Son yıllarda sağlıklı beslenme trendlerinin yükselmesiyle beraber kefir, besin değerleriyle olduğu kadar dini açıdan helal ya da haram olup olmadığıyla da merak ediliyor. Fermente bir süt ürünü olan kefir, üretim sürecinde doğal olarak mayalanması ve süreç içinde çok düşük oranlarda alkol oluşturabilmesi bakımından kafa karışıklığı yaratıyor. Peki, kefir haram mı? Konuyla ilgili Diyanet İşleri Başkanlığı dahil tüm görüşleri sizler için özetledik…
Kefir Haram Mı?
Kefirin haram olup olmadığı konusu, İslam’da içeceklerin hükmü belirlenirken esas alınan sarhoşluk verme ölçütü çerçevesinde değerlendirilir.
Kefir, süt ürünlerinin fermantasyonuyla elde edildiğinden dolayı bu süreçte doğal olarak çok düşük oranlarda alkol oluşması mümkündür. Fakat bu noktada kefirin direkt olarak haram kabul edilmesi mümkün değildir.
Dini kaynaklarda bir içeceğin haram sayılabilmesi için normal miktarlarda tüketildiğinde sarhoş edici etki göstermesi şartı aranır.
Günlük tüketilen kefirde bu etki olmadığından dolayı özellikle taze ve kontrollü bir şekilde üretilen kefirin birçok görüşe göre alkollü içecek hükmünde değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.
Kefir haram mı sorusuna şu maddelerle özet yanıt verilebilir:
- Kefir, dışarıdan alkol eklenmeden doğal fermantasyon yoluyla üretilir.
- Normal şartlarda ve taze tüketildiğinde sarhoşluk verici bir etkisi yoktur.
- Dini değerlendirmelerde asıl ölçü, içeceğin insanı sarhoş edecek nitelikte olup olmamasıdır.
- Uzun süre bekletilen ve aşırı fermente olan kefirde alkol oranı artabilir.
- Alkol oranı belirgin şekilde yükseldiğinde dini olarak caiz kabul edilmez.
Diyanete Göre Kefir Caiz Mi?
Diyanete göre kefir haram mı sorusu için doğrudan Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınladığı fetvalar takip edilir.
Konuyla ilgili paylaşılan fetvalarda kefirin soğuk ortamda bulunması, dolayısıyla alkol üretmemesi koşuluyla caiz olduğu belirtilmiştir. Ancak kefir, sıcak ortamda beklediğinde alkol üreteceğinden dolayı İslami açıdan helal olması mümkün olmayacaktır.
Dolayısıyla İslami koşullara uygun şekilde üretilen ve saklanan kefir helal, ancak sıcak ortamda bekleyip alkol oranı artan kefirin haram olması söz konusudur.
Kefirin Caiz Olup Olmadığına Dair Görüşler
Kefir, doğrudan İslam fıkhında içeceklerin hükmü belirlenirken esas alınan sarhoşluk ölçütüyle haramlık helallik noktasında değerlendirilir. Bu konuda genel kabul gören yaklaşıma göre bir içeceğim haram olabilmesi için normal miktarlarda tüketildiğinde insanı sarhoş edecek nitelikte olması gerekir.
Kefir ise sütün mayalanması sonucu elde edilen bir ürün olup günlük tüketim miktarlarında sarhoş edici etkisi olmadığından dolayı birçok din alimi tarafından alkollü içecek sınıfında değerlendirilmemektedir.
Bazı İslam kaynaklarında kefirin, dışarıdan alkol eklenmeden doğal fermantasyon yoluyla üretildiği özellikle vurgulanmaktadır.
Bu görüşe göre kefirde oluşan alkol, bilinçli bir üretim sonucu değil, gıdanın tabii yapısından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle taze ve soğuk şekilde tüketilen kefirin dinen bir sakınca içermediği açıkça belirtilmektedir. Sorularla İslamiyet, Cübbeli Ahmet Hoca vb. kaynaklarda da bu durum vurgulanır.
Ek olarak kefirin mayalanma süresi uzadıkça alkol oranı artabileceğini savunan görüşler de vardır. Bu bakış açısına göre tadı keskinleşmiş, gazlanmış ya da alkol seviyesi belirgin şekilde yükselmiş kefir, sarhoşluk ihtimali taşıdığından dolayı caiz değildir. Burada da temel olarak “Çoğu sarhoş eden şeyin azı da haramdır” hadisi dikkate alınmaktadır.
İslami açıdan bazı mezhepsel değerlendirmelerde mayalanma sonucu alkol teşekkül eden içeceklerin daha ihtiyatlı şekilde ele alındığı görülür.
Bu görüşlerde ise kefir, benzeri olan yoğurt vb. gıdalardan daha farklı bir kategoride değerlendirilir. Özellikle alkole dönüşme belirtisi gösterdiğinden dolayı içilmemesi gerektiği vurgulanır. Dolayısıyla kefir haram mı sorusunu kişilerin Diyanet İşleri Başkanlığı, mezhepsel kaynaklar vb. tüm açıdan ele alarak değerlendirmesi önemlidir.
Kefir Hakkında
Kefir, süt ve kefir taneleri ismi verilen doğal maya kültürlerinin bir araya gelmesiyle elde edilen fermente bir süt ürünüdür.
Kökeni Kafkasya’ya dayanan bu içecek, yüzyıllardır besleyici ve sindirimi destekleyici özelliğiyle tüketilmektedir. Fermantasyon sürecinde sütteki laktoz büyük ölçüde parçalanır ve bu da kefirin yoğurda kıyasla daha akışkan bir yapıda, kendine özgü ekşimsi bir tatta olmasına neden olur.
Kefir, besin değeri açısından protein, kalsiyum, B grubu vitaminleri ve probiyotik mikroorganizmalar içerir. Bu özellikleriyle bağırsak florasını desteklediği, sindirimi kolaylaştırdığı ve bağışıklık sistemine katkı sağladığı kabul edilir.
Evde ya da endüstriyel yöntemlerle üretilebilen kefir, mayalanma süresi ve koşullarına bağlı olarak tat-yoğunluk bakımından farklı özelliklerde olabilir.
Kefir haram mı sorusuna mevcut tüm kaynaklarla yanıt verdik. Konuyla ilgili görüşlerinizi yorumlar bölümünden belirtebilir, ayrıca sorularınızı sorabilirsiniz.
