Antalya kent merkezinde artan trafik yoğunluğu ve park yeri sorunu, sürücüler ile esnaf arasında yıllardır devam eden bir tartışmayı yeniden gündeme taşıyor. Özellikle iş yerlerinin önüne bırakılan dubalar, sandalyeler, kasalar ve benzeri eşyalar, sürücülerin park edebileceği alanların fiilen işgal edilmesine neden oluyor.
ESNAFIN DUBA KOYARAK YERİ İŞGAL ETMESİ YASAL MI?
Kent merkezinde aracını park etmek isteyen sürücüler, zaman zaman “Burası bizim yerimiz”, “Aracımız gelecek”, “Birazdan mal indireceğiz” veya “Dükkanın önüne park etmeyin” şeklindeki uyarılarla karşılaşıyor. Peki, işletme sahiplerinin iş yerlerinin önündeki yol kenarına duba koyarak park alanını kendilerine ayırma hakkı bulunuyor mu?
DÜKKANIN ÖNÜ ESNAFIN ÖZEL PARK ALANI DEĞİL
Antalya Körfez Gazetesi muhabiri Murat Şentürk’ün haberine göre; Karayolu üzerindeki bir alanın yalnızca bir işletmenin önünde bulunması, o alanı işletme sahibine ait özel bir park yeri haline getirmiyor. Kamuya açık yol ve park alanlarının kullanımında trafik kuralları geçerli. Bu noktada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 14. maddesi önem taşıyor. Kanunun 14/1-a bendinde; karayolu yapısı üzerine, araç veya yaya trafiğini güçleştirecek, tehlikeye sokacak ya da engel oluşturacak şekilde bir şey atılması, dökülmesi veya bırakılması yasaklanıyor.
ESNAFIN YAPTIĞI YASAL DEĞİL!
Dolayısıyla işletmenin önündeki kamuya ait park alanını duba koyarak başkalarının kullanımına kapatmak, konulan dubanın trafik veya yaya hareketini güçleştirmesi ya da engellemesi halinde söz konusu madde kapsamında değerlendirilebiliyor. Emniyet Genel Müdürlüğü de 2918 sayılı Kanun'un güncel mevzuatını yayımlıyor.
2026'DA CEZASI 5 BİN 662 TL
2026 yılı itibarıyla KTK 14/1-a kapsamında belirtilen ihlalin idari para cezası 5 bin 662 TL. Ayrıca mevzuatta, oluşturulan tehlikeli durum ve engellerin sorumluların giderleri kendilerine ait olmak üzere kaldırılabileceği belirtiliyor. Nitekim 2026 yılında İstanbul Beykoz'da yapılan denetimlerde, karayolu ve yaya yollarına usulsüz şekilde bırakılan duba, flama ve benzeri materyaller kaldırıldı ve 14/1-a kapsamında 5 bin 662 TL idari para cezası uygulandı.
“BİRAZDAN MAL İNDİRECEĞİZ” DEMEK YETERLİ Mİ?
Esnafın yükleme-boşaltma ihtiyacı elbette olabilir. Ancak bu ihtiyaç, kamuya ait yol veya park alanının sürekli olarak kişisel kullanım alanına dönüştürülmesi anlamına gelmiyor. Bir işletmenin önündeki alanın mal indirme-bindirme, servis veya başka bir amaçla geçici olarak kullanılması, ilgili trafik kuralları, belediye düzenlemeleri ve varsa izinler çerçevesinde değerlendirilmek zorunda. Buna karşılık herhangi bir izin veya hukuki dayanak olmaksızın duba koyarak “burası benim” şeklinde park alanı ayırmak farklı bir durum.
SÜRÜCÜ NE YAPABİLİR?
Sürücünün karşılaştığı durumun gerçekten kamuya açık yol üzerinde usulsüz bir engel oluşturduğunu düşünmesi halinde, tartışmaya girmek yerine durumu trafik kolluğuna veya ilgili belediye zabıtasına bildirmesi daha doğru bir yöntem. Her duba otomatik olarak “14/1-a kapsamında kesin ceza” anlamına gelmez. Somut olayda dubanın bulunduğu yer, yolun niteliği, trafik ve yaya hareketine etkisi, varsa belediye izni veya özel düzenleme gibi hususlar değerlendirilir. Ancak bir işletme sahibinin, sırf dükkanının önünde olduğu gerekçesiyle kamuya ait park alanını kendi müşterileri veya araçları için sürekli biçimde kapatması, kanunun “trafiği güçleştiren veya engel oluşturan şeyleri karayolu üzerine bırakma” yasağıyla karşı karşıya kalabilir.
