Enerji ve iklim politikaları araştırmacısı Önder Algedik, COP31 zirvesi dolayısıyla geldiği Antalya’da, Türkiye Komünist Partisi (TKP) Altınkum Semt Evi'nin düzenlediği etkinlikte okurlarıyla buluştu. Konyaaltı Jiraf Kafe’de gerçekleşen söyleşide, yazarın “Ya Fosil Düzen Ya Devrim” başlıklı son kitabı dolayımıyla, fosil yakıta dayalı sömürü politikalarıyla nasıl mücadele edilebileceği konuşuldu.
"İNSANLARDA ÇARESİZLİK VE BUNALIM HİSSİ YARATIYOR"
İklim meselesi son yıllarda kamuoyunun daha fazla gündemine girmiş olsa da, daha ziyade uluslararası anlaşmalar, teknik konular veya kutup ayıları gibi bağlamlarda ele alındığını belirten Algedik, “IPCC’in 1990 tarihli ilk raporunda denmiş ki, ‘İklim değişikliğini durdurmak için hızlı bir şekilde emisyonları, yani fosil yakıt tüketimini %60 azaltmamız lazım.’ Oysa yine IPCC’nin son raporuna göre emisyonlarda %54 artış var. Yani bu kadar senedir izlenen politikalar fosil yakıt tüketimini azaltmak bir yana artırmış. Düşünsenize, doktor bana diyet yazıyor, ‘salata yiyeceksin, sağlıklı yeşil şeyler yiyeceksin’ diyor. Fakat önceden haftada sadece bir gün fastfood yerken haftanın üç günü fastfood yemeye başlıyorum. İklim anlaşmaları bu açıdan başarısız bir diyete benziyor, yeşil söylemlerin ardında bizim fosil yakıtlara bağımlılığımızı pekiştiriyor” dedi.
"İKLİM KENDİLİĞİNDEN DEĞİŞMİYOR"
Algedik son kitabında, “iklim değişikliği” adlandırmasının faili gizleyen bir söylemi yeniden ürettiğini savunarak, “İklim kendiliğinden değişmiyor, iklimi değiştiren bir fail var. Peki kim bu fail? Fail ne söylendiği gibi bireyler, ne de sanayileşmenin kendisi. Fail kapitalizm diye kestirip atarsak eğer, bu da soyut kalır. Fail olarak karşımızda asfalt, beton ve petrol üreticileri, satıcıları, tedarikçileri ile bunların siyasi işbirlikçileri var. Antalya’da bu kadar çok otomobil olmasının sebebi Shell mi? Bunu söylersek, toplu ulaşım altyapısını ihmal eden belediyeyi aklamış oluruz. Oysaki Türkiye'de belediye meclisleri kadar fosilcilere çalışan bir organizasyon yok. Ülkemizde belediyeler insanları araba kullanmaya zorlamak için her yıl milyarlarca doları asfalta gömüyor. Ortada organize bir suç var. Ve bu organizasyonun finansörü bizleriz. Bu kitap çok temelde bir şikayetin kitabı değil. Kapitalizm şöyle kötü, böyle kötü, bak bu da bunu yapmış. Bu değil. Yani bunu asla istemiyorum. Çünkü biz sisteme küfrettikçe rahatlıyoruz. Sonra sabah yine o sistemin cenderesine giriyoruz. Ama bizim ihtiyacımız olan şey küfretmek yerine devirip yıkmak" ifadelerini kullandı.
"SON 5 YILDA 57 TANE EXPO ALANI KADAR BETON DÖKÜLMÜŞ"
Önder Algedik söyleşisinde Antalya'ya dair de çarpıcı veriler sundu: “Antalya'da son beş yılda biten inşaat ne kadar biliyor musunuz? 57 milyon metrekare. COP 31’in yapılmakta olduğu Expo alanı 500 bin metrekare idi, bir o kadar daha alan eklediler, yaklaşık 1,1 milyon metrekarelik kocaman bir alan oldu. Demek ki son beş yılda 57 tane Expo alanı kadar beton dökülmüş bu şehre. Ve bunlar biten, teslim edilmiş inşaatlar. Yeni inşaat ne kadar biliyor musunuz? 62 milyon metrekare. Antalya halihazırda betona doymuş bir yer değil mi? Bir bardak suyun üzerine bir bardak daha su koyarsanız iki bardak mı olur? Hayır. Yarısı dökülür. Betona doymuş Antalya’ya da bu şekilde beton dökülmeye devam ediyor. Bir de şu var: Türkiye’deki çimento fabrikalarının ortakları artık Brezilyalı, Taylandlı… Biz tam anlamıyla uluslararası sermayenin asfaltına, betonuna açılmış bir noktadayız.
Bu sadece Beton Belediyesi'ydi. Otomobil Belediyesi'ne de gelelim mi? Antalya'nın nüfusu ne kadar? 2,7 milyon. Antalya'daki trafik araçlarının sayısı kaç? 1,7 milyon. Ve Antalya'daki otomobilleri tek sıra dizseniz Ankara'ya kadar 17 şerit otopark oluyor. Kişi başına iki tane koltuk düşüyor. Ne demek? Antalyalılar arabalara binse otomobiller dolmuyor. Ispartalıları, Burdurluları alsa yine dolmuyor, hâlâ arabada boş yer var. Antalya'da son 5 yılda trafiğe çıkan araç otomobil sayısı 51 bin. Ve parası arabaya yetmediği için motosiklet alan kaç kişi var biliyor musunuz? 44 bin. Antalya’da yılda yakılan akaryakıt 1 milyar 474 milyon litre. Bunun dumanını görmediğimiz için rahatız, ama farkına varmadan her gün içimize çekiyoruz. Araçları, akaryakıtı, trafik sigortalarını ve vergileri dahil edersek bu otomobil cumhuriyetinin Antalyalı'ya toplam maliyeti 138 milyar TL. Kişi başına 86 bin TL yapıyor ve bunlar Ağustos rakamları. Yeni doğmuş çocuk dahil hepinizin cebinden üç asgari ücret, otomobil merkezli ulaşım için çıkıyor. Ve istenirse bu çok rahatlıkla yarıya çekilebilir. Asfaltta ayırdığınız parayı toplu taşımaya, bisiklete veya yayalaşmaya ayırsanız bu para çok rahatlıkla başka şeylere kalabilir.”
"CENGİZ HOLDİNG BİR ÇEVRE FELAKETİ"
Fosul yakıt şirketlerine dikkat çeken Algedik, “Şimdi herkes COP 31’e Cengiz Holding'in sponsor olmasını konuşuyor. Tamam, Cengiz zaten bir çevre felaketi ama Koç Holding farklı mı? Koç’un cirosunun yüzde 60'ı TÜPRAŞ ve Aygaz’dan geliyor; yani fosil yakıt şirketlerinden. Şu an Türkiye'de en önemli emisyon kaynağı petrol. Petrolünse başlıca iki tane üreticisi var. Biri TÜPRAŞ, yani Koç, ona değindik. Diğeri kim biliyor musunuz? Socar. Hani şu İsrail'in depolarını dolduran Socar. Şimdi bu ikisi ana suçlu ve biz bunları konuşmuyoruz. Ve biliyor musunuz Socar’ın 42 çalışanı bu zirveye hangi kontenjandan girdi? Türkiye Cumhuriyeti'nin davetiyle girdi. Dolayısıyla burada tüm bu propagandayı sorgulamak zorundayız. Bütün dünya COP zirvesi sırasında trafiğin kilitlendiğini konuşurken biz de bu tabloyu, kendi propagandamızı üretmek için değerlendirebilmeliyiz" şeklinde konuştu.
"İKLİM MÜCADELESİNİ BAŞLATMAK ZORUNDAYIZ"
Önder Algedik sunumunun sonunda pek çok hakkın mücadele edilerek kazanıldığını vurgulayarak, "Bugün sosyal hak olarak gördüğümüz emeklilik, sağlık güvencesi gibi şeylerin çoğu, kömür çağında elde edildi. Ben bu kitapta diyorum ki petrolle birlikte iş bambaşka boyuta geldi, işçi sınıfı petrole hâlâ gereken yanıtı veremedi. Fakat işçi sınıfı, mevcut kazanımlarının çoğunu, kömür temelli endüstriye, egemen üretim ilişkilerine müdahalesi sayesinde elde etti. Yani hiçbir şey kolay kazanılmıyor. Hollanda'da bisiklet nasıl yaygınlaştı biliyor musunuz? Bir dönem trafik kazalarında yılda 3 bin kişi ölüyor, bunların 400'ü de çocuk. Ve bir gün bir gazetecinin çocuğu ölüyor. Adam haftalarca ‘çocuklar neden öldürülüyor’ diye manşet atıyor. Bir kamuoyu oluşuyor. Bisikletliler gidiyor, arabaları sıkıştırıyor. Hollanda'nın bisikletin cenneti olması bir mücadelenin eseri. IPCC’nin kurulması bir mücadelenin eseri. Biz de burada devrimci bir iklim mücadelesi başlatmak zorundayız. Türkiye'de hep ‘örgütlenme’nin gerekliliğinden söz ediliyor, bir örgüte ait olmak anlamında, ama bence bu da edilgenliği çağrıştıran bir şey. Hayır, ‘örgütlemeliyiz’. Bir fikir örgütlemeliyiz. Sokakta yürüme özgürlüğünü örgütlemeliyiz. Bisiklete binme hakkını örgütlemeliyiz. Ve buna burada, Konyaaltı’nda başlamalıyız” ifadelerini kullandı.
Söyleşi izleyicilerin katkıları ve Önder Algedik'in kitaplarını imzalaması ile sona erdi.
