Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Antalya eski Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Başkanı Vural Şahin, tarım sektörünün finansman sorunlarına ilişkin yazılı basın açıklaması yaptı. Şahin, üreticinin giderlerini peşin ödemesine karşın ürün satışlarından doğan alacaklarını aylar sonra tahsil ettiğini belirterek, sektörün temel problemlerinden birinin nakit akışı ve vade uyumsuzluğu olduğunu ifade etti. Şahin, “Tarım sektörünün bugün karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri, nakit giderlerle vadeli satışlar arasındaki büyük uyumsuzluktur” dedi.
GİDERLER PEŞİN, TAHSİLAT AYLAR SONRA
Tarım sektöründe üretimin sürdürülebilmesi için maaş, SGK ve Bağ-Kur ödemeleri, akaryakıt, elektrik, su, gübre, ilaç, tohum, bakım-onarım, kira, vergi, sigorta ve kredi taksitleri gibi giderlerin zamanında karşılanması gerektiğine dikkat çeken Şahin, satış tarafında ise farklı bir tablo bulunduğunu belirtti. Ürünlerin önemli bölümünün vadeli ve açık hesapla satıldığını ifade eden Şahin, bazı satışlarda tahsilat süresinin 12 aya, hatta daha uzun sürelere çıkabildiğini kaydetti.
“SORUN YALNIZCA KÂRLILIK DEĞİL”
Şahin, üreticinin satıştan doğan alacağını beklerken işletmenin zorunlu giderlerini ödemek durumunda kaldığını belirterek, bu durumun bilançoda alacak görünmesine rağmen kasada yeterli nakit bulunmamasına yol açtığını söyledi. Şahin açıklamasında, “Başka bir ifadeyle sektörün sorunu yalnızca kârlılık değil, işletme sermayesi ve nakit akışı sorunudur” ifadelerini kullandı.
YÜKSEK FİNANSMAN MALİYETLERİ ÜRETİCİYİ ZORLUYOR
Nakit açığını kapatmak isteyen üreticilerin yeni borçlanmaya yöneldiğini belirten Şahin, yüksek finansman maliyetlerinin tarımsal işletmeler üzerindeki yükü artırdığını vurguladı. Şahin’e göre tarım sektörünün sürdürülebilirliği için yalnızca üretim desteklerinin artırılması yeterli değil. Sektörün ticari vade yapısına uygun güçlü bir işletme sermayesi finansman modelinin oluşturulması gerekiyor.
TARIMA ÖZEL İŞLETME SERMAYESİ KREDİSİ ÖNERİSİ
Vural Şahin, yapısal nakit akışı sorununa çözüm olarak başta kamu bankaları olmak üzere finans kuruluşları aracılığıyla düşük faizli, uzun vadeli ve hasat dönemlerine göre yapılandırılmış Tarımsal İşletme Sermayesi Kredisi oluşturulmasını önerdi. Şahin, böyle bir finansman modelinin işletmelerin zorunlu nakit ihtiyaçlarını karşılayabilmesi gerektiğini belirterek kredi kapsamına alınması gereken giderleri şöyle sıraladı:
-
Maaş, SGK ve Bağ-Kur ödemeleri
-
Gübre, ilaç, tohum ve fide alımları
-
Akaryakıt ve enerji giderleri
-
Vergi ve sigorta ödemeleri
-
Bakım ve onarım giderleri
-
Mevcut kredi taksitleri
-
Sezonluk üretim giderleri
“GERİ ÖDEME HASAT DÖNEMİNE GÖRE YAPILMALI”
Tarım sektörünün ekonomik yapısının aylık sabit ödeme sistemine her zaman uygun olmadığını belirten Şahin, kredi geri ödemelerinin üreticinin hasat ve tahsilat dönemleri dikkate alınarak düzenlenmesi gerektiğini ifade etti. Şahin, “Her ay sabit taksit ödemek yerine, ürünün hasat ve tahsilat dönemleri dikkate alınarak esnek geri ödeme yapılmalıdır” değerlendirmesinde bulundu.
12 AY VADELİ SATIŞA 3-6 AYLIK KREDİ YETMEZ
Tarım sektöründeki satış vadeleri ile kredi vadelerinin uyumlu olması gerektiğini belirten Şahin, kısa vadeli finansmanın uzun vadeli satış yapan işletmeler için yeterli olmayacağını söyledi. Şahin, “Tarım sektöründe 12 ay vadeli satış yapan bir işletmeye 3-6 aylık finansman sağlamak gerçekçi değildir” dedi. Bu nedenle kredi vadelerinin gerçek tahsilat sürelerine göre belirlenmesini isteyen Şahin, 12 ay vadeli satış yapan bir işletmenin en az 18-24 aylık işletme sermayesi finansmanına erişebilmesini ve ilk dönemde anapara ödemesiz bir yapıdan yararlanabilmesini önerdi.
HAZİNE DESTEKLİ FİNANSMAN VURGUSU
Şahin ayrıca kredi maliyetlerinin piyasa koşullarının altında tutulmasını ve mümkün olduğunca Hazine faiz veya kâr payı desteği ile uygun kefalet mekanizmalarının kullanılmasını önerdi. Mevcut tarımsal kredi uygulamalarında düşük faizli ve Hazine destekli seçeneklerin bulunduğuna dikkat çeken Şahin, ihtiyaç olanın bu mekanizmaların tarım sektöründeki vadeli ticaret yapısına daha güçlü şekilde uyarlanması olduğunu belirtti.
“TARIM SEKTÖRÜNE İŞLETME SERMAYESİ SAĞLANMALI”
Açıklamasının sonunda tarımsal üretimin yalnızca tarladaki üretim süreciyle sınırlı olmadığını vurgulayan Vural Şahin, üreticinin üretimden satışa, satıştan tahsilata kadar geçen dönemi de finanse edebilmesi gerektiğini söyledi. Şahin, çözüm önerisini şu sözlerle özetledi:
“Tarım sektörüne kısa vadeli borç değil, üretim ve tahsilat döngüsüne uygun işletme sermayesi sağlanmalıdır.”
Şahin, düşük faizli, uzun vadeli, mümkün olduğunca anapara ödemesiz ve hasat ile tahsilat dönemlerine göre geri ödeme imkânı sunan özel bir Tarımsal İşletme Sermayesi Kredisi modelinin hayata geçirilmesi çağrısında bulundu. Şahin, “Tarımı büyütmek istiyorsak, üreticinin sadece üretim maliyetini değil, tahsilat gününe kadar geçen süreyi de finanse etmeliyiz” ifadeleriyle açıklamasını tamamladı.
