Konya’nın Selçuklu ilçesinde yer alan, farklı medeniyetlerin ve inançların izlerini bir arada taşıyan Sille Mahallesi, taş evleri, dar sokakları, tarihi köprüleri, kiliseleri ve camileriyle şehre gelenlerin keşfetmek istediği önemli noktalardan biri. Yüzyıllar boyunca farklı toplulukların bir arada yaşadığı Sille’de, bu çok kültürlü geçmişin izlerini bugün de görmek mümkün. Yerleşimin en dikkat çekici tarihi yapılarından biri ise yüksek bir noktada yer alan ve bugün “Zaman Müzesi” olarak kullanılan tarihi şapel. Sille’deki tarihi yapıların önemli bir bölümü restorasyon çalışmalarıyla yeniden ayağa kaldırılırken, “Zaman Müzesi” de bu çalışmaların dikkat çekici örneklerinden birini oluşturuyor.
ŞAPELDEN ZAMAN MÜZESİ’NE
Bugün “Zaman Müzesi” olarak ziyaret edilen yapı, halk arasında “Tepe Şapeli”, “Küçük Kilise” ve “Süt Kilisesi” gibi isimlerle anılıyor. 19. yüzyılda bölgede yaşayan Silleli Rum Ortodoks cemaati tarafından inşa edildiği kabul edilen yapı, Sille’nin yöreye özgü taş malzemesi kullanılarak yapılmış. Şapelin “Süt Kilisesi” olarak anılmasının ise Sille’de anlatılan bir inanışla bağlantısı bulunuyor. Rivayete göre geçmişte sütü kesilen gayrimüslim anneler bu kiliseye gelip dua ederek şifa arıyordu. Türkiye'deki Ortodoks Rumlar ile Yunanistan'daki Müslümanlar’ın din esasına göre karşılıklı olarak yer değiştirmesini esas alan 1924 mübadelesi sonrasında cemaatsiz kaldığı için kapalı kalan yapı, zamanla definecilerin de hedefi haline gelerek harap ediliyor. Uzun yıllar kullanılmayan yapı, Selçuklu Belediyesi tarafından “Tarihe Vefa Projesi” kapsamında 2012 yılında restore edilip zaman kavramı üzerine kurgulanan bir müzeye dönüştürülüyor ve 2014 yılında ziyarete açılıyor.

ZAMANIN BİTTİĞİ YER
Müzenin “Zaman” adını almasında yapının bulunduğu yerin de önemli bir anlamı bulunuyor. Tarihi şapel, Sille’deki Mormi Mezarlığı içerisinde yer alıyor. Bu nedenle müzenin oluşturulması sırasında “zamanın bittiği yer” düşüncesinden hareket edildiği belirtiliyor. Böylece geçmişte ibadet amacıyla kullanılan bir yapı, insanın zamanla kurduğu ilişkiyi anlatan bir müzeye dönüştürülüyor. Ortaya çıkan müze, zamanı yalnızca saat üzerinden değil; güneşin hareketinden takvimlere, astronomik ölçüm araçlarından günlük yaşamı düzenleyen belgelere kadar geniş bir çerçevede ele alıyor.

ROMA’DAN OSMANLI’YA, OSMANLI’DAN CUMHURİYET’E
Müzenin en dikkat çekici özelliği, zamanın farklı dönemlerde nasıl ölçüldüğünü ve takip edildiğini somut eserler üzerinden göstermesi. Müzede Roma dönemine ait arkeolojik güneş saati, Osmanlı dönemine ait güneş saati reprodüksiyonu, gökyüzündeki gök cisimlerinin yüksekliğini ölçerek hem astronomik hesaplamalar hem de namaz vakitleri ile kıble tayini için kullanılan tarihi aletler usturlaplar ve rubu tahtası; cep saatleri, duvar ve masa saatleri, takvimler ve Osmanlı takvimleri ruznameler sergileniyor. Osmanlı paşaları tarafından düzenlenen ruznameler, müzenin dikkat çeken parçaları arasında yer alıyor. Günlük olayların kaydedildiği bu defterler, yalnızca zamanı takip etmeye değil, dönemin sosyal ve idari hayatına ilişkin izler taşımaları bakımından da önem taşıyor. Müzede ayrıca cep ve masa takvimlerinin yanı sıra resmi dairelerde kullanılan el yazması ve baskı takvimler de ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor. Altın ve gümüş köstekli cep saatleri, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait özel tasarım saatler ile Türk Hava Kurumu’na ait, illere göre coğrafi ve ekonomik bilgileri içeren cetvelli takvim de koleksiyonda yer alan eserler arasında bulunuyor.

GÖKYÜZÜNÜN VE ZAMANIN ÖNEMİ
Müzedeki usturlaplar da dikkat çeken eserler arasında yer almakta. Geçmişte gök cisimlerinin konumlarından yararlanarak çeşitli astronomik hesaplamalar yapmak ve zamanı belirlemek amacıyla kullanılan usturlaplar, ziyaretçilere geçmiş dönemlerde insanların gökyüzünü ve zamanı nasıl anlamlandırdığını gösteriyor. Güneş saatleri de müzenin zaman temasını tamamlayan önemli eserler arasında. Roma dönemine ait arkeolojik güneş saati örneğinin yanı sıra, Konya’daki Hacı Hasan Camii’nin kıble duvarında bulunan Osmanlı dönemine ait güneş saatinin reprodüksiyonu da müzede sergileniyor.
Bugün Sille sokaklarında geçmişin izlerini süren ziyaretçiler için Zaman Müzesi, farklı bir anlam taşıyor. Çünkü burada zaman, yalnızca onu gösteren bir saatten ibaret değil, bir güneş saatinde, bir cep saatinde, eski bir takvimde, bir ruznamede ve yüzyıllar önce gökyüzüne bakarak zamanı anlamaya çalışan insanların bıraktığı izlerde yeniden karşımızda. Ve belki de Sille’deki bu küçük şapelden çıkarken ziyaretçilerin aklında tek bir soru kalıyor: Zaman gerçekten geçiyor mu, yoksa biz mi zamanın içinden geçiyoruz?






