Burdur’un Gölhisar ilçesindeki Kibyra Antik Kenti’nde sürdürülen kazılarda yaklaşık 1950 yıllık Roma İmparatoru Hadrianus heykeli yeniden ayağa kaldırıldı. Anıtsal Kent Giriş Kapısı’nın üst bölümünde bulunduğu değerlendirilen heykelin kol, bacak, ayak ve portre başı gibi parçaları farklı kazı çalışmalarında gün yüzüne çıkarıldı. Parçaların bir araya getirilmesiyle yaklaşık 2,14 metre yüksekliğindeki Hadrianus heykelinin büyük bölümü yeniden ortaya çıkarıldı.
DEPREMDE YIKILDIĞI DÜŞÜNÜLÜYOR
Son çalışmaların kentin önemli yapılarından Anıtsal Kent Giriş Kapısı'nda yoğunlaştığını belirten Özüdoğru, yapının üst bölümünde sergilendiği değerlendirilen 4 mermer heykele ait parçaların ortaya çıkarıldığını ifade etti. Heykellerin büyük ihtimalle MS 417 yılında meydana gelen deprem sırasında yüksekten düşerek parçalandığını belirten Özüdoğru, "2006 yılından bugüne kazımızı Kültür ve Turizm Bakanlığımız ve Mehmet Akif Ersoy Üniversitemiz adına yürütüyoruz. Bu süreçte görünen kamu yapılarında kazı çalışmalarımızı yürüttük. Bu çalışmalardan en önemlisi kente giriş sağlayan anıtsal bir taş oldu. Kazılarımız esnasında özellikle yapının 2. katında sergilendiğini anladığımız 4 mermer heykele ait parçalar ele geçti. Kazı esnasında tabii bunlar yapının yüksek kısmındaydı. Muhtemel M.S. 417 yılındaki depremde yıkıldığını varsayabiliriz. Yere düştükleri için parçalanmış durumdalardı" dedi.
20 HEYKEL PARÇASI GÜN YÜZÜNE ÇIKARTILDI
Kazıların farklı aşamalarında kol, bacak ve ayakların da aralarında bulunduğu toplam 20 heykel parçasının gün yüzüne çıkarıldığını aktaran Özüdoğru, parçalar arasında Roma İmparatoru Hadrianus'a ait sağlam bir portre başının da bulunduğunu söyledi. Başın daha önce bulunan zırhlı gövdeye ait olduğunun anlaşılmasıyla heykelin bütünlüğünün büyük ölçüde ortaya konulduğunu belirten Özüdoğru, restorasyon çalışmaları sonucunda yaklaşık 2,14 metre yüksekliğindeki Hadrianus heykelinin yeniden ayağa kaldırıldığını kaydetti.
ANADOLU'NUN ÖNEMLİ TASVİRLERİNDEN BİRİ
Heykelde Afyon-Döğer ve İscehisar mermerinin kullanıldığını belirten Özüdoğru, Hadrianus'un askerî tipte betimlendiğini, zırhının üzerinde aslan ve kartal figürlerinin kabartma olarak işlendiğini söyledi. Portre özelliklerinin heykelin Hadrianus'a ait olduğunu kesin olarak ortaya koyduğunu ifade eden Özüdoğru, eserin Anadolu'daki Hadrianus tasvirleri açısından önemli bir örnek olduğunu vurguladı.
İMPARATORİÇE SABİNA'NIN HEYKELİ DE BULUNDU
Kazılarda belirlenen 4 heykelden birinin Hadrianus'un eşi İmparatoriçe Sabina'ya ait olduğu tespit edildi. Sabina heykelinin önemli bölümleri gün yüzüne çıkarılırken, diğer heykellere ait eksik parçaların ilerleyen kazılarda bulunabileceği değerlendiriliyor. Kazılarda ayrıca yaklaşık 1,86 metre boyunda zırhlı bir imparator heykeli, üst ve alt gövdesi iki parça halinde bulunan bir kadın heykeli ile yaklaşık 30 santimetre yüksekliğinde bir erkek heykel başı ortaya çıkarıldı.
HADRİANUS'UN KİBİRYA'YA GELİP GELMEDİĞİ BİLİNMİYOR
Heykellerin Hadrianus'un hüküm sürdüğü MS 117-138 yılları arasında üretildiğini belirten Özüdoğru, eserlerin yaklaşık MS 130'lara tarihlenebileceğini söyledi. Roma döneminde imparatorların Anadolu ziyaretleri öncesinde kentlerin önemli noktalarına imparator heykellerinin yerleştirildiğini anlatan Özüdoğru, Kibyra'daki heykellerin de Hadrianus'un Anadolu ziyareti dolayısıyla sipariş edilmiş olabileceğini ifade etti. Hadrianus'un doğrudan Kibyra'ya gelip gelmediğinin henüz belgelenemediğinin altını çizen Özüdoğru, kentin imparatorun Anadolu ziyaretleri sırasında böyle bir hazırlık yapmış olabileceğini kaydetti.
YAKLAŞIK 2 BİN YILLIK BİR HEYKEL
Hadrianus heykelinin bilimsel önemine dikkati çeken Özüdoğru, "Hadrianus Roma İmparatoru olduğu M.S. 117 ile 138 yılları arasında üretilmiş olmalılar ve kentin girişindeki kapının üzerinde sergileniyordu. Bu neden önemli çünkü Hadrianus'un bütün halinde Anadolu'da çok fazla yok" ifadelerini kullandı. Özüdoğru, restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından heykellerin Burdur Müze Müdürlüğü'ne teslim edileceğini belirterek, "Biz bunların çalışmalarını tamamlayınca Müze Müdürlüğümüze bizzat teslim edeceğiz. Böylece de insanlarımızın görmesi ve ziyaret etmesini sağlamış olacağız" dedi. Yaklaşık 1950 yıllık eserlerin eksik parçalarının tamamlanması ve restorasyon çalışmalarının bitirilmesinin ardından 4 heykelin bütünlenerek Burdur Müzesi'nin teşhir salonlarında ziyaretçilerle buluşturulması planlanıyor.
ANITSAL KENT GİRİŞİ KAPISI'NDA 2 BİN 500 BLOK TAŞINDI
Kibyra'daki kazı çalışmalarında son dönemde Anıtsal Kent Giriş Kapısı'na yoğunlaşıldı. Anadolu'da plan özellikleri bakımından az sayıdaki örnekten biri olan yapının iki yanında yuvarlak kuleler, ortasında ise 3 kemerli geçiş bulunuyor. Kapı, nekropol alanından gelen ana caddenin kente giriş noktasında yer alıyor. Kapıdaki kazılara 2025 yılında başladıklarını belirten Özüdoğru, yapının büyük ölçüde blok yığını halinde bulunduğunu söyledi. Çalışmalar kapsamında yaklaşık 2 bin 500 blok taşınarak tasnif ve sınıflandırma işlemleri gerçekleştirildi. Yapının tamamındaki kazıların henüz bitmediğini kaydeden Özüdoğru, çalışmaların bir sezon daha sürdürülmesinin ardından restorasyon ve proje aşamasına geçilebileceğini ifade etti.
