Tarımda üretim maliyetleri yükselmeye devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Mayıs 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerine göre tarımsal girdiler içinde yıllık en yüksek artış gübrede gerçekleşti. Gübre fiyatları bir yılda yüzde 63,56 arttı.
Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, açıklanan verileri değerlendirerek tarımsal üretimde maliyet baskısının sürdüğünü belirtti.
TARIM-GFE MAYIS AYINDA YÜZDE 36,65 ARTTI
Mayıs 2026 Tarım-GFE verilerine göre tarımsal girdi fiyatları aylık yüzde 0,44, yıllık ise yüzde 36,65 arttı.
Ali Çandır, yıllık artış oranının son 10 yılın Mayıs ayları ortalaması olan yüzde 32,71’in üzerinde gerçekleştiğine dikkat çekti. Çandır, aylık artışın ise 2015 yılından itibaren Mayıs ayları ortalaması olan yüzde 1,48 seviyesinin altında kaldığını söyledi.
GÜBRE, YILLIK ARTIŞTA İLK SIRADA YER ALDI
Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 0,35, yıllık yüzde 39,29 artış gerçekleşti.
Girdi kalemlerindeki yıllık değişimleri paylaşan Çandır, “Tohumda yüzde 34,94, enerjide yüzde 40,75, gübrede yüzde 63,56, ilaçta yüzde 22,72, veteriner hizmetlerinde yüzde 36,02, yemde yüzde 35,49 ve diğer kalemlerde yüzde 34,70 artış ilan edilmiştir” dedi.
Gübre, yüzde 63,56’lık yıllık artışla tarımsal üretimde maliyeti en fazla yükselen girdi kalemi oldu. Aylık bazda ise ilaç yüzde 1,92 ve yem yüzde 1,61 artışla öne çıktı. Enerji fiyatlarında ise yüzde -4,39’luk değişim yaşandı.
ÜRETİCİ FİYATLARI MALİYET ARTIŞLARININ GERİSİNDE KALDI
Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi’nin (Tarım-ÜFE) Mayıs ayında aylık yüzde 0,61, yıllık yüzde 43,08 arttığını belirten Çandır, üreticinin maliyet baskısıyla karşı karşıya olduğunu ifade etti.
Çandır, “Geçmiş 15 yıllık Mayıs ayları ortalaması olan yüzde -0,33 ile karşılaştırıldığında ortalamanın üzerinde bir artış söz konusu olmaktadır. Ancak tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 1,48’lik ortalama artışıyla karşılaştırıldığında, üretici kesimin uzun yıllar ortalaması itibarıyla aylık göstergelerde ne kadar zararda olduğu kolaylıkla görülebilir” dedi.
Çandır, yıllık bazda da benzer bir tablo yaşandığını belirterek, “Tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 32,71’lik ortalama artışıyla karşılaştırıldığında, tarımsal faaliyette bulunanların yıllık kayıpları açıkça ortaya çıkmaktadır” ifadelerini kullandı.
GIDA ENFLASYONU YÜZDE 34,86 OLDU
Mayıs ayında tüketici fiyatlarının da yüksek seyrini koruduğunu belirten Çandır, TÜFE’nin aylık yüzde 1,71, yıllık yüzde 32,61 arttığını söyledi.
Gıda enflasyonunun yıllık yüzde 34,86 olarak açıklandığını aktaran Çandır, işlenmemiş gıda enflasyonunun yüzde 34,76 seviyesinde gerçekleştiğini belirtti.
Yaş meyve ve sebze enflasyonunda ise aylık yüzde 9,34 düşüş, yıllık yüzde 39,96 artış yaşandı.
KÜRESEL GELİŞMELER GİRDİ MALİYETLERİNİ ETKİLİYOR
Küresel gelişmelerin tarımsal üretim maliyetleri üzerindeki etkisine dikkat çeken Çandır, özellikle enerji ve gübre kalemlerinde yeni artış risklerinin bulunduğunu söyledi.
Çandır, “Mart ayından bu yana yaşanan küresel olaylar dikkate alındığında, özellikle enerji ve gübre kalemleri başta olmak üzere tarımsal girdi kalemlerinde ciddi artışların yaşanma riski gerçekleşmeye başlamıştır. Ancak burada önemli olan, küresel ortalama düzeyin neresinde kalabileceğimiz konusudur” dedi.
ÜRETİM MALİYETLERİ YAKINDAN TAKİP EDİLİYOR
Ali Çandır, Mayıs 2026 verilerinin tarım sektöründe maliyet baskısının sürdüğünü gösterdiğini belirtti. Gübre başta olmak üzere temel girdilerdeki yüksek yıllık artışların üreticinin maliyetlerini artırdığını ifade eden Çandır, küresel gelişmelerin tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
