Türkiye'de 1 Temmuz itibarıyla hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DOA), geri dönüşüm alışkanlıklarında önemli bir değişim yarattı. Vatandaşların depozitolu pet şişeleri makinelerde değerlendirerek şişe başına 1 TL teşvik alması, sokaklarda pet şişe miktarını ciddi ölçüde azalttı. Bu durum, yıllardır pet şişe toplayarak geçimini sağlayan geri dönüşüm işçilerini de doğrudan etkiledi. Yeni sistemle birlikte sokaklarda pet şişe bulmanın zorlaştığını belirten geri dönüşüm işçileri, geçimlerini sürdürebilmek için artık karton, naylon ve diğer geri dönüştürülebilir atıklara yönelmeye başladı.
"KAZANCIMIZ BİN TL'DEN 600 TL'YE DÜŞTÜ"
Yıllardır geri dönüşüm işiyle uğraşan Sefer, DOA uygulamasının gelirlerini önemli ölçüde azalttığını söyledi. Eskiden çöp konteynerlerinde çok sayıda pet şişe bulabildiklerini ifade eden Sefer, uygulamanın ardından bu durumun tamamen değiştiğini belirtti. Kendi imkanlarıyla yıllardır atıkları ayrıştırarak geri dönüşüme katkı sağladıklarını dile getiren Sefer, sokak toplayıcılarının da sistem içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Pet şişe toplayamamanın günlük gelirlerini yaklaşık 1000 TL'den 600 TL'ye düşürdüğünü belirten Sefer, daha önce apartmanlardan topladıkları pet şişeler karşılığında temizlik malzemesi veya ödeme yaptıklarını, ancak bu uygulamanın da sona erdiğini söyledi.
"1 SAATTE TOPLADIĞIMIZ ŞİŞEYİ 5 GÜNDE BULAMIYORUZ"
Bir diğer geri dönüşüm işçisi Hasan da depozito sistemi sonrasında pet şişe bulmanın neredeyse imkânsız hale geldiğini ifade etti. Eskiden bir saat içinde bir el arabasını dolduracak kadar pet şişe topladıklarını söyleyen Hasan, artık aynı miktara ulaşabilmek için günlerce sokakları dolaşmak zorunda kaldıklarını belirtti. Vatandaşların pet şişeleri teşvik ödemesi almak için makinelere teslim ettiğini ifade eden Hasan, bu durumun sokak toplayıcılarının çalışma düzenini tamamen değiştirdiğini dile getirdi.
KAĞIT TOPLAYICILARINDA YENİ DÖNEM
Depozito Yönetim Sistemi'nin yaygınlaşmasıyla birlikte pet şişelerin büyük bölümünün geri dönüşüm makinelerine yönelmesi, sokak toplayıcılarını farklı geri dönüşüm malzemelerine yöneltti. Artık mesailerinin büyük bölümünü karton, naylon ve kağıt türü atıkları toplamaya ayıran işçiler, yeni sisteme uyum sağlamaya çalışıyor. Çevre kirliliğinin azaltılması ve geri dönüşümün artırılması hedefiyle hayata geçirilen uygulama, bir yandan vatandaşların geri dönüşüme katılımını artırırken, diğer yandan uzun yıllardır bu alandan geçimini sağlayan sokak toplayıcılarının çalışma biçiminde önemli bir dönüşümü de beraberinde getirdi.
