Türkiye'de milyonlarca çalışanı ilgilendiren çıraklık ve staj sigortası tartışmalarında Yargıtay'dan dikkat çeken bir karar çıktı. Emeklilik hesabında çıraklık dönemindeki çalışmalarının sigortalılık süresine eklenmesini isteyen bir kişinin açtığı davada ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesinin verdiği kabul kararı Yargıtay tarafından bozuldu. Karar, çıraklık ve staj başlangıcının emeklilikte sigorta başlangıcı sayılmasını talep eden yüz binlerce kişi açısından emsal niteliği taşıyor.
MAHKEME DAVA TALEBİNİ KABUL ETMİŞTİ
Dosyaya göre davacı, 1987-1989 yılları arasında henüz 16 yaşındayken Makine ve Kimya Endüstrisi'nde (MKE) çırak olarak çalıştığını belirterek, bu dönemin emeklilik hesabında dikkate alınan uzun vadeli sigorta kollarına dahil edilmesini talep etti. İş Mahkemesi, davacının üretime yönelik çalıştığını ve faaliyetlerinin meslek öğrenme sınırlarını aştığını değerlendirerek talebi kabul etti. Bölge Adliye Mahkemesi de bu kararı yerinde buldu.
YARGITAY KARARI BOZDU
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine inceleme yapan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise farklı bir değerlendirmede bulundu. Kararda, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre çıraklık dönemlerinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası hükümlerinin uygulanamayacağı hatırlatıldı. Yargıtay, çıraklık ilişkisinin temel amacının bir meslek veya sanatın öğretilmesi olduğunu vurgulayarak, öğrencilerin eğitim kapsamında yaptıkları üretim faaliyetlerinin tek başına sigortalı çalışma olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti.
"EĞİTİM ÖN PLANDAYSA SİGORTALILIK OLUŞMAZ"
Kararda, çırakların iş yerlerinde üretime katılmasının eğitimin doğal bir parçası olduğu ifade edilirken, bu durumun hizmet akdi kapsamında bir çalışma ilişkisi oluşturmadığı kaydedildi. Yargıtay, çıraklık dönemindeki faaliyetlerin eğitim amaçlı olması halinde uzun vadeli sigorta kolları kapsamında değerlendirilemeyeceğine hükmederek yerel mahkeme kararını bozdu.
STAJ VE ÇIRAKLIK MAĞDURLARININ GÜNDEMİNDE
Karar, uzun süredir staj ve çıraklık başlangıçlarının emeklilikte sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesi için düzenleme bekleyen yüz binlerce kişi açısından yeni bir hukuki değerlendirme olarak öne çıktı. Yargıtay'ın kararı mevcut mevzuat çerçevesinde verilmiş olsa da, staj ve çıraklık sigortasına ilişkin yasal düzenleme talepleri kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.
