Antalya’da eski Doğu Garajı bölgesinde bulunan Nekropol Müzesinde uzun süredir yaşanan kuş ölümleri kent kamuoyunda tepki çekiyor. Günlerdir müze önünde eylem yapan vatandaşların tepkileri üzerine ilgili kurumların resmi yazışmalarına yansıyan ifadeler tüyler ürpertti. Dikenli kuş kovucu düzenekler, ultrasonik kuş savarlar, kuşlar için kurulan kamera sistemleri ve tel örgülerin arasında sıkışıp ölen kuşlar. Bütün bunlar Antalya Rölöve Anıtlar Müdürlüğü’nün ilgili kurumlara yazdığı yazıda yer alan ayrıntılar. 24 Haziran 2026 tarihinde yazılan ve milli parklar dâhil birçok ilgili kuruma gönderildiği öğrenilen bilgilendirme yazısında, kuş mezarlığına dönen nekropol müzesinde kuşların girişini önlemek için alınan önlemler ve yürütülen çalışmalara yer veriliyor.
KENTİN TARİHİ DOĞU GARAJININ ALTINDAN ÇIKTI
Antalya’da eski Doğu Garajının olduğu bölgede 2008 yılında başlayan iş merkezi inşaatının temel kazısı sırasında antik mezarlar ortaya çıktı. 2005 yılında açılan mimari proje yarışmasının ardından uygulamaya konulan projeyi Antalya Büyükşehir Belediyesi yürütüyordu. İnşaat kazısında antik mezarlar çıkınca çalışmalar durduruldu ve alanda Kültür ve Turizm Bakanlığı birimleri tarafından kurtarma kazıları yapıldı. Yaklaşık 3 yıl boyunca süren kurtarma kazılarında, Doğu Garajı ve Festival Çarşısı olarak bilinen bölgenin altında, 1000’e yakın farklı tipte antik mezarı barındıran büyük bir nekropolün olduğu ortaya çıktı. Kurtarma kazılarında ortaya çıkan buluntular, nekropol alanının M.Ö 3. Yüzyıl ile M.S 5. Yüzyıllar arasında kesintisiz olarak kullanıldığını ortaya koydu. Attaleia antik kentine ait olduğu belirlenen mezarlarda ortaya çıkarılan tarihi eserler, Antalya Arkeoloji Müzesi’nde sergilenirken, mezar alanının üzerindeki iş merkezi inşaatına ise devam edildi. Mezarların olduğu bölümlerin nekropol müzesi olarak işlevlendirilmesi için ayrıca bir çalışma başlatılmıştı.
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YAPTI, BAKANLIĞA DEVRETTİ
Antalya Büyükşehir Belediyesi 2021 rakamlarıyla yaklaşık 300 milyon TL harcanan iş merkezi projesini tamamladı. Belediye, nekropol müzesi için ayrıca danışmanlık ücretleri, proje giderleri ve benzeri maliyetlere de katlanmak durumunda kalırken, mevzuat gereği iş merkezinin müze kısmı Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredilerek Kasım 2023’de ziyarete açıldı.
NEKROPOL MÜZESİ KUŞLAR İÇİN ÖLÜM TUZAĞINA DÖNÜŞTÜ
Antalya Körfez Gazetesi muhabiri Yusuf Yavuz'un haberine göre; kent kamuoyunda yıllarca tartışma konusu olan, meslek odalarının ve bilim insanlarının tüm itirazlarına rağmen yapımında ısrar edilen iş merkezi ve nekropol müzesi, kısa sürede sorun üreten bir merkeze dönüştü. İş merkezini kiralayan esnaflar çeşitli eksiklikler ve yönetim hataları yüzünden iş yapamadığını belirterek zaman zaman eylemler yaparken, nekropol müzesi kısmında ise kuş ölümleri yaşanmaya başladı. Antik mezarların arasında biriken kuş ölüleri ve çöpler, müzeyi ziyaret edenlerin tepkisini çekmeye başladı. Yaklaşık bir aydır hayvan hakları savunucuları müze önünde eylemler yaparak kuş ölümlerinin önüne geçilmesini talep ediyor.
BAKANLIK BİRİMİNİN YAZISI ÇARPICI GERÇEĞİ ORTAYA KOYDU
Vatandaşların talepleri arasında, kuşların girişini engellemek için uygulanan tel örgü, dikenli kuş savar gibi vahşi ve ölümcül önleme yöntemlerinin kaldırılması yer alıyor. Tepkiler üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı birimlerinin harekete geçtiği, ancak nekropol müzesinde yapılan çalışmaların alanı bir kuş mezarlığına dönüştürdüğünü ortaya koydu.
RÖLÖVE MÜDÜRLÜĞÜ: ‘İÇERİ GİREN KUŞLARIN DIŞKISI ZARAR VERİYOR’
Antalya Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü’nce ilgili kurumların yanı sıra Milli Parklar birimlerine yazılan bilgilendirme yazısında, Antalya Nekropol Müzesi’ndeki ‘kuş sorunu’ hakkında yürütülen çalışmalar ile alınan önlemlere yer verildi. 24 Haziran, 2026 tarihli resmi yazıda, nekropol müzesinin çıplak uzay kafes çatı örtüsündeki kuş yuvalarından kaynaklı kuş dışkılarının alanda tahribat yarattığı belirtilerek şöyle denildi: “Yapılan incelemelerde çatı örtüsünün alt ve ara alın bölgelerinde kaplama bulunmaması nedeniyle kuş girişine ve yuvarlanmasını elverişli bir ortam oluştu, bu durumun yapı içerisindeki dolaşım alanları ile sergi mekânlarında kirlenme ve imalatlarda zarar meydana getirdiği değerlendirilmiştir. Bu nedenle, yapının mimari karakterini etkilemeyecek şekilde çözüm geliştirilmesi amacıyla mimari müellifle yapılan görüşmeler neticesinde çatı altı ve ara alın açıklıklarının metal al sistemi ile kapatılması önerilmiş, genel müdürlüğümüzün uygun görüşü doğrultusunda uygulama gerçekleştirilmiştir.”
‘ÇATIDAKİ SU SORUNUNU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÇÖZMELİ’
Yapılan uygulama sonucunda kuş kaynaklı sorunların büyük ölçüde giderildiği ancak mimari müelliflik hakları nedeniyle müdahale edilemeyen alanlarda sınırlı kuş girişlerinin devam ettiği belirtiliyor. Bunu önlemek için de Antalya Müze Müdürlüğü tarafından utrasonik kuş savar sisteminin kurulduğu kaydedilerek şu ifadelere yer veriliyor: “Daha sonraki süreçte yağışların başlamasıyla birlikte yapıda çatı kaynaklı su girişleri tespit edilmiştir. Konuya ilişkin olarak Antalya Müze Müdürlüğü ile yapılan görüşmelerde, Bakanlığımız ile Antalya Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan protokol hükümleri doğrultusunda çatıdaki su problemleri ile diğer yapısal hususların yapı sahibi Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nca giderilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.
MÜZEYE DİKENLİ KUŞ KOVUCULAR YERLEŞTİRİLMİŞ
Sonraki incelemelerde Antalya Müze Müdürlüğü’nce korkuluklar ve kuşların yuvalanabileceği yapısal noktalara ilgi yazı ekinde sökülmesi istenen kuş kovucu dikenler (kuşkonmaz çivileri) yerleştirildiği, ayrıca Antalya Büyükşehir belediyesince çatı su yalıtımına yönelik çalışmaların gerçekleştirildiği görülmüştür. Ancak söz konusu çalışmalar sırasında Bakanlığımızca yaptırılan metal sistemlerinde ve mevcut çatı pencerelerinde açmalar yapıldığı, bu nedenle çatı içerisine yeniden kuş girişlerinin meydana geldiği bilgisi edinilmiştir.”
KAMERA SİSTEMİ VE METAL AĞLARA EK TEDBİRLER GÜNDEMDE
Antalya Rölöve ve Anıtlar Müdürü Veysel Akın’ın imzasını taşıyan resmi yazıda, çatı içerisine giren kuşların tahliyesi amacıyla Antalya Müze Müdürlüğü’nce geçici çatı pencerelerinin açıldığı ve bu alanlarda ultrasonik kuş savar sistemlerinin kurulduğu belirtildi. Bu uygulamaların, kuşların yapı dışına yönlendirilerek tahliye edilmesi amacıyla yapıldığı belirtilen yazıda, ayrıca şu ifadelere yer verildi: “Söz konusu alanda dışarı çıkamamış herhangi bir kuş kalmadığı bildirilmiştir. Bu çalışmaların yanı sıra yapının mevcut güvenlik kamera sistemlerine ek olarak çatı yüzeyi ve alınlarında meydana gelebilecek kuş girişlerinin izlenebilmesini teminen ayrı bir kamera sistemi kurulmuştur. Bu hastayla yapılan bahsi geçen metal ağlar ile kapatılmış, çatı alanına kuş giriş çıkışı olup olmadığı tedbiren gözlemlenmekte olup yeniden kuş girişlerinin olması halinde zafiyet gösteren noktalara yönelik gerekli ek önlemler alınacaktır.”
YAKLAŞIK 300 MİLYON HARCANDI, 2,5 YILDA KUŞ MEZARLIĞINA DÖNDÜ
Nekropol Müzesinin de bir parçası olduğu iş merkezi, AKP’li Menderes Türel’in Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemde başlatılan bir projeydi. Tamamlandığında ise Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı koltuğunda CHP’li Muhittin Böcek oturuyordu. Böcek, Temmuz 2023’de yaptığı açıklamada, proje için 291 milyon 973 bin TL harcandığını belirtmişti. Projenin nekropol müzesi kısmında yaşanan ‘kuş sorunu’ ilgili kurumlar arasında yönetilemeyen bir krize dönüşürken, tel örgüler ve antik mezarların arasındaki ölü kuşlar, alanın kuş mezarlığına dönüştüğünü gösteriyor.
