Çin’de ortaya çıkarılan yeni kene kaynaklı ALTNV virüsü neden gündemde? Ateş, yoğun yorgunluk ve mide-bağırsak sorunlarına yol açabilen virüs, kene ısırığı sonrası hastalanan binlerce kişi üzerinde yapılan araştırmayla ortaya çıkarıldı. Peki ALTNV nedir, nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir ve ölümcül mü? Araştırmada ALTNV tek başına görülen hastaların tamamının iyileştiği belirlenirken, virüsün başka bir kene kaynaklı enfeksiyonla birlikte görüldüğü 38 hastanın 7’sinin hayatını kaybetmesi dikkat çekti. İşte ALTNV hakkında merak edilenler ve kene ısırığı sonrası bilinmesi gerekenler.
ALTNV NEDİR?
Asya uzun boylu kene nairovirüsü, Çin’deki bilim insanları tarafından keşfedilmiştir. ALTNV, keneden insana bulaşan yeni tespit edilmiş bir virüs olarak ortaya çıkmıştır.
ALTNV NE ANLAMA GELİYOR?
İngilizcede kullanılan "Asian longhorned tick nairovirus" sözcüklerinin baş harflerinden yola çıkarak oluşturulmuştur. Yeni keşfedilen virüsün insan sağlığını tehlikeye atacağı yönünde iddialar gündeme geldi.
ALTNV BELİRTİLERİ NELERDİR?
ALTNV virüsünün gribe benzeyen belirtileri bulunmaktadır. ALTNV hastalarında ateş, kas ağrıları, yoğun yorgunluk ve bazı durumlarda solunum sisteminde belirtiler görülebilir. Sindirim sistemi şikâyetleri de dikkat çeken özellikleri arasında yer alır. ALTNV’ye tek başına yakalanan hastalarda görülen en sık belirtiler arasında yorgunluk, gastrointestinal sorunlar ve kandaki trombosit sayılarında düşüş görüldüğü ortaya atıldı. Bazı hastalarda ise karaciğer enzimlerinde yükseliş tespit edildi. En önemli bulgular arasında ALTNV enfeksiyonu geçiren hastaların tamamının iyileşmesidir. ALTNV tek başına ölümle ilişkilendirilemez.
ALTNV NASIL BULAŞIR?
Çin’de yeni tespit edilen “ALTNV”, enfekte olan Asya uzun boylu kene türünün hastayı ısırması veya keneye doğrudan temas edilmesi sonucu bulaş riski artmaktadır.
ASYA UZUN BOYNUZLU KENE TÜRKİYE’DE VAR MI?
Uzak Doğu kökenli istilacı bir tür olan Asya uzun boynuzlu kenesi Türkiye’de sık görülmemiştir ancak gündeme gelen bilgiler arasında 2025 Haziran ayında İstanbul’da bir köpek üzerinde tespit edilmiştir. Erkek bireye ihtiyaç duymadan çoğalan bu kene türünün hızlı yayılma riskine sahiptir.
ALTNV TEHLİKELİ Mİ?
ALTNV tek başına çoğu koşulda riskli değildir. Ancak bazı durumlarda ve aynı kene türünde DBV enfeksiyonu birleşince hayati risk durumunun oldukça arttığı belirtilmiştir.
ALTNV KİMLERDE GÖRÜLÜR?
Asya uzun boylu kene türü ısırdığı ya da temas edildiği kişilerde görülür. Hastalığın tek başına görülmesi mümkün olmamaktadır. Enfekte olmuş bu kene türüne temas etmiş ya da ısırılmış kişilerde görüldü.
ALTNV KAÇ GÜNDE ORTAYA ÇIKAR?
ALTNV ile ilgili yeni keşfedilmiş olan bu virüste kuluçka süresi ve belirtilerin net olarak kaç gün içerisinde ortaya çıktığı konusunda net ifade bulunmamaktadır. Bilim insanları virüs hakkında çalışmalarına devam ediyor.
ALTNV BELİRTİLERİ NE KADAR SÜRER?
Kene kaynaklı ortaya çıkan, tıp literatürüne yeni giren, henüz net bulguları kesinleşmedi. Hafif akut semptomlar ve diğer enfeksiyonlar 1 ya da 2 hafta içerisinde ortaya çıkarak devam eder. Belirti süresi; yaş, kişi, hastalık geçmişi, bağışıklık seviyesi gibi etkenlere göre değişiklik gösterebilir.
ALTNV NE KADAR SÜREDE İYİLEŞİR?
Çin’de tespit edilen ve araştırma sürecinin başında olan ALTNV virüsü, hafif semptomlarla geçiren kişilerde genellikle görülen 1 ya da 2 hafta içinde iyileşmesi gözlemlenmiştir. Ancak hasta, hastalık, sağlık durumu, geçmiş hastalık öyküsü iyileşme sürecini etkiler.
ALTNV İLE GRİP VE COVID-19 ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Grip ve COVID-19 hava yolu ile bulaşırken ALTNV kene ısırığı nedeniyle diğer hastalıklardan farklı olarak mide bağırsak sorunları baş gösterdiği belirtilmiştir. ALTNV, diğer virüslerden farklı olarak tek başına ölüm nedeni olma olasılığı yok denecek kadar azdır.
ALTNV NASIL TEŞHİS EDİLİR?
Çin’de keneler üzerinde yeni keşfedilen ALTNV virüsü, belirtilerinin yanı sıra kesin teşhis için hastanın klinik öyküsü ve kene temas riski ve laboratuvar incelemesiyle belirlenebilir.
ALTNV TEDAVİSİ VAR MI?
ALTNV enfeksiyonuna karşı geliştirilmiş bir tedavi yöntemi bulunmuyor ancak bu nedenle hastalara genellikle belirtileri kontrol altına almaya ve vücut fonksiyonlarını desteklemeye yönelik tedavi uygulanıyor.
ALTNV TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
Tedavisi olmayan ALTNV belirtileri kontrol altına alınmaya çalışılır. Bunun yanı sıra bağışıklık ve vücut fonksiyonlarını desteklemeye yönelikler yapılıyor. Bu, vitamin ve mineral değerlerin normale dönmesi için yapılan uygulama ile tedavi edilir.
ALTNV İÇİN HANGİ İLAÇLAR KULLANILIR?
ALTNV için net ilaç bulunmaz fakat gösterilen semptomlara uygun ilaç, vitamin türevi tedavi yöntemleri kullanılır. Bu durum kişiden kişiye göre değişebilme olasılığı olsa da bilim insanları net olarak kullandığı ilaçları ya da kesin tedavi yöntemini kamuya açık şekilde paylaşmadı.
ALTNV EVDE NASIL GEÇER?
Ortalama 2 hafta süren ALTNV’nin evde geçme seçeneğini kullanmamanız, en yakın sağlık kuruluşuna giderek gerekli tedavi, teşhis gibi yapılması gereken süreçlerden geçerek ilgili doktor tarafından belirtilen tedavi çizelgesi doğrultusunda geçmesini sağlamanız önerilir.
ALTNV’DEN KORUNMAK İÇİN NE YAPILMALI?
Ormanlık veya yoğun otların bulunduğu alanlarda uzun pantolon ve uzun kollu kıyafetler giymek, uygun kene kovucular kullanmak ve açık hava faaliyetlerinden sonra vücudu kene açısından kontrol etmek riski azaltabilecek önlemler arasında. Şu süreçte mümkün oldukça bu tarz alanlarda bulunmamanız, enfekte olmuş kişilerin gittiği alanlara kenelerle karşılaşmamak için gitmemeniz korunma yolları arasında sayılabilir.
ALTNV NE ZAMAN DOKTORA GİDİLMELİ?
Hayat normal akışından çıkarak vücudunuz sağlıklı bir bireyin vermediği tepkileri veriyorsa, bağırsak ve midede oluşan huzursuzluk, bozulma, kene tarafından ısırıldığınız ya da vücudunuzda kene gördüğünüzü anladığınızda en yakın sağlık kuruluşuna gitmeniz tavsiye edilir.
