Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal, Lozan Barış Antlaşması’nın 103. yılı dolayısıyla resmi sosyal medya hesabından videolu mesaj yayımladı. Uysal, açıklamasında Lozan’ın Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsızlık iradesini, tam egemenliğini ve uluslararası hukuk önündeki meşruiyetini tescilleyen tarihi bir dönüm noktası olduğunu belirtti.
“LOZAN, CUMHURİYETİMİZİN TAM BAĞIMSIZLIK ÜLKÜSÜNÜN DAYANAKLARINDAN BİRİDİR”
Başkan Ümit Uysal, mesajında 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Barış Antlaşması’nın önemine değinerek, “Kapitülasyonların kaldırılmasıyla Türkiye; ekonomisiyle, hukukuyla ve devlet düzeniyle bağımsız bir gelecek kurma iradesini bütün dünyaya kabul ettirmiştir” ifadelerini kullandı. Uysal, Lozan’ın yalnızca bir diplomasi başarısı olmadığını belirterek, “Lozan, Cumhuriyetimizin tam bağımsızlık ülküsünün en güçlü dayanaklarından biridir” dedi.
“LOZAN, EN ÇOK SALDIRILAN ANLAŞMALARDAN BİRİDİR”
Lozan’ın tarih boyunca yoğun tartışmalara konu olduğunu söyleyen Uysal, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Lozan, en çok saldırılan, üzerine en çok spekülasyon yapılan anlaşmalardan, hukuki metinlerden biridir. Nasıl olmasın ki? Türkiye Cumhuriyeti'nin inşası Lozan'la tescillenmiş, temellendirilmiştir. Bu da dünyada birçok çevreyi rahatsız etmiştir. O nedenle dönüp dolaşıp bir Lozan tartışması açarlar.”
“LOZAN’DA KAYBEDİLDİĞİ İDDİA EDİLEN YERLER DAHA ÖNCE ELDEN ÇIKMIŞTI”
Uysal, Lozan’a ilişkin bazı iddiaların tarihsel gerçeklerle uyuşmadığını belirtti. 12 Adalar, Kıbrıs, Mısır, Sudan ve Trablusgarp’ın Lozan’da kaybedildiği yönündeki değerlendirmelere değinen Uysal, bu bölgelerin daha önceki dönemlerde elden çıktığını ifade etti. Uysal, “Örneğin, saldırılardan biri 12 adaları, Kıbrıs'ı, Mısır, Sudan'ı, Trablusgarp'ı Lozan'da kaybettiğimiz gibi temelsiz yaklaşımlardır” diyerek, bu bölgelerin tarihsel süreçlerini anlattı.
Kıbrıs’ın 1878’de, Mısır ve Sudan’ın 1881’de, Ege Adaları ve Trablusgarp’ın ise 1912’de yaşanan gelişmeler sonucunda Osmanlı yönetiminden çıktığını belirten Uysal, bu bölgelerin Birinci Dünya Savaşı başlangıcında hukuken de ilhak edilmiş durumda olduğunu söyledi.
“MONDROS VE SEVR GÖZ ARDI EDİLEREK TARİH UYDURULUYOR”
Başkan Uysal, bazı çevrelerin Mondros Mütarekesi ve Sevr Antlaşması süreçlerini göz ardı ettiğini savundu. Uysal, “Bazı çevreler, Mondros mütarekesini tarihten silmek isterler, Sevr'i tarihten silmek isterler, Osmanlı İmparatorluğumuzu Lozan'ın yıktığını iddia etmek isterler, bu çerçevede de tarih uydururlar” ifadelerini kullandı.
LOZAN’DA SINIRLARDAN ÇOK KAPİTÜLASYONLAR GÖRÜŞÜLDÜ
Lozan görüşmelerinin içeriğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Uysal, sınır meselelerinin de ele alındığını ancak en önemli başlıklardan birinin kapitülasyonların kaldırılması olduğunu söyledi. Uysal, “Lozan'da sınırlar çok geniş konuşulmuş değildir. Yani tabii ki bir kısım sınır sorunları, Musul Kerkük sorunu gibi, Hatay sorunu gibi, 12 Adalar sorunu gibi, Trakya sorunu gibi sorunlar Lozan'da konuşulmuştur” dedi. Lozan görüşmelerinin verilen aralar dışında 168 gün sürdüğünü belirten Uysal, “Bunun yarısı kapitülasyonların kaldırılması çetin müzakeresiyle geçmiştir” diye konuştu.
“BAĞIMSIZLIĞIMIZI KAPİTÜLASYONLARIN KALDIRILMASIYLA SAĞLAYABİLDİK”
Kapitülasyonların ekonomik ve hukuki bağımsızlık açısından önemine değinen Uysal, geçmiş dönemde Türkiye’nin çeşitli alanlarda dışa bağımlı hale geldiğini ifade etti. Uysal, “Biz 1800'lü yılların sonunda ekonomimizi kaybetmiştik. Şirketler tamamen yabancı şirketlerdi ülkemizde faaliyet gösteren. Vergi toplama egemenliğimizi kaybetmiştik 1881 Muharrem Kararnamesi’nden itibaren” dedi. Adli alanda da bağımsızlığın sınırlı olduğunu belirten Uysal, yabancıların anlaşmazlıklarını konsolosluk mahkemelerine götürdüğünü, ihracat ürünlerinin de ülkenin kendi kontrolünde olmadığını söyledi.
CUMHURİYETLE BİRLİKTE EKONOMİK BAĞIMSIZLIK VURGUSU
Uysal, Osmanlı dönemindeki ekonomik sorunların ardından Cumhuriyet ile birlikte yeni bir dönemin başladığını ifade etti. “Cumhuriyetle açlıktan, tifüsten, koleradan kurtulmuşuzdur. Bağımsız ekonomi kurabilmişizdir” diyen Uysal, Cumhuriyet döneminde kurulan kurumlara dikkat çekti. Uysal, “Sanayi Maadin Bankası, İş Bankası, Ziraat Bankası gibi kurumlara kavuşmuşuzdur. Merkez Bankası ve para politikasına kavuşmuşuzdur. Gümrük vergisi koyma hakkına kavuşmuşuzdur” ifadelerini kullandı.
“LOZAN, DÜNYA TARİHİ AÇISINDAN BEKLENMEDİK BİR BAŞARI HİKAYESİDİR”
Başkan Ümit Uysal, Lozan’ın Türkiye’nin devlet yapısı açısından büyük bir kazanım olduğunu belirtti. Uysal, “Bunun sonucunda Anadolu'da anayasal rejim üretme, Orta Doğu gibi bir yerde ve ulus devlet inşa etme, eşit vatandaşlığa dayalı inanılmaz bir sürpriz, dünya tarihi açısından beklenmedik bir gelişme ve bizim Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde başardığımız müthiş bir başarı hikayesi” dedi.
ANTLAŞMADA 103. YIL KUTLANDI
Ümit Uysal, mesajının sonunda Lozan Barış Antlaşması’nın 103. yılını kutladı. Uysal, başta Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve Lozan Heyeti Başkanı İsmet İnönü olmak üzere Milli Mücadele’nin tüm kahramanlarını saygı, minnet ve özlemle andı.
