Isparta’nın Gönen ilçesinde bulunan tescilli Köy Enstitüsü yapılarına ilişkin koruma alanı sınırları netleştirildi. Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan kararla, yapıların güncel tescil fişleri ile koruma alanı sınırlarını gösteren haritanın sayısallaştırılarak koordinatlandırılması uygun bulundu.
KÖY ENSTİTÜSÜ YAPILARININ KORUMA ALANI NETLEŞTİRİLDİ
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 30 Temmuz 2026 tarihli toplantısında, Gönen’deki tescilli Köy Enstitüsü yapılarına ilişkin hazırlanan çalışma değerlendirildi. Kurulun 30.07.2026 tarihli ve 22345 sayılı kararında, hazine mülkiyetindeki taşınmazlarda yer alan tescilli yapıların güncel tescil fişleri ile koruma alanı sınırlarının sayısallaştırılması ve koordinatlandırılması karara bağlandı.
HANGİ PARSELLER KORUMA KAPSAMINDA?
Kararda belirtilen taşınmazlar, Göletevler Mahallesi sınırları içerisinde bulunan 366 ada 3, 4, 8 ve 9 parseller ile 367 ada 5 parsel olarak sıralandı. Söz konusu parsellerde yer alan tescilli Köy Enstitüsü yapılarının güncel tescil fişleri ile koruma alanı sınırlarının koordinatlandırıldığı harita, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından uygun bulundu.
KARAR RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANDI
Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan karar, Resmî Gazete’de yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu. Kararla birlikte Isparta Gönen’deki tescilli Köy Enstitüsü yapılarına ilişkin koruma alanının sınırları teknik olarak belirginleştirilmiş oldu. Sayısallaştırılan ve koordinatlandırılan harita, yapıların korunmasına yönelik işlemlerde esas alınacak.
GÖNEN KÖY ENSTİTÜSÜNÜN TARİHİ 1939’A UZANIYOR
Gönen’deki eğitim kurumunun geçmişi 1939 yılına kadar uzanıyor. Gönen Öğretmen Okulu, ilk olarak 1939 yılında Köy Eğitmenleri Kursu Okulu olarak açıldı. Bir yıl sonra, 1940 yılında Köy Enstitüsü olarak faaliyet göstermeye başladı. Kurum, 1954 yılında Öğretmen Okulu, 1976 yılında Öğretmen Lisesi olarak eğitim verdi. 1989 yılında ise Anadolu Öğretmen Lisesi olarak hizmet vermeye başladı. Gönen Köy Enstitüsü, kuruluşundan itibaren Türkiye’nin eğitim hayatında önemli bir rol üstlendi. 1940 yılından itibaren yetişen Köy Enstitüsü mezunları, başta Milli Eğitim Bakanlığı olmak üzere devletin ve ülke yönetiminin farklı kademelerinde görev aldı. Gönen Köy Enstitüsü mezunları ve bölgede eğitim görenlerin oluşturduğu gelenek de yıllar içerisinde devam etti. Mezunlar her yıl bir araya gelerek geleneksel “Kuru Fasulye Günü” etkinliklerinde buluşmayı sürdürüyor.
KÖY ENSTİTÜSÜ İÇİN GÖNEN NEDEN SEÇİLDİ?
Isparta’da bir Köy Enstitüsü kurulması gündeme geldiğinde Gönen’in yanı sıra Kılıç, İslamköy ve Eskiyere köyleri de okulun kurulması için aday oldu. Köy Enstitülerinin kurulması sürecinde Isparta’ya gelen dönemin İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç ve beraberindeki heyet, okulun kurulabileceği bölgelerde incelemelerde bulundu. Gönen’de yapılan incelemelerde bölgenin doğal yapısı, su kaynakları, ulaşım imkanları ve eğitim kurumu için uygunluğu değerlendirildi. Gönen’in çevresindeki arazi ve doğal şartların okulun kurulması açısından elverişli olduğu sonucuna varıldı. İncelemelerin ardından Köy Enstitüsünün Gönen’de kurulmasının uygun olduğuna karar verildi.
GÖNEN HALKI KÖY ENSTİTÜSÜ İÇİN ARAZİ VERMEYİ KABUL ETTİ
Köy Enstitüsünün Gönen’de kurulması sürecinde bölge halkının da önemli katkıları oldu. Dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel, Gönen’e gelerek köy halkı ve ihtiyar heyetiyle bir araya geldi. Köy Enstitüsünün kurulması için yaklaşık 200 dönümlük bir araziye ihtiyaç olduğu halka anlatıldı. Okulun kurulmasıyla birlikte köyün arazisinin daralabileceği ve su kaynaklarının kullanımında değişiklik yaşanabileceği belirtilmesine rağmen Gönen halkı projeye destek verdi. Hatta okulun kurulacağı alanın yetmemesi halinde kendi arazilerinden de ücretsiz olarak yer vereceklerini belirten vatandaşlar oldu. Dönemin anlatımlarına göre bazı köylüler, okulun yapılması için 10-15 dekarlık arazilerini de mevki bilgileriyle birlikte tespit ettirdi. Daha sonraki yıllarda çıkarılan bir kanunla ovada bedelsiz verilen bazı arazilerin sahiplerine iade edildiği aktarılıyor.
OKUL YAPILANA KADAR İLKOKUL VE ULU CAMİ KULLANILDI
Gönen’de Köy Enstitüsünün kuruluş sürecinde eğitim faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için mevcut imkanlardan yararlanıldı. Okul binaları tamamlanıncaya kadar köy halkının kendi yaptırdığı ilkokul binasının eğitim amacıyla kullanılmasına karar verildi. Öğrencilerin barınması için ise Ulu Cami tahsis edildi.
