Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından depreme dayanıksız olduğu öne sürülerek Antalya Arkeoloji Müzesi 1 yıl önce yıkıldı. İçinde barındırdığı 100 bine yakın arkeolojik ve etnografik eserler dünyanın sayılı yerlerinden biri olan müzenin yeni binası henüz bitirilemedi. İçinde barındığı aradan geçen bir yılın ardından ise birbirinden değerleri eserlerin hikayesini bu haber de derledik.
YORGUN HERAKLES (HERACLES) HEYKEL
Antalya Müzesi’nin en ünlü eserlerinden biri olan Yorgun Herakles (Heracles) Heykeli. Heykelin dünyada 60’a yakın kopyası bulunurken Antalya Müzesi’nde yer alan Herakles heykeli de Lysippos’un M.Ö. 330-320 yıllarında yaptığı orijinal eserin Roma dönemi kopyası. Heykelin alt kısmı, 1980 yılında Prof. Dr. Jale İnan ve ekibi tarafından bulunmuştur. Böylece heykelin üst kısmı aranmaya başlanır. 1990’lı yılların başında gazeteci Özgen Acar, Amerika’da 1982 yılından beri sergilenen heykelin üst kısmını görmüş ve Jale İnan’a bilgi vermiştir. Jale İnan Amerika’ya giderek heykelin üst kısmı ile alt kısmının mulajını birleştirmiştir. Uğraşlar sonucunda heykelin üst kısmı hak ettiği yere geri getirildi.
DANS EDEN KADIN HEYKELİ
Antalya Müzesi’nin bir diğer dikkat çeken eseri ise Dans Eden Kadın Heykeli. Heykel, , Perge Antik Kenti’nde gerçekleş kazılarda bulundu. M.S. 2. yüzyıla (Roma Dönemi) tarihlenen bu şaheser, iki renkli mermer tekniğiyle (polikrom) yapıldı. Heykelin ten dokusu için beyaz mermer, uçuşan giysileri ve saçları için ise siyah/gri mermer kullanıldı. Sanatçını mermere kazandırdığı hareket ve hafiflik duygusu o kadar güçlüdür ki, heykele bakarken kumaşın rüzgarda dalgalanışını ve kadının zarif dönüşünü hissetmek mümkün.
AVLANAN ARTEMİS HEYKELİ
Antalya Müzesi’nin bir diğer ilgi çeken eserlerinden olan Avlanan Artemis Heykeli, Dans Eden Kadın heykeli gibi Perge Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda bulundu. elde edilen bu eser, avcılık ve doğa tanrıçası Artemis’i av sahnesinde canlandırır. Dinamik bir duruşa sahip olan tanrıça, koşar adım ilerlerken ve sadağından ok çekmeye hazırlanırken tasvir edilmiş ve bu şekilde işlenmiştir. heykeldeki hareketlilik, Helenistik dönemin estetik anlayışının Roma dönemine harika bir yansımasıdır.
MARSYAS HEYKELİ
Mitolojide Tanrı Apollon ile girdiği flüt çalma yarışmasını kaybeden ve bunun sonucunda derisi yüzülerek cezalandırılan Satir Marsyas’ın acı dolu hikayesini anlatan bu heykel, müzenin en dramatik eserlerinden biriydi. Perge kazılarında bulunan eserde, Marsyas’ın bir ağaca asılmış haldeki anatomik detayları ve yüzündeki acı ifadesi çarpıcı bir gerçekçilikle işlendi.
İMPARATOR HADRİAN HEYKELİ
Antalya Müzesi’nde yer alan bu heykel sadece müze için değil kent tarihi için de son derece önemli. Kente adını verdiği düşünülen Roma İmparatorluğu’nun en önemli hükümdarlarından biri olan Hadrianus’u tasvir eden bu heykel, Perge Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda bulundu. .S. 2. yüzyıla ait olan bu eserde imparator, askeri zırhı ve üzerinde taşıdığı zengin sembollerle tam bir güç figürü olarak betimlendi. Detaylı saç ve sakal işçiliği, Roma portre sanatının ulaştığı zirve noktayı gözler önüne serer.
ANTALYA MÜZESİ’NİN HİKAYESİ
Antalya’nın en eski ve en önemli Müzesi olan Antalya Arkeoloji Müzesi 1922 yılında öğretmen Süleyman Fikri Erten tarafından, Birinci Dünya Savaşı sonrası işgal güçlerinin bölgedeki tarihi eserleri yağmalamasını önlemek amacıyla kuruldu. Müze, 1922 yılında Kaleiçi'ndeki Alaaddin Camii'nde faaliyete başladı. Ardından ise yapı ve içindeki eserler, 1937 yılında Yivli Minare Külliyesi'ne taşındı. 1972 yılında ise Antalya Müzesi Konyaaltı Caddesi'ndeki binasına taşındı ve 25 Kasım 1972 tarihinde kapılarını ziyaretçilerine açtı. O günden beri Müze içindeki pek çok eser ve eşsiz mimari yapısı ile Antalya ile insanlık tarihine ışık tuttu.
ESERLERİ ÇOK DEĞERLİ
Müze, Paleolitik Çağ'dan başlayarak Roma dönemine, oradan da Bizans dönemine uzanan çok geniş bir tarih aralığını kapsayan eserleri barındırıyordu. İçerisinde özellikle Roma dönemi heykelleri, Frigya buluntuları ve Bizans dönemine ait detaylı mozaikler gibi arkeolojik açıdan büyük öneme sahip parçalar bulunuyordu. Sadece yerel bir müze değil, Anadolu tarihinin farklı katmanlarını bir arada sunan büyük bir tarih müzesi niteliğindeydi. Genel kabul gören bilgilere göre müze, 100 bine yakın arkeolojik ve etnografik esere ev sahipliği yapmaktaydı. Bu eserlerin yaklaşık 5.000 kadarı sergileme alanlarında ziyaretçilerle buluşurken, geri kalanı müze depolarında korunmaktaydı.
ANTALYA MÜZESİ NEDEN YIKILDI?
Müze, 1988 yılında "Avrupa Konseyi Yılın Müzesi" ödülüne layık görüldü. İlerleyen yıllarda ise Müze’nin geleceği çok farklı bir yola girdi. Kültür ve Turizm Bakanlığı 2020 yılında yaptığı incelemenin ardından Antalya Arkeoloji Müzesi binasının depreme dayanaksız olduğunu öne sürdü. Yapılan incelemelerle beraber binanın yıkılmasına ve müzenin olduğu bölgeye yeni bir bina yapılmasına karar verildi. Bu kapsamda Antlaysa Müzesi 16 Temmuz 2025 tarihinde ziyaretçi girişine kapatıldı ve kapısına zincir vuruldu.
MÜZE TAMAMEN YIKILDI
Antalya Müzesi’nin kapatılmasına kentin ileri gelen sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlardan tepkiler geldi. Müze Çalışma Grubu gibi pek çok örgüt aylarca Antalya Müzesi’nin yıkılmaması için mücadele etti. Fakat çabalar işe yaramadı ve Antalya Müzesi 15 Eylül 2025 tarihinde tamamen yıkıldı. Müzenin yıkılmasıyla beraber eserlerin bazıları Antalya Nekropol Müzesi’ne kaldırılırken bazıları ise depolara gönderildi.
ANTALYA MÜZESİ NE ZAMAN BİTECEK?
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, yeni Antalya Müzesi binasının 2026 yılının sonuna doğru bitirileceğini ve yeni müzenin en geç 2027 yılında Antalya halkına kapılarını açacağını açıklamıştı. Antalya Müzesi’nin yıkılmasının üzerinden 1 yıl geçti ve yeni binanın sadece temelinin kazıldığı görüldü. Binanın bitmesine uzun bir süre varken eserler ise 1 yıldan fazla bir süredir depolarda bekliyor.
ARTIK DEPOLARIN İÇİNDELER
Antalya Müzesi’nin birbirinde değerleri eserleri yurt dışına kaçırıldı. Uzun yıllar süren hukuk mücadeleleri sonucu eserler kurtarılıp ait oldukları yere yani Türkiye’ye getirilip, burada Antalya Müzesi’nde sergilenirken şimdi ise eserler depolarda 1 yıldan uzun bir süredir bekliyor.
