ABD merkezli düşünce kuruluşu Freedom House’un yayımladığı “Dünyada Özgürlükler 2026” raporunda Türkiye, bu yıl da “özgür olmayan ülkeler” kategorisinde yer aldı. Raporda özellikle adil yargılanma hakkı ve temel özgürlükler alanındaki düşük puanlar öne çıktı.
TÜRKİYE 100 ÜZERİNDEN 32 PUAN ALDI
Raporda Türkiye, 100 puan üzerinden 32 puan alarak "Özgür Olmayan Ülkeler" kategorisinde kaldı. Buna ülke önceki yıla göre 1 puan kaybetti. Raporda Türkiye’nin siyasal özgürlüklerde 40 üzerinden 16, temel hak ve özgürlüklerde de 60 üzerinden 16 puan aldığına dikkat çekildi. Rapora göre; Türkiye’yi sırasıyla 31 puanla Irak, 31 puanla Cezayir, 28 puanla Gine takip etti. Avrupa’daki 42 ülkeden yüzde 81’inin "Özgür" kategorisinde yer aldığı belirtilen raporda Türkiye’nin bölgedeki tek "Özgür Olmayan" kategorisinde yer alan ülke olduğuna dikkat çekildi.
YARGI SİYASALLAŞTI
Türkiye’de yargının siyasallaştığına dikkat çekilen raporda, AKP iktidarının iktidara geldiği 2022 yılından bu yana gücü kademeli olarak konsolide ettiği ve muhalefeti bastırdığına dikkat çekildi. Yargının 2010 yılındaki anayasa referandumu ile yeniden yapılandırıldığı belirtilen raporda, “2014 yılında hükümet, binlerce polis memuru, hâkim ve savcının görev yerlerini değiştirmeye başladı. İki yıl sonraki darbe girişiminin ardından, yetkililerin zayıf delillere veya gizli tanık ifadelerine dayanan bir dizi yeni suçlama getirmesi ve sanıkların genellikle uzun süreli tutuklu yargılanmasıyla adil yargılanma hakları daha da kötüleşti” denildi. Raporda, 2016 yılından bu yana AKP iktidarı için siyasetçilerin, gazetecilerin ve aktivistlerin tutuklanmasının “rutinleştiği”ne dikkat çekildi.
ÜLKEDE ADİL YARGILAMA 0 PUAN
Türkiye’nin adil yargılanma hakkı konusunda “mümkün olan en kötü puana” sahip olduğuna dikkat çekilen raporda, ülkede adil yargılanma hakkının 4 puan üzerinden 0 aldı. Raporda aynı zamanda, 19 Mart 2025'te İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alındığı ve ardındansa tutuklandığı anımsatıldı. İmamoğlu’nun, Erdoğan’ın başlıca siyasi rakibi olarak görüldüğü belirtilen raporda, “İmamoğlu, bir dizi şüpheli suçlamalara dayandırılarak tutuklandı. İmamoğlu'nun, yargının siyasallaşmış olması nedeniyle adil bir yargılama süreci geçirmesi pek olası görünmüyor” yorumu yapıldı.
ÇÖKÜŞÜN KARNESİ
Ancak rapora göre Türkiye’nin düşük puanlar aldığı kategoriler bununla da sınırlı kalmadı. Raporda yer alan puanlamaların bir kısmı şu şekilde:
(4 puan üzerinden)
· Yolsuzluğa karşı koruma mekanizmaları: 1
· Basın özgürlüğü: 1
· Hükümetin açık ve şeffaf olması: 1
· Akademik özgürlük: 1
· İfade özgürlüğü: 1
· Eşit yurttaşlık: 1
