Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi sahibi Orhan Deniz Kaplan, 7 Mart 2026 tarihinde bölgede yaptığı incelemede, Döşemealtı ilçesinde bulunan ve yöre halkı tarafından “Nene Kuyusu” ile “İsa Kuyusu” olarak adlandırılan su kuyularını tespit ederek envanter arşivine dahil etti. Kaplan, yapıların kültürel miras niteliği taşıdığı gerekçesiyle koruma altına alınması için girişimde bulundu. Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Nene Kuyusu’nun mevcut haliyle kültür varlığı özelliği göstermediğine karar vererek tescil talebini uygun bulmadı. İsa Kuyusu için ise tescil çalışmalarının başlatılmasına ve süreç tamamlanıncaya kadar alanda herhangi bir inşai ve fiziki müdahalede bulunulmamasına karar verildi.
22 NİSAN’DA TESCİL TALEBİNE OLUMSUZ YANIT
Kaplan, 15 Mart 2026 tarihinde ALO 176 hattı üzerinden Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na başvurarak iki kuyunun da 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmesini talep etti. Kurul Müdürlüğü tarafından 22 Nisan 2026 tarihinde verilen yanıtta, yapılan arşiv incelemesinde söz konusu taşınmazların ilan edilmiş kentsel, arkeolojik veya tarihi sit alanları ile koruma alanları içerisinde bulunmadığı belirtildi. Yerinde yapılan incelemeler sonucunda da yapıların korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı özelliği göstermediği değerlendirilerek tescil talepleri uygun bulunmadı. Kaplan, İsa Kuyusu’nun mimari özellikleri bakımından bölgede daha önce tescil edilmiş kuyu tipi sarnıçlarla benzerlik gösterdiğini belirterek ret kararının gerekçesinin açıklığa kavuşturulmasını istedi. Kültürel miras niteliği taşıdığına inandığı yapıların korunması için girişimlerini sürdüreceğini ifade etti.
29 NİSAN’DA TEMİZLİK KARARI ALINDI
Antalya Körfez Gazetesi’nde yayımlanan ve kuyuların korunmasına ilişkin süreci gündeme taşıyan haberin ardından konuya ilişkin kurul kararlarının ayrıntıları ortaya çıktı. Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 29 Nisan 2026 tarihinde aldığı 21910 ve 21911 sayılı kararlarla her iki kuyunun içinin ve çevresinin temizlenmesini, temizlik sonrasında elde edilecek bilgi ve belgelerin kurula sunulmasını istedi. Kararlarda, kuyuların içinin ve çevresinin bitki örtüsü ve çeşitli malzemelerle dolu olduğu belirtilerek mevcut durumlarıyla niteliklerinin tam olarak anlaşılamadığına dikkat çekildi. Bu nedenle Antalya Müze Müdürlüğü denetiminde ilgili kurumlarca bitki ve atık temizliği yapılması kararlaştırıldı. Kurul kararlarında, temizlik çalışmalarının ardından hazırlanacak bilgi ve belgeler doğrultusunda tescil konusunun yeniden değerlendirileceği ifade edildi. Ayrıca çalışmalar tamamlanıncaya kadar söz konusu alanlarda herhangi bir inşai ve fiziki uygulamada bulunulmaması, can ve mal güvenliğinin ise ilgili kurumlarca sağlanması gerektiği kaydedildi.
NENE KUYUSU’NUN İÇİNİN BETONLA SIVALI OLDUĞU BELİRLENDİ
Nene Kuyusu’na ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Orhan Deniz Kaplan’a gönderilen açıklamada, başvuru ve değerlendirme sürecinin ayrıntılarına yer verildi. Açıklamada, 1817 ada, 1 parselde bulunan kuyuya ilişkin 1162625 sayılı ALO 176 başvurusunun, Bakanlığın 31 Mart 2026 tarihli yazısıyla gerekli değerlendirmenin yapılması amacıyla Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne iletildiği bildirildi. Kurul Müdürlüğünün 4 Mayıs 2026 tarihli yazısıyla dağıtımı yapılan 29 Nisan 2026 tarihli ve 21911 sayılı kararda, kuyunun temizlenmesi ve sonrasında hazırlanacak belgelerin kurula sunulması istendiği aktarıldı. Kurul Müdürlüğünün 6 Temmuz 2026 tarihli yazısında ise alınan karar sonrasında herhangi bir çalışma bilgisinin kurula iletilmediği belirtilerek yürütülen işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin ivedilikle gönderilmesinin istendiği kaydedildi. Bakanlığın açıklamasında, “Müze Müdürlüğünce yapılan bitki ve atık temizliği çalışması sonucunda sunulan bilgi/belgelerden su kuyusunun kullanım dışı ve içi sıvalı olduğu, mevcut haliyle 2863 sayılı Kanun kapsamında kültür varlığı özelliği göstermediği anlaşıldığından tescil edilmesinin uygun olmadığına karar verilmiştir.” ifadeleri kullanıldı. Böylece Nene Kuyusu’nun tescil edilmesi talebi, temizlik sonrasında yapılan değerlendirmeyle uygun bulunmadı.
İSA KUYUSU İÇİN TESCİL ÇALIŞMALARI BAŞLATILACAK
Antalya Körfez Gazetesi muhabiri Ertuğrul Gün'ün haberine göre, Altınkale Mahallesi’nde 602 ada, 1 parselin kenarında bulunan İsa Kuyusu için ise farklı bir karar alındı. Kuyunun tescil edilmesi talebiyle yapılan 1162629 sayılı ALO 176 başvurusunun, 31 Mart 2026 tarihinde Bakanlık tarafından ilgili kurul müdürlüğüne iletildiği bildirildi. İsa Kuyusu hakkında da 29 Nisan 2026 tarihli ve 21910 sayılı kararla öncelikle temizlik yapılması, ardından tescil durumunun değerlendirilmesi istendi. Kurul Müdürlüğünün 6 Temmuz 2026 tarihli yazısında, temizlik ve diğer işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin kurula iletilmesi gerektiği hatırlatıldı. Bakanlığın Orhan Deniz Kaplan’a gönderdiği açıklamada, “Söz konusu su kuyusunun tesciline ilişkin çalışmaların Kurul Müdürlüğünce başlatılmasına, söz konusu alanda tescil çalışmaları tamamlanıncaya kadar herhangi bir inşai fiziki müdahalede bulunulmamasına karar verilmiştir.” denildi. Alınan kararlarla iki kuyu için farklı süreçler işletilmiş oldu. Nene Kuyusu, mevcut haliyle kültür varlığı özelliği göstermediği gerekçesiyle tescil edilmezken İsa Kuyusu için tescil çalışmaları başlatılacak.
