Özellikle uzak doğu ülkelerinden ithal edilen düşük maliyetli ayakkabıların piyasayı doldurması, tamir kültürünü büyük ölçüde ortadan kaldırırken, mesleğin geleceğini de belirsiz hale getiriyor. Yaklaşık 50 yıldır ayakkabı tamirciliği yapan Mahmut Zengin, çocuk yaşlarda başladığı mesleğin bugün en zor dönemlerinden birini yaşadığını belirterek, hem müşteri sayısının azaldığını hem de mesleği sürdürecek çırak bulamadıklarını dile getirdi.
“TAMİR ETTİRMEK YERİNE YENİSİNİ ALIYORLAR”
Ayakkabı tamircisi Mahmut Zengin, geçmiş yıllarda kaliteli ayakkabıların uzun yıllar kullanıldığını ve yıprandığında tamir ettirilerek yeniden değerlendirildiğini ifade etti. Ancak son yıllarda piyasaya giren ucuz ithal ürünlerin bu alışkanlığı tamamen değiştirdiğini söyleyen Zengin, “Semt pazarlarında 200-300 TL’ye spor ve benzeri ayakkabılar satılıyor. Ucuz fiyatlara satın alınan ayakkabılar yırtıldığında ise o ayakkabılar tamirci yerine çöpe gidiyor” ifadelerini kullandı. Vatandaşların düşük fiyatlı ürünlere yönelmesinin tamir sektörünü doğrudan etkilediğini belirten Zengin, birçok kişinin tamir masrafı yerine yeni bir ayakkabı satın almayı tercih ettiğini söyledi.
EKONOMİK KOŞULLAR KALİTELİ AYAKKABIYA ULAŞIMI ZORLAŞTIRDI
Yaşanan ekonomik sıkıntıların tüketici tercihlerini değiştirdiğine dikkat çeken Mahmut Zengin, kaliteli ve uzun ömürlü ayakkabıların fiyatlarının yükselmesi nedeniyle vatandaşların daha ucuz alternatiflere yöneldiğini ifade etti. “Yaşanan ekonomik şartlardan dolayı vatandaşlarımız artık kaliteli ayakkabı alamaz duruma geldi” diyen Zengin, düşük kaliteli ayakkabıların kısa sürede kullanılamaz hale geldiğini ancak buna rağmen tamir edilmek yerine yenisiyle değiştirildiğini kaydetti.
SON 10 YILDA ÇOK SAYIDA AYAKKABI TAMİRCİSİ KEPENK KAPATTI
Mesleğin her geçen yıl daha fazla kan kaybettiğini belirten Zengin, özellikle son 10 yılda çok sayıda ayakkabı tamircisinin ekonomik nedenlerle iş yerini kapatmak zorunda kaldığını söyledi. Sektörde faaliyet göstermeye devam eden esnafın ise ayakta kalabilmek için büyük mücadele verdiğini dile getiren Zengin, artan işletme maliyetleri ve azalan müşteri sayısının esnafı zor durumda bıraktığını ifade etti.
ÇIRAK BULUNAMIYOR, MESLEĞİN GELECEĞİ BELİRSİZ
Ayakkabı tamirciliğinin en büyük sorunlarından birinin de yeni neslin mesleğe ilgi göstermemesi olduğunu belirten Zengin, geçmişte birçok çırağın yetiştiği atölyelerde bugün çalışacak genç bulmanın neredeyse imkânsız hale geldiğini söyledi. Usta-çırak ilişkisinin zayıflamasıyla birlikte mesleğin gelecek yıllarda tamamen ortadan kalkabileceği uyarısında bulunan Zengin, ayakkabı tamirciliğinin yalnızca bir geçim kapısı değil, aynı zamanda önemli bir zanaat olduğunun unutulmaması gerektiğini vurguladı.
“TAMİR KÜLTÜRÜ YENİDEN TEŞVİK EDİLMELİ”
Sektör temsilcileri, hem ekonomik hem de çevresel açıdan tamir kültürünün yeniden yaygınlaştırılması gerektiğine dikkat çekiyor. Kullanılabilir durumdaki ayakkabıların tamir edilerek yeniden ekonomiye kazandırılmasının israfı azaltacağına işaret eden esnaf, yerel zanaatların korunması için meslek liseleri, çıraklık eğitim merkezleri ve çeşitli teşvik programlarının önemine vurgu yapıyor. Yarım asırlık meslek hayatında sektörün büyük değişimine tanıklık ettiğini belirten Mahmut Zengin, gerekli adımların atılmaması halinde ayakkabı tamirciliğinin önümüzdeki yıllarda Antalya’da tamamen tarih olabileceğini söyledi.
