Antalya'da düzenlenen COP31'de iklim finansmanının nasıl kullanılacağı ve ülkelerin iklim hedeflerine ulaşması için hangi somut adımların atılacağı gündeme geldi. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, finansman kaynaklarının bulunmasına rağmen bu kaynakların uygulamaya geçirilemediğine dikkat çekerek sorunun temelinde proje eksikliğinin bulunduğunu açıkladı. Kurum, “Para var ama kullandıramıyoruz. Sebebi, hazır proje yok. Uygulanabilir proje yok. Azaltım veya uyum bağlamında proje yok” sözleriyle iklim finansmanındaki temel açmazı ortaya koydu.

Kurum, COP31 Müzakere Başkanı ve Avustralya İklim ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell'in katılımıyla düzenlenen basın toplantısında, müzakerelerin geldiği aşamayı ve Örtü Karar Taslağı'nı değerlendirdi.

ÖRTÜ KARAR TASLAĞI AÇIKLANDI

COP31 kapsamında hazırlanan Örtü Karar Taslağı'nın açıklandığını belirten Kurum, taslağın henüz nihai karar olmadığını, müzakerelerin devam ettiğini bildirdi. Amaçlarının yalnızca bir metin üzerinde uzlaşmak olmadığını, ülkelerin ihtiyaçlarına yanıt veren ve uygulamaya dönüşebilecek sonuçlar elde etmek istediklerini kaydetti.

Kurum, “Çözüm çıkmadan masadan kalkmayacağız” diyerek müzakere sürecinde diyaloğun ve ortak çözüm arayışının önemini vurguladı. Taslağın; finansmana erişebilen ülkeler, erken uyarı sistemleriyle korunan insanlar, dönüşüm geçiren sanayi ve güçlenen enerji altyapısı gibi somut sonuçlara zemin hazırlamasını hedeflediklerini ifade etti.

Bu süreçte bakanların, müzakere grubu başkanlarının ve gözlemcilerin katılımıyla Divan toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıda ülkelerin kaygıları, acil ihtiyaçları ve uzlaşma sağlanabilecek başlıklar ele alındı. Kurum, tarafların farklı beklentilerini ortak bir zeminde buluşturmak için görüşmelerin sürdüğünü aktardı.

167 ÜLKE YENİ İKLİM HEDEFLERİNİ SUNDU

Paris Anlaşması ve küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefinin müzakerelerin temel başlıkları arasında bulunduğunu belirten Kurum, 167 taraf ülkenin yeni Ulusal Katkı Beyanlarını (NDC) sunduğunu açıkladı.

Enerji dönüşümüne ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Kurum, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılmasını hedefleyen 35x35 çağrısını gündeme getirdi. Bu hedef doğrultusunda yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması, enerji verimliliğinin geliştirilmesi, modern elektrik şebekelerinin kurulması ve enerji depolama kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Avrupa Komisyonunun da bu çağrıya destek verdiğini kaydetti.

Sanayinin dönüşümü için karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojilerinin önemine değinen Kurum, gelişmekte olan ülkelerin yalnızca teknoloji kullanan değil, aynı zamanda teknoloji üreten ve geliştiren ülkeler hâline gelmesini istediklerini dile getirdi.

FİNANSMAN VAR, UYGULANABİLİR PROJE YOK

COP31'in öne çıkan başlıklarından biri olan iklim finansmanında, ülkelerin kaynaklara erişiminin yanı sıra bu kaynakları kullanabilecek projeler geliştirmesi gerektiği üzerinde duruldu. Kurum'un “Para var ama kullandıramıyoruz” sözleriyle dikkat çektiği sorun, iklim eylemlerinin finansman boyutunda karşılaşılan uygulama eksikliğini ortaya koydu.

Kurum, özellikle azaltım ve uyum alanlarında hazır ve uygulanabilir projelerin bulunmamasının finansmanın kullanılmasını zorlaştırdığını belirtti. Bu sorunun aşılması için en az gelişmiş ülkelerin yeşil dönüşüm projeleri geliştirmesine destek verecek İklim Uygulama Köprüsü'nün oluşturulduğunu açıkladı.

Uyum finansmanının 2035 yılına kadar üç katına çıkarılması gerektiğini de gündeme getiren Kurum, kaynakların daha hızlı onaylanması ve ihtiyaç duyan ülkelere daha kısa sürede ulaştırılması çağrısı yaptı. Finansmanın yalnızca kredi üzerinden değil, hibe ve uygun koşullu kaynaklarla da desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Bu kapsamda “Antalya'dan Addis Ababa'ya Uyum ve Dayanıklılık Finansmanı Yol Haritası” önerisi üzerinde duruldu. Önerinin, iklim değişikliğinin etkilerine karşı ülkelerin dayanıklılığını artıracak finansman mekanizmalarının geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Kurum, erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılmasının da iklim değişikliğine karşı alınması gereken önlemler arasında yer aldığını belirterek 2027 yılına kadar herkesin erken uyarı sistemleriyle korunması hedefini hatırlattı.

BİYOMETAN VE ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ GÜNDEMDE

Toplantıda biyometan alanındaki çalışmalar da ele alındı. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu, Avrupa Biyogaz Birliği ve İspanya Gaz Birliği'nin destek verdiği Biyometan Bildirgesi'ne dikkat çekildi. Türkiye'nin 2040 yılı için 1,5 milyar metreküp biyometan üretim hedefi bulunduğu açıklandı.

Kurum, iklim politikalarının yalnızca enerji ve sanayi dönüşümüyle sınırlı olmadığını; dağlar ve buzullar, su kaynakları, kıyı ve okyanus ekosistemleri ile iklim değişikliğinden daha fazla etkilenen kırılgan toplulukların da müzakerelerde dikkate alınması gerektiğini belirtti. Dönüşüm sürecinde adaletin ve kimsenin geride bırakılmamasının önemine işaret etti.

BOWEN: HEDEF UYGULAMA VE HIZLANMA

COP31 Müzakere Başkanı ve Avustralya İklim ve Enerji Bakanı Chris Bowen, COP31'in uygulamaya geçişi hızlandırması gerektiğini söyledi. Paris Anlaşması'nın 1,5 derece hedefinin korunmasının önemini vurgulayan Bowen, enerji dönüşümünde yenilenebilir enerjinin üç katına çıkarılması ve enerji verimliliğinin iki katına yükseltilmesi hedeflerini hatırlattı.

Bowen, elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların payının artırılması ve enerji verimliliğinin geliştirilmesiyle 2035 yılına kadar ihtiyaç duyulan dönüşümün yaklaşık üçte ikisinin karşılanabileceğini ifade etti. Okyanusların korunmasına da değinen Bowen, okyanuslara yapılan her 1 dolarlık yatırımın 5 dolardan fazla ekonomik getiri sağlayabileceğine ilişkin değerlendirmeyi paylaştı. Ada ülkelerinin iklim değişikliğinden etkilenmesine dikkat çekti.

Müzakerelerin tüm tarafların uzlaşması sağlanana kadar devam edeceğini belirten Bowen, Türkiye ile Avustralya arasındaki COP31 iş birliğinin bir yılı aşkın süredir sürdüğünü aktardı.

STİELL: GÜÇLÜ VE DENGELİ SONUÇLAR GEREKİYOR

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell de COP31'de güçlü ve dengeli sonuçlar elde edilmesi gerektiğini söyledi. İklim değişikliğiyle mücadelede kaybedilecek zaman bulunmadığını vurgulayan Stiell, ülkelerin müzakere sürecinde somut ilerleme sağlamasının önemine dikkat çekti.

KURUM: 196 TARAFIN UZLAŞMASI GEREKİYOR

Basın toplantısında gazetecilerin sorularını da yanıtlayan Kurum, COP31'de alınacak kararların 196 tarafın uzlaşmasını gerektirdiğini belirtti. Diyalog, uzlaşma ve eylemin önemine değinen Kurum, tarafların farklı beklentilerini ortak karar metninde buluşturmak için çalıştıklarını söyledi.

Finansman başlığına ilişkin sorular üzerine de değerlendirmelerde bulunan Kurum, finansman konusundaki takibin Birleşmiş Milletler sekretaryasına verildiğini bildirdi. Finansmanın üç katına çıkarılmasına ilişkin tarihin henüz netleşmediğini belirten Kurum, sürecin adalet ve hakkaniyet ilkeleri doğrultusunda yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

COP31'E 119 BİN 425 KAYIT

COP31'e katılım verilerini de paylaşan Kurum, organizasyon için toplam 119 bin 425 kayıt yapıldığını, 69 bin 315 kişinin ise katılım kartını alarak alana giriş yaptığını açıkladı. Böylece Antalya'daki COP31, iklim finansmanından enerji dönüşümüne, sanayi politikalarından uyum çalışmalarına kadar birçok başlığın ele alındığı uluslararası müzakere sürecine ev sahipliği yaptı.

Kaynak: DHA