Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde su kaynaklarının geleceğine ilişkin önemli uyarılar yapıldı. Antalya Bilim Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Danandeh Mehr, küresel ısınmayla birlikte kuraklıkların geçmişe göre daha yıkıcı hale geldiğini belirterek Antalya'nın da ciddi su riskleriyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Mehr, yağışların normale dönmesinin göllerin ve yer altı su kaynaklarının eski seviyelerine ulaşması için yeterli olmayabileceğini, toparlanmanın yıllar sürebileceğini vurguladı.

ANTALYA'DA KURAKLIK TEHLİKESİ BÜYÜYOR

COP31 kapsamında 'Kuraklık Durumu: Günümüz ve Geçmiş' başlıklı sunum gerçekleştiren Antalya Bilim Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Danandeh Mehr, geçmişte yaşanan kuraklıklarla günümüzdeki kuraklıkların nedenlerini ve etkilerini karşılaştırdı. Küresel ısınma, artan sıcaklıklar ve su tüketiminin kuraklık sonrasında doğal toparlanmayı zorlaştırdığını belirten Mehr, son yıllarda kuraklığın etkilerinin daha uzun süre hissedildiğine dikkat çekti.

KURAKLIKLARIN ÖZELLİKLERİ DEĞİŞTİ

Geçmişte yaşanan kuraklıkların büyük ölçüde doğal iklim değişkenliğinden kaynaklandığını belirten Mehr, günümüzde insan kaynaklı küresel ısınmanın etkilerinin belirginleştiğini söyledi. Kuraklıkların sona ermesinin ardından bile eski koşullara dönmenin artık daha zor olduğunu ifade eden Mehr, şöyle konuştu:

"150-200 yıl önceki kuraklıkları incelediğimizde, bunların özellikle okyanuslarla bağlantılı atmosferik olaylar ve doğal değişkenlik nedeniyle yaşandığını görüyoruz. Kuraklıklar belirli aralıklarla ortaya çıkıyor, yağışlar normale döndüğünde ise doğa yeniden toparlanabiliyordu. Ancak son 20-30 yılda yaşadığımız kuraklıkların özellikleri eskisi gibi değil. İnsan kaynaklı küresel ısınma nedeniyle kuraklık sona erse bile eski koşullara dönmek artık çok daha zor"

YAĞIŞLAR NORMALE DÖNSE BİLE GÖLLER ESKİ SEVİYESİNE ULAŞAMIYOR

Kuraklık sonrasında su kaynaklarının yeniden eski seviyelerine ulaşmasının bilimsel olarak 'toparlanma' (recovery) olarak tanımlandığını belirten Mehr, geçmişte bu sürecin daha kolay gerçekleştiğini söyledi. Günümüzde uzun süreli kuraklık dönemlerinde yer altı ve yüzey sularının yoğun tüketilmesinin toparlanmayı zorlaştırdığını kaydeden Mehr, Akdeniz Bölgesi'ndeki su kaynaklarına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"Örneğin Akdeniz bölgemizde göletlerimizin su seviyeleri sürekli düşüyor. Son 4-5 yıl kuraklık yaşandığını düşünelim. Ardından 1 yıl normalin üzerinde yağış gerçekleşse bile bu göletlerin eski seviyelerine dönmesi için yeterli olmuyor. Çünkü kuraklık döneminde yer altı ve yüzey sularını fazladan kullanıyoruz. Doğal beslenme bu kaybı karşılamaya yetmiyor. Su kaynaklarının yeniden eski seviyelerine ulaşabilmesi için uzun süreli yağışlı dönemlere ihtiyaç duyulabiliyor"

ANTALYA'DA TURİZM SU KAYNAKLARI ÜZERİNDEKİ BASKIYI ARTIRIYOR

Antalya ve Akdeniz Bölgesi'nin kuraklık açısından önemli risklerle karşı karşıya olduğunu belirten Mehr, yüksek sıcaklıklar ve sıcak hava dalgalarının kuraklıkla aynı dönemlerde yaşanabildiğini söyledi. Bu durumun orman yangını riskini de artırdığına dikkat çeken Mehr, Antalya'da özellikle yaz aylarında yoğunlaşan turizm faaliyetlerinin su kaynakları üzerindeki baskısına işaret etti. Antalya'yı her yıl 20 milyondan fazla ziyaretçinin tercih ettiğini hatırlatan Mehr, otellerin ve tatil tesislerinin özellikle yaz aylarında yüksek miktarda suya ihtiyaç duyduğunu belirterek şu uyarıda bulundu:

"Antalya'da her yıl 20 milyondan fazla ziyaretçiden söz ediyoruz. Özellikle yaz döneminde kıyı turizmi, oteller ve tatil tesislerinin ciddi su ihtiyaçları bulunuyor. Gelecekte turizmimizin sürdürülebilir olması için Antalya'da su krizi başlamadan tedbirler almamız gerekiyor. Su kaynaklarını nasıl koruyacağımızı, gelecekteki kuraklıkların şiddetini nasıl tahmin edebileceğimizi bugünden tartışmalıyız"

Antalya Için Kuraklık Uyarısı! Yağmur Çözüm Değil (3)

KÜRESEL ISINMA KURAKLIĞIN ETKİLERİNİ AĞIRLAŞTIRIYOR

COP31'deki sunumunda tarihsel ve güncel kuraklıkları karşılaştıran Mehr, geçmişte yağış eksikliği ve doğal iklim değişkenliğinin ön planda olduğunu, günümüzde ise insan kaynaklı ısınmanın etkisinin giderek arttığını anlattı. Yükselen sıcaklıkların buharlaşmayı hızlandırdığını, toprak nemini azalttığını ve yüzey sularının daha hızlı tükenmesine neden olduğunu belirtti. Sıcak hava dalgalarıyla birleşen kuraklığın tarımsal üretim ve doğal ekosistemler üzerindeki baskıyı artırdığını kaydeden Mehr, su tüketimi, kentleşme, nüfus artışı ve arazi kullanımındaki değişimlerin de kuraklığı daha karmaşık bir soruna dönüştürdüğünü ifade etti. Özellikle tarımsal sulama ihtiyacının artması, yer altı sularının yoğun kullanılması ve doğal su depolama kapasitesinin azalmasının kuraklığın etkilerini ağırlaştırdığına dikkat çekti.

KURAKLIK TAHMİNİNDE YAPAY ZEKA VE DİJİTAL İKİZLER KULLANILACAK

Antalya Bilim Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi ve Bursa Teknik Üniversitesi iş birliğinde gerçekleştirilen panelde iklim kriziyle mücadelede yeni teknolojilerin kullanımı da ele alındı. Yapay zeka ve dijital ikiz teknolojilerinin kuraklıkların önceden tahmin edilmesinde önemli araştırma alanları olduğunu belirten Mehr, Akdeniz ve Karadeniz iklimleri üzerinde çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Mehr, yapay zeka ve dijital ikiz teknolojilerinin birlikte kullanılmasıyla iklim krizinin etkilerinin azaltılmasına yönelik araştırmalar yapıldığını belirterek, "Akdeniz ve Karadeniz iklimlerini ele alıyoruz. Yapay zeka ile dijital ikiz teknolojilerini birleştirerek iklim krizlerinden kaynaklanan zararları nasıl azaltabileceğimizi değerlendiriyoruz. Kuraklıkları önceden tahmin edebilir miyiz, gelecekte ne kadar şiddetli olacaklarını belirleyebilir miyiz? Bu sorular üzerinde çalışıyoruz" dedi.

SU YÖNETİMİNDE YENİ TEKNOLOJİLER ÖNEM KAZANIYOR

Günümüzde kuraklıkların daha şiddetli, uzun süreli ve yıkıcı sonuçlar doğurabildiğini belirten Mehr, mevcut kuraklık izleme ve tahmin sistemlerinin değişen iklim koşullarına uyumunun önem taşıdığını vurguladı. Kuraklığın yalnızca yaşandığı dönemde değil, sonrasında da tarım, su kaynakları, ekonomi ve toplum üzerinde uzun süreli etkiler bıraktığını ifade eden Mehr, su kaynaklarının korunması ve kuraklık riskinin önceden belirlenmesine yönelik çalışmaların önemine dikkat çekti.

Kaynak: DHA