Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Antalya’nın Belek turizm bölgesinde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu kapsamında yaptığı açıklamalarda, uluslararası sistemde yaşanan kırılganlıklara dikkat çekerek, “Daha derin krizlere neden olmamak için bir an önce acil adımlar atılması gerekiyor” dedi. Forumun ikinci gününde konuşan Fidan, küresel dengelerdeki değişimlerin yeni riskler doğurduğunu vurguladı.
“BİZ BU BOŞLUĞU DOLDURMAYI HEDEFLİYORUZ”
Belek’te “Yarını Tasarlarken Belirsizliklerle Baş Etmek” temasıyla gerçekleştirilen forumda TRT World sunucusu Maria Ramos’un sorularını yanıtlayan Fidan, Antalya Diplomasi Forumu’nun her geçen yıl daha da etkili bir platform haline geldiğini söyledi. Fidan, “Bu platformu özellikle bölgesel konulara odaklanan bir yapıya dönüştürmek istiyoruz. Ukrayna meselesi, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Balkanlar gibi başlıklar yeterince başka platformlarda ele alınmıyor. Biz bu boşluğu doldurmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.
“DAHA ÖNEMLİ HALE GELDİĞİNİ GÖRDÜK”
Diplomasininim önemine değinen Fidan, “Bizler çok taraflı düzenin çökmeye başladığını görüyoruz. Birçok ilişki otomatik pilotta gidiyor. Bir şeyler yolunda gitmediği zaman daha fazla iletişime ihtiyaç var. Uluslararası sistemde ulus devletlerin daha çok önem taşıdığını diplomasinin daha önemli hale geldiğini gördük. Uluslararası cami ikinci dünya savaşından sonra oraya çıkan zorlukları gördü. Önceki sorunlar bizi bulmasın diye önlemler alıyoruz. Mantık burada üstün gelebilir. Hatalardan ders çıkarmak yerine daha akıllıca hareket edersek daha iyi olacak.” sözlerine yer verdi.
“TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNE SAYGI DUYMAK GEREKİR”
Devletlerin diğer ülkelerin toprak bütünlüğüne sayı duyması gerektiğini vurgulayan Fidan, “Kendi ortaklarımız ile çok daha sık görüşüyoruz. Bölgesel işbirliği ve sahiplenme çok önemlidir. Doğuda bir hegoman gücün gelip problemi çözmesi bekleniyor. Bu çözümden daha çok problem üretiyor. Ülkelerin kendi sorunlarını çözmesi gerekiyor. Bölgesel olarak hepimizin bir araya gelmesi gerekir. Bunun için çok yoğun diplomasi lazım. Bizim bölgemizde güç politikaları oyunun kurallarını domine etmekte. Dünyanın bu bölgesinde olan gelişmelerin başka ülkeleri de etkilediğini gördük. Diyaloga ve diplomasiye ihtiyaç var. Hiçbir ülkenin başka ülkenin toprağında gözü yok. İsrail hariçtir, onun bir yayılma hedefi var. Bizim başka ülkenin toprağına saygı duymak problemlerin çözümünün temelini oluşturuyor. Toplumlar devlet haline geldi, devlet gibi davranmak zorundayız. Toprak bütünlüğüne saygı duymak gerekir.” dedi.
“ÇOK SIKI ÇALIŞMAMIZ GEREKİR”
İran, Ukrayna ve Afrika’da devam eden çatışmaların bitmesi gerektiğini ifade eden Fidan, “Biz diplomasiye dahil oluyoruz, savaşa dahil olmuyoruz. Savaşta taraf tutmak zorunda kalıyorsunuz. Biz savaşların ortaya çıkmamasını sağlamak ve devam eden savaşları durdurmak istiyoruz. Bu durumda istikrar olur. Bitmek bilmeyen savaşlar istikrarsızlık ve yıkım getiriyor. Son 20 yılda bunu çok acı tecrübe ettik. Çok sıkı çalışmamız gerekir, Gazze, İran, Ukrayna ve Afrika’da devam eden bazı çatışmaların bitmesi gerekir. Ukrayna ve Rusya savaşında inişler çıkışlar var. Her iki tarafta da bir ilerleme var. Biz tarafları cesaretlendiriyoruz. Taraflar bir ateşkese ulaşması gerekir. Ukrayna’da savaş büyük yıkımlara neden oluyor. Tek sıkıntı şuanda İran savaşıdır. İnşallah bir barış ateşkes anlaşması imzalanır. Biz de bütün dikkatimizi Ukrayna’ya çeviririz. Genişleme etkileri de olabilir.” sözlerine yer verdi.
“İSRAİL DAHA FAZLA TOPRAK PEŞİNDEN KOŞUYOR”
İsrail bir ilizyon ortaya koyduğuna değinen Fidan, “ İsrail daha fazla toprak peşinden koşuyor. Filistin ve Gazze toprakları da dahil bu tarafa doğru genişlemek istiyor. Diğer ülkelerin toprak bütünlüğüne saygı duymak güç kullanmamak gerekiyor. Buraları işgal etmeye başladığınızda diyalogun önü kesilir. İsrail’in yayılma politikası bölgesel bir tehdit oluşturmaktadır. Avrupa kendisine gelmeye başladı, İsrail’e karşı bir mesafe koymaya başladılar. Amerika siyasetinde de bir uyanış söz konusudur. İsrail Amerika ile olan ilişkilerini kötüye kullanıyor. Gazze’de devam den soykırım bir uyanıştı. İsrail aslında çok kötü bir siyaset güdüyor. Bu politikalarını güvenlik ihtiyacı kispeti altında yapıyor.” sözlerine yer verdi.
“BÜTÜN ÜLKELERİ YÜREKLENDİRMEYE ÇALIŞIYORUZ”
Zelenski’nin İstanbul’da Cumhurbaşkanı Erdoğan ile zaman zaman bir araya geldiğini kaydeden Fidan, “Türkiye-Ukrayna arasında iyi ilişkileri istişare ettiler. Müthiş ilişkilerimiz vardı, savaş dolayısı ile kesintiye uğradı. Zelenski dış politika eksenini genişletmeye çalışıyor. Biz bölgesele ve ülkesel görüşmeleri destekliyoruz. Bütün ülkeleri yüreklendirmeye çalışıyoruz. Savaşın yıkıcı bir etkisi var. Ülkelerin önünde önemli engeller teşkil ediyor. Ülkelerin birbirlerini tanıması gerekiyor. Aralık ayında Suriye’de bir rejim vardı, tanınmıyordu. Hükümeti tanımıyorlardı. Yeni Suriye ile beraber bütün ülkeler temaslarını tekrar gerçekleştirmek istiyor.” dedi.
“HÜKÜMLÜLÜKLERİ YERİNE GETİRMİYOR”
Antalya Körfez Gazetesi muhabiri Ertuğrul Gün'ün haberine göre; Gazze’de ateşkes üzerine sorulan soruya Fidan, “Gazze’de bir süre önce çatışmalar durdu. Biz Gazze planının ilk aşamasını uygulamaya koyduk. Arabulucular sayesinde görüşmeler devam ediyor. Birinci aşamaya nasıl geçileceği değerlendiriliyor. Çok tartışma devam ediyor. Her iki tarafta farklı şeyler istiyor. İsrail’in insanı yardım içeren hükümlülükleri yerine getirmiyor. Arabulucular İsrail’in taahhüdünü yerine getirmesini bekliyor. İnsanların barınma ihtiyacının karşılanması gerekir. Bunlar tamamlanınca ikinci aşamaya geçilecek. İnsanı durum henüz tam olarak giderilemedi. İlk aşamanın koşulları yerine getirilmedi. Kahire’de görüşmeler devam.” dedi.
“AVRUPA BİRLİĞİ NATO’DAN BAĞIMSIZ”
Fidan, “Gazze bizim için çök önemli bir konudur. Amerika uluslararası sistemin yükünü omzuna almak istemiyor. Daha derin krizlere neden olmamak için acil adımlar atılması gerekiyor. Temmuz ayında NATO toplantısına ev sahipliği yapacağız. Meselelerin çekirdeğine ineceğiz. Trump başkan olarak seçildiğinde Amerika’nın NATO’nun taşıdığı bütün yükleri taşımayacağını ifade etmişti. Avrupa Birliği NATO’dan bağımsız olarak hareket ediyor. Bu noktaya gelmemek gerekiyordu. İşleri daha akılcı çözmek gerekiyordu. Kimse büyük resme bakmıyor.” sözlerine yer verdi.
Uluslararası ilişkilerde gelecek döneme ilişkin de tahminlerde bulunan Fidan, “Belirsizlikler devam edecek. Buna alışmamız gerekir. Diyalog ve diplomasiye daha çok ihtiyacımız var. Birçok ülke burada bir masa etrafında bir araya geldiler. Herkes için bir platform olmaya çalışıyoruz.” dedi.
