Antalya’nın Deprem Master Planı, Mayıs 2022’de başlatılmasına rağmen henüz tamamlanmadı. 31 Aralık 2025 olarak açıklanan hedef, ilçe belediyelerinden yapı stoku verilerinin geç gelmesi gerekçesiyle 31 Aralık 2026’ya ertelendi. 17 Ağustos depreminin yıl dönümünde Antalya’nın deprem hazırlıkları yeniden gündeme gelirken, kentin risklerini ve dönüşüm önceliklerini ortaya koyacak nihai plan için bekleyiş sürüyor.
TARTIŞMA KONUSU HALİNE GELDİ
Antalya Büyükşehir Belediyesinin Mayıs 2022’de hazırlıklarına başladığını duyurduğu Deprem Master Planı, aradan geçen yıllara rağmen henüz tamamlanamadı. Plan için daha önce 31 Aralık 2025 tarihi hedeflenirken, ilçe belediyelerinden yapı stoku verilerinin geç ulaşması gerekçe gösterilerek tamamlanma takvimi 31 Aralık 2026’ya çekildi. 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin 27’nci yılında Türkiye’de afetlere hazırlık yeniden gündemin önemli başlıklarından biri oldu. Büyükşehir belediyelerinin deprem karşısındaki riskleri belirlemesi ve atılacak adımları ortaya koyması açısından kritik öneme sahip master planların mevcut durumu da tartışma konusu haline geldi.
DEPREM MASTER PLANLARININ SAYISI SINIRLI
16 Ağustos 2026 itibarıyla belediyelerin resmî internet siteleri, stratejik planları, faaliyet raporları ve kamuoyuna yaptıkları açıklamalar üzerinden yapılan incelemelerde, Türkiye’deki 30 büyükşehir belediyesinin güncel ve tamamlanmış deprem master planlarını bir arada gösteren merkezi bir resmî envanter bulunmadığı görülüyor. Kamuoyuna açık şekilde yayımlanan, güncel kent verilerini esas alan ve uygulama takvimi belirlenmiş kapsamlı deprem master planlarının sayısının da sınırlı olduğu dikkat çekiyor. Büyükşehirlerin önemli bölümünde çalışmalar; yapı stoku envanterlerinin çıkarılması, mikrobölgeleme araştırmaları, risk analizleri, kurumlar arası protokoller ve planlama hazırlıkları aşamasında devam ediyor.
ANTALYA’NIN PLANI HALA TAMAMLANMADI
Antalya Büyükşehir Belediyesi, Deprem Master Planı çalışmalarını Mayıs 2022’de, 6 Şubat 2023 depremlerinden yaklaşık dokuz ay önce başlattığını açıkladı. Çalışmalar kapsamında Ağustos 2022’de 134 kurum ve kuruluştan 225 kişinin katılımıyla ilk çalıştay düzenlenirken, ikinci çalıştay ise Ekim 2023’te gerçekleştirildi. Belediye bünyesinde Afet İşleri Dairesi Başkanlığı kuruldu ve Türkiye Deprem Vakfı ile “Antalya İli Deprem Risk Değerlendirmesi ve Antalya Deprem Master Planı Hazırlığı Ortak Hizmet Projesi” kapsamında protokol imzalandı. Bu süreçte jeolojik ve jeoteknik raporlar, yeraltı suyu verileri, heyelan haritaları, deprem ölçümleri ve akademik çalışmalar incelenerek mevcut jeolojik veri raporu hazırlandı.
30 TEMMUZ 2025’TE GERÇEKLEŞTİRİLDİ
İlçe belediyelerinden yapı stoku verilerinin toplanabilmesi amacıyla ortak bir veri tabanı da oluşturuldu. Ancak kentin zemin özelliklerini, yapıların kırılganlığını, olası can ve mal kayıplarını, altyapı risklerini ve dönüşüm önceliklerini bütüncül şekilde ortaya koyacak nihai plan henüz tamamlanamadı. Belediye çalışmaların 2022’de başladığını açıklasa da planın önemli teknik aşamalarından biri olan “Antalya Deprem Master Planı Risk Analizi ve Kayıp Tahmini Projesi” ihalesi ancak 30 Temmuz 2025’te gerçekleştirildi.
BÖCEK, TÜTÜNCÜ'YÜ ELEŞTİRDİ
Muhittin Böcek, 2024 yerel seçimleri öncesinde AK Parti’nin Antalya Büyükşehir Belediye Başkan adayı ve dönemin Kepez Belediye Başkanı Hakan Tütüncü’yü deprem master planı üzerinden eleştirmişti.
Böcek, Antalya Valiliği başkanlığında hazırlanan İl Afet Risk Azaltma Planı kapsamında Büyükşehir Belediyesinin master plan koordinasyonundan, ilçe belediyelerinin ise yapı stoku envanterinden sorumlu olduğunu belirtmişti. Büyükşehire gerekli belgeleri göndermeyen tek belediyenin Kepez olduğunu söyleyen Böcek, Tütüncü’nün daha sonra “Deprem Master Planı yapacağız” açıklamasında bulunmasına tepki göstermişti.
AYRINTILI AÇIKLAMA YOK
31 Mart 2024 seçimlerinin ardından Kepez Belediye Başkanlığı CHP’ye geçti ve Mesut Kocagöz göreve geldi. Ancak Kepez’in eksik verilerinin daha sonra teslim edilip edilmediğine ve bugün hangi ilçelerin verilerinin tamamlanmadığına ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı. Antalya Büyükşehir Belediyesi de 19 ilçedeki yapı stoku verilerinin teslim durumunu gösteren ilçe ilçe bir tablo yayımlamadı. Bu nedenle 2024’te Kepez üzerinden gündeme gelen eksikliğin giderilip giderilmediği belirsizliğini koruyor.
AÇIKLANAN TAKVİME UYULMADI
Muhittin Böcek, Kasım 2024’te düzenlenen Deprem Master Planı-Güçlendirme Konferansı’nda planın, İRAP takvimine göre 31 Aralık 2025’te tamamlanacağını duyurmuştu. Ancak Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin Aralık 2025 toplantısına sunulan komisyon raporunda, master planın ana girdilerinden olan yapı stoku envanterlerinin ilçe belediyelerinden geç geldiği belirtildi. Risk analizi ve kayıp tahmini projesinin öngörülen sürede tamamlanamayacağı gerekçesiyle ek protokol yapılması kararlaştırıldı. Meclisin oy birliğiyle kabul ettiği süre uzatımının ardından Antalya Deprem Master Planı’nın tamamlanma tarihi 31 Aralık 2026’ya ertelendi. Böylece Mayıs 2022’de başlatıldığı açıklanan çalışma için dört buçuk yıllık bir takvim ortaya çıktı.
ÇALIŞMALAR VAR, SONUÇ BELGESİ YOK
Antalya’da iki çalıştay düzenlenmesi, Afet İşleri Dairesi Başkanlığının kurulması, Türkiye Deprem Vakfı ile protokol imzalanması, jeolojik veri raporunun hazırlanması ve risk analizi ihalesine çıkılması bugüne kadar atılan başlıca adımlar arasında yer alıyor. Akdeniz Üniversitesi yerleşkesinde 1.797 araç kapasiteli ve 54 bin metrekarelik çok amaçlı otoparkın afet toplanma merkezi işleviyle tamamlanması da belediyenin somut yatırımlarından biri. Ancak bu çalışmaların; riskli yapı sayısını, öncelikle dönüştürülmesi gereken mahalleleri, olası can ve mal kayıplarını, altyapının kırılgan olduğu noktaları ve alınacak önlemlerin takvimini gösteren bütünleşik bir yol haritasına dönüşmesi gerekiyor. Antalya’nın deprem hazırlığında attığı adımlar bulunsa da kentin asıl yol haritası olacak nihai Deprem Master Planı için artık 2026 yılının sonu bekleniyor.
