COP31'in 13'üncü gününde fosil yakıtlardan uzaklaşma ve küresel elektrifikasyon hedefi üzerindeki anlaşmazlıklar müzakereleri çıkmaza sürükledi. Kapanış oturumuna saatler kala COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Avustralya'nın yürüttüğü görüşmelerde uzlaşma sağlanamayan başlıklar için devreye girerek karşı görüşteki ülkelerin temsilcilerini aynı masada buluşturdu.

Avustralya Müzakereler Başkanı ve İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile gerçekleştirilen görüşmeye Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman bin Abdülaziz Âl Suud, Avrupa Birliği Dönem Başkanı İrlanda'nın İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Darragh O'Brien ve Avrupa Komisyonu İklim Komiseri Wopke Hoekstra katıldı. Kurum, 7-21 Kasım tarihleri arasında 65 ikili ve heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.

FOSİL YAKITLAR VE 35'E 35 HEDEFİ TARTIŞILIYOR

Müzakerelerdeki görüş ayrılıklarının odağında fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecine ilişkin karar ifadeleri ve Türkiye'nin ortaya koyduğu 35'e 35 elektrifikasyon hedefi bulunuyor. Türkiye'nin hedefi, 2035 yılına kadar küresel elektrifikasyon oranının yüzde 35'e çıkarılmasını öngörüyor.

Küresel durum değerlendirmesinde fosil yakıtlar konusunda COP28'de alınan karar doğrultusunda ilerlenirken bazı ülkelerin belirli ifadelere itiraz etmesi ortak metin üzerindeki uzlaşmayı zorlaştırdı. Kurum, tarafları bir araya getirerek görüş ayrılıklarını aşmaya çalıştıklarını belirtti.

"BU BAKIŞ KİMSEYE FAYDA SAĞLAMIYOR"

Nepal'de yaşanan can kayıplarına, farklı ülkelerde devam eden sel ve kuraklıklara dikkat çeken Kurum, iklim krizinin etkileri sürerken kararların ertelenmesine tepki gösterdi.

"Bir taraftan biz Nepal'de insanları kaybediyoruz. Bir tarafta ülkeler sellerle, kuraklıkla boğuşuyor. Dolayısıyla bu bakış kimseye fayda sağlamıyor. Sağlamadığını da tüm dünya görüyor, biliyor" diyen Kurum, müzakerelerdeki tıkanıklığa ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Burada kelimelere, ifadelere takılıp bu süreci baltalamanın kimseye bir faydası yok. Bu COP tarihinde var. Her COP'ta biliyorsunuz çözümsüzlük var. Çözümsüzlük üzerine toplantılar yapılıyor. İstiyoruz ki Türkiye'de farklı bir COP olsun. Onun mücadelesini veriyoruz."

196 ÜLKENİN ORTAK KARARI GEREKİYOR

Kurum, hiçbir ülkenin diğerlerine dayatmada bulunarak sonuç alamayacağını belirterek 196 ülkenin birlikte hareket etmesi ve ortak karar alması gerektiğini vurguladı. Üzerinde mutabakata varılan başlıkların uygulanması durumunda emisyonların yüzde 30 azaltılabileceğini ifade etti.

Ülkeleri sorumluluk almaya çağıran Kurum, iklim kararlarının çocukları, gençleri ve insan hayatını doğrudan etkilediğini söyledi. Kurum, "Dayatmayla buradan karar çıkmıyor. Neticede 196 ülke birlikte hareket etmek, birlikte karar almak durumunda. Herkesi sorumlu olmaya davet ediyorum sizlerin aracılığıyla. Çünkü bu sorumluluk çocukları, gençleri, insan hayatını etkiliyor. Biz de son anına kadar bu uzlaşı çıksın diye açıkçası çabalayacağız, gayret göstereceğiz" dedi.

ELEKTRİFİKASYON VE METAN EMİSYONUNDA İLERLEME

Görüşmelerde elektrifikasyon konusunda önemli mesafe alındığını belirten Kurum, karma yakalamayla ilgili mutabakata varıldığını açıkladı. Erken uyarı sistemleri ve emisyon azaltımına yönelik çalışmaların sürdüğünü, metan emisyonlarının azaltılması konusunda da önemli ilerleme kaydedildiğini bildirdi.

Karar metinlerinde ülkelerin kültürel, hukuki ve dini durumlarının dikkate alındığını aktaran Kurum, bu doğrultuda ifadelerin yeniden düzenlendiğini söyledi.

"İKLİM TARİHİNİ DEĞİŞTİRECEK BİR KARAR ÇIKSIN"

COP31'de güçlü ve uygulamaya dönük bir karar alınmasını istediklerini belirten Kurum, müzakerelerin son anına kadar uzlaşma için çalışacaklarını ifade etti. Kurum, şunları kaydetti:

"Buradan çok iyi bir karar da çıkarabiliriz. Ben bu isteği, arzuyu görüyorum, bu gayreti görüyorum. Bu mücadeleyi devam ettireceğiz. İstiyoruz, arzuluyoruz ki buradan gerçekten yeni bir karar çıksın, güçlü bir karar çıksın. Bu karar iklim tarihini değiştirsin, olağan sürecin dışında uygulamaya dönük, uygulama odaklı bir karar olsun istiyoruz. Bunun mücadelesini de vermeye devam edeceğiz."

Kaynak: İHA