Avrupa ülkelerine vize başvurusu yapmak isteyen vatandaşların karşısına bu kez yalnızca randevu bulamama sorunu çıkmıyor. Başvuru sahipleri; belge yükleyememe, işlemin yarıda kalması, hata mesajlarının açıklama içermemesi ve hesapların otomatik olarak kilitlenmesi gibi çok sayıda teknik sorun yaşadıklarını bildiriyor. Şikâyet platformlarında ve internet aramalarında VFS Global’in sistemiyle ilgili çok sayıda benzer kullanıcı anlatımına ulaşmak mümkün. Başvuru sahipleri, gerekli belgeleri yükledikleri hâlde işlemlerini tamamlayamadıklarını, sistemin kendilerini tekrar tekrar aynı sayfaya yönlendirdiğini veya kısa süreli normal kullanımın ardından hesaplarının kilitlendiğini belirtiyor.
ÇOK SAYIDA KULLANICI ŞİKAYETÇİ
Son olarak Fransa vizesine başvurmaya çalışan bir kullanıcı da zorunlu belgeleri sistemde onaylanmış görünmesine rağmen doğrulama aşamasını geçemediğini ve hesabının iki kez ikişer saat süreyle kilitlendiğini söyledi. Başvuru sahibinin paylaştığı ekran görüntülerinde “Hesap kilitlendi” uyarısı ve 429201 hata kodu görülüyor. Ancak bu olay, tekil bir teknik arıza olmanın ötesinde, internet üzerinde uzun süredir dile getirilen yaygın şikâyetlerle benzerlik gösteriyor.
SİSTEM HATASININ BEDELİNİ BAŞVURU SAHİPLERİ ÖDÜYOR
Vize başvuruları uçak bileti, konaklama, eğitim, iş sözleşmesi, aile ziyareti veya sağlık işlemleri gibi belirli tarihlere bağlı olarak yapılıyor. Bu nedenle başvuru sisteminin saatlerce ya da günlerce kullanılamaması, sıradan bir internet sitesi arızasından çok daha ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Teknik sorun nedeniyle hesabı kilitlenen veya randevu aşamasına geçemeyen kişiler, seyahat tarihlerini ve başvuru sürelerini kaçırma riskiyle karşı karşıya kalıyor. Buna rağmen sistemde kullanıcıya sorunun nedenini açıklayan, teknik hatayı kayıt altına alan veya başvurunun alternatif bir kanaldan sürdürülmesini sağlayan görünür ve etkili bir mekanizma bulunmadığı yönünde şikâyetler dile getiriliyor.
Üstelik sistemin kendi hatası sırasında oluşan tekrarları “çok sayıda istek” olarak değerlendirerek kullanıcıyı engellediği iddia ediliyor. Böylece başvuru sahibi, neden olmadığı bir teknik problemin sonuçlarına katlanmak zorunda kalıyor.
BOTLAR ENGELLENEMEZKEN GERÇEK KULLANICILAR MI KİLİTLENİYOR?
VFS Global’in randevu sistemi daha önce bot yazılımlar ve karaborsa randevu iddialarıyla gündeme gelmişti.
Lighthouse Reports öncülüğünde 14 medya kuruluşunun katıldığı uluslararası araştırmada, bazı ülkelerde randevuların otomatik yazılımlar ve aracı ağlar tarafından toplandığı, ardından yüksek ücretlerle başvuru sahiplerine satıldığı iddia edildi. Araştırmada ulaşılan Avrupa ülkelerine ait denetim belgelerinde, bazı hükümetlerin botlar, randevu erişimi, ek hizmet satışı ve denetim problemlerinden uzun süredir haberdar olduğu ileri sürüldü.
VFS Global ise sistem güvenliği için IP kısıtlaması, VPN engeli, tek kullanımlık şifre ve otomatik erişim sınırlaması gibi çok katmanlı önlemler kullandığını belirtiyor. Şirket, randevu satmadığını ve bu amaçla herhangi bir üçüncü tarafı yetkilendirmediğini de savunuyor.
Ancak kullanıcı şikâyetleri önemli bir çelişkiye işaret ediyor: Botları ve kötüye kullanımı önlemek amacıyla kurulduğu belirtilen güvenlik sistemi, olağan başvuru işlemlerini yapan gerçek kullanıcıları da engelliyor mu?
KAMU HİZMETİNİN KAPISINDA ÖZEL ŞİRKET
VFS Global vize verilmesi veya reddedilmesi konusunda karar vermiyor. Şirket; başvuruların alınması, belgelerin ve biyometrik verilerin toplanması ve dosyaların ilgili diplomatik temsilciliğe iletilmesi gibi idari işlemleri yürütüyor.
Vize kararının yetkisi büyükelçilik ve konsolosluklarda olsa da başvuru sahibi VFS sistemini geçemediğinde diplomatik makamın değerlendirme sürecine ulaşamıyor. Bu nedenle sistemin işleyişi doğrudan doğruya kamusal bir hizmete erişimi belirliyor. VFS Global’in kendi açıklamalarına göre şirket onlarca hükümet adına vize ve konsolosluk hizmeti yürütüyor. Buna karşın teknik altyapının nasıl denetlendiği, tekrarlanan kullanıcı şikâyetlerinin ilgili büyükelçilikler tarafından kayıt altına alınıp alınmadığı ve hizmet standartlarına uyulmaması hâlinde şirkete herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmadığı kamuoyuna açık değil.
BÜYÜKELÇİLİKLERİN SORUMLULUĞU YOK MU?
VFS Global, randevu kapasitesinin ve başvurularla ilgili kararların ilgili hükümetlerin yetkisinde olduğunu vurguluyor. Ancak başvuruların kabul edildiği sistemin çalışıp çalışmadığı konusunda sorumluluğun yalnızca özel şirkete bırakılması mümkün değil. Hizmeti VFS Global’e devreden Avrupa ülkeleri, vatandaşların bu sisteme mahkûm olduğunu biliyor. İnternet üzerindeki yüzlerce şikâyete, bot ve karaborsa iddialarına ve süregelen teknik problemlere rağmen aynı şirketle çalışmaya devam eden diplomatik temsilciliklerin denetim sorumluluğu bulunuyor.
Şirketin hizmet verdiği ülkeler, yalnızca alınan vize kararlarından değil, başvuru hakkına adil ve işleyen bir sistem üzerinden erişilebilmesinden de sorumlu.
YANIT BEKLEYEN SORULAR
Yaşanan sorunlar karşısında VFS Global ve şirketle çalışan Avrupa ülkelerinin diplomatik temsilciliklerinin şu sorulara yanıt vermesi gerekiyor:
-
VFS Global’in sistem hataları ve hesap kilitlenmeleri hakkında kaç kullanıcı şikâyeti bulunuyor?
-
429201 koduyla engellenen hesapların kaçı gerçek başvuru sahiplerine ait?
-
Sistem hatalarının başvuru sahiplerine yaşattığı zaman ve maddi kayıplar nasıl gideriliyor?
-
Teknik sorun yaşayan kişiler için neden alternatif bir başvuru kanalı oluşturulmuyor?
-
Büyükelçilikler VFS Global’in teknik altyapısını hangi sıklıkla ve hangi ölçütlere göre denetliyor?
-
Hizmet standartlarının karşılanmaması hâlinde VFS Global’e yaptırım uygulanıyor mu?
-
Bot ve karaborsa randevu iddialarına rağmen sistemin güvenli ve adil çalıştığı nasıl garanti ediliyor?
-
Çok sayıdaki kullanıcı şikâyetine rağmen Avrupa ülkeleri neden VFS Global ile çalışmaya devam ediyor?
Vize hizmetlerinin özel bir şirkete devredilmesi, bu hizmeti devreden devletlerin sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor. Başvuru hakkının çalışmayan bir internet sistemi, açıklamasız hata mesajları ve otomatik hesap kilitleri arasında kaybolması yalnızca “teknik aksaklık” olarak geçiştirilemez.
