ilçe tarım müdürlükleri tarafından yerinde incelenecek. Yapılacak değerlendirmelerde işletmelerin fiziki altyapısı ve biyogüvenlik koşulları esas alınacak. İncelemelerin ardından işletmeler, belirlenen şartları karşılamalarına göre beş sınıftan birine dahil edilecek. İşletmelerin sınıflandırma bilgileri Bakanlık veri tabanına kaydedilecek ve işletmeye ait belgelerde sınıflandırma harfine yer verilecek. İşletmenin fiziki altyapısında veya biyogüvenlik koşullarında değişiklik olması durumunda işletme sahibinin başvurusu üzerine yeniden inceleme yapılabilecek.
E SINIFI İŞLETMELER İÇİN ASGARİ ŞARTLAR BELİRLENDİ
Yönetmelikte işletmelerin sınıflandırılmasında asgari koşullar da ayrıntılı şekilde sıralandı. D sınıfı için belirlenen şartları karşılamayan işletmeler E sınıfına dahil edilecek. D sınıfında ise hayvancılık faaliyetinin bağımsız ve sınırları belirli bir alanda yürütülmesi, bakım ekipmanlarının düzenli olarak dezenfekte edilmesi ve başka işletmelerle ortak kullanılmaması gerekiyor. Bu sınıftaki işletmelerde yem depolama alanı, aydınlatma, temizlenebilir yemlik ve suluk ile hayvan refahını sağlayacak asgari havalandırma yapılarının bulunması isteniyor. Koyun ve keçi yetiştirilen işletmelerde ayrıca koç veya teke bölmesi ile kuzu veya oğlak bölmesi bulunması gerekiyor. Hayvanların bulunduğu alana giren kişilerin ayakkabılarını dezenfekte edebilmesi için uygun ekipman da zorunlu tutulacak.
C SINIFINDA ÇİT, OTOMATİK SULUK VE HAYVAN KANTARI ŞARTI
C sınıfına dahil edilecek işletmelerin D sınıfındaki bütün şartları karşılaması gerekiyor. Bunlara ek olarak işletme sınırlarının hayvan girişini engelleyecek şekilde çit, tel örgü veya benzeri malzemelerle çevrilmesi isteniyor. Açık alanda barındırılan hayvanların olumsuz hava koşullarından korunması için gölgelik ve yağmurdan korunma alanlarının bulunması gerekiyor. C sınıfındaki işletmelerde otomatik suluk, aşı yolu veya kilit sistemi, canlı hayvan kantarı ve sabit ya da hareketli rampa bulunması da zorunlu olacak. Sığır ve manda yetiştirilen işletmelerde hayvanların güvenli şekilde sabitlenmesini sağlayan zapturapt ünitesi aranacak. Ayrıca atıkların çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde yönetilmesi, veteriner sağlık ürünleri için uygun bir dolap bulundurulması ve kemirgenlerle mücadele düzeneklerinin kurulması gerekecek.
B SINIFI İŞLETMELERDE KARANTİNA VE BİYOGÜVENLİK ÖNLEMLERİ
B sınıfı işletmelerin C sınıfında aranan koşullara ek olarak daha kapsamlı sağlık ve biyogüvenlik önlemlerini yerine getirmesi gerekecek. Bu işletmelerin Bakanlıkça belirlenen hastalıklardan ari işletme sağlık sertifikasına sahip olması ve biyogüvenlik kurallarını gösteren uyarı levhalarını bulundurması istenecek. İşletmelere giriş ve çıkış yapan araçlar ile ziyaretçiler kayıt altına alınacak, kontrolsüz giriş ve çıkışlara izin verilmeyecek. İşletme alanına girmesi zorunlu araçlar için temizlik ve dezenfeksiyon alanları oluşturulacak. Hayvanların bulunduğu bölümlere girişlerde el ve ayak dezenfeksiyonu sağlanacak, kişilerin kıyafet değiştirmesi veya koruyucu giysi kullanması gerekecek. İşletmeye yeni getirilen hayvanlar için diğer hayvanlardan ayrı bir karantina alanı oluşturulacak. Bu alanda kullanılan ekipmanlar, bakıcı kıyafetleri ve çizmeler diğer bölümlerde kullanılanlardan ayrı tutulacak. İşletmede jeneratör veya alternatif güç kaynağı, ayrı doğumhane ve yetiştirme türüne uygun gezinme ve dinlenme alanları da bulunacak. Koyun ve keçi yetiştirilen B sınıfı işletmelerde ayak banyosu, kırkım odası ve antiparaziter uygulama ünitesi bulunması gerekecek. Mera kullanan işletmelerde sürüye özel tahsis edilmiş meralar kullanılacak ve göçer hayvancılık yapılmayacak.
A SINIFI İŞLETMELERDE VETERİNER HEKİM ZORUNLULUĞU
Yönetmelikte en kapsamlı şartlar A sınıfı işletmeler için belirlendi. Bu sınıftaki işletmelerin B sınıfında aranan koşulların tamamını karşılamasının yanı sıra veteriner hekim çalıştırması gerekecek. Hayvan sağlığı kapsamında yapılacak işlemler, işletmede görevli veteriner hekim veya onun sorumluluğundaki yardımcı sağlık personeli tarafından yürütülecek. A sınıfı işletmelerde bütün bölümleri kapsayan biyogüvenlik prosedürleri hazırlanacak. İşletme giriş ve çıkışlarında araçlar için dezenfeksiyon tüneli, ziyaretçiler için dezenfeksiyon kabini bulunacak. Atık yönetimi ve vektörle mücadele planları oluşturulacak, acil durumlarda uygulanacak tedbirler belirlenecek. İşletmelerin yerleşim haritasına sahip olması ve hayvanların kimlik, soy bilgileri, sağlık, üreme, besleme ve verim kayıtlarını takip eden bilgisayar destekli bir sürü yönetim sistemi kullanması da zorunlu olacak.
DENETİMLERDE EKSİKLİKLER İÇİN 30 GÜN SÜRE VERİLECEK
Hayvancılık işletmeleri, gerekli görülen durumlarda il ve ilçe tarım müdürlükleri tarafından fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşulları bakımından denetlenebilecek. Denetimlerde işletmenin mevcut sınıfına ilişkin eksiklikler tutanakla kayıt altına alınacak ve eksikliklerin giderilmesi için 30 gün süre tanınacak. Verilen süre içinde eksikliklerini gidermeyen işletmelerin sınıfı yeniden değerlendirilecek. İşletmeler, şartlarını karşıladıkları en yüksek sınıfa dahil edilerek Bakanlık veri tabanındaki kayıtları güncellenecek.
MEVCUT İŞLETMELER BİR YIL İÇİNDE SINIFLANDIRILACAK
Yönetmeliğin geçiş hükümlerine göre yayımlandığı tarihte Bakanlık veri tabanına kayıtlı ve faal olan hayvancılık işletmelerinin bir yıl içinde sınıflandırılması gerekiyor. Daha önce kurulmuş ve Bakanlık veri tabanına kayıtlı olduğu halde faaliyetlerine ara veren veya faaliyetlerini sonlandıran işletmeler ise yeniden faaliyete başladıklarında sınıflandırılacak.
