Antalya'nın Akseki ilçesi sınırlarındaki dağlık alan, derin obrukları, mağaraları ve zorlu arazi yapısıyla hem doğa tutkunlarının ilgisini çekiyor hem de geçmişte yaşandığı anlatılan olaylarla hafızalarda yer ediniyor. Orta Toroslar'ın önemli dağ sıralarından biri olan Giden Gelmez Dağları, 2 bin metreyi aşan zirveleri ve kayalık yapısıyla öne çıkıyor. Bölge halkı arasında yıllardır anlatılan hikâyelere göre, dağların ismi geçmişte burada yaşanan kaybolma ve ölüm olaylarından geliyor. Rivayetlere göre dağa çıkan bazı avcılar geri dönemediği için bölge zamanla "Giden Gelmez" adıyla anılmaya başlandı.
15-20 KİŞİLİK GRUPTAN BİR KİŞİ KURTULDU
En çok anlatılan hikâyelerden biri, kış mevsiminde dağ keçisi avına çıkan kalabalık bir avcı grubuyla ilgili. İddiaya göre çevre köylerden gelen 15-20 kişilik avcı grubu, dinlenmek için karla kaplı bir bölgede ateş yakarak mola verdi. Ancak altında mağara bulunan zemindeki buz ve kar tabakası, ateşin etkisiyle eriyince çöktü. Avcıların büyük bölümü mağaraya düştü. Rivayete göre gruptan yalnızca bir kişi sağ olarak kurtarılabildi. Avcılarla birlikte bulunan köpeğin köye dönerek uzun süre uluması üzerine durumdan şüphelenen köylüler, arama çalışması başlattı. Mağaranın bulunduğu noktaya ulaşan köylüler, canlı kalan avcıyı kurtarırken diğer kişilere ulaşamadı.
27 YIL SONRA KEMİKLERİNİ BULDU
Antalya Körfez Gazetesi muhabiri Ertuğrul Gün'ün haberine göre; bölgeyle ilgili anlatılan bir diğer olay ise 1941 yılına dayanıyor. Hikâyeye göre geyik avına çıkan bir grup, avladıkları hayvanları dağın yamacında bırakarak köye döndü. Ertesi gün aynı noktaya geldiklerinde hayvanların derin bir obruğa düştüğünü fark etti. Obruğa inmeye çalışan avcılardan bazıları çıkmakta güçlük çekti. İçlerinden biri ise yukarı çıkmaya çalışırken halattan kayarak düştü ve yaşamını yitirdi. Aradan geçen 15 yılın ardından, hayatını kaybeden avcının oğlu aynı bölgeye giderek yaklaşık 100 metre derinlikte babasına ait olduğu belirtilen kemikleri buldu. Kemiklerin köye getirilerek mezarlıkta toprağa verildiği anlatılıyor. Kayalıklardan aşağı düşen kişinin AK Parti’den TBMM'de 22., 23. ve 24. Dönemlerde AK Parti İstanbul Milletvekili olarak görev yapan Halide İnce Kara’nın dedesi olduğu kemikleri bulan kişin de babası Ömer Özen olduğu öğrenildi. Acı olay bölgede dün gibi acısını koruyor. Zaman zaman belgesellere de konu oldu.
DAĞCILARIN DİKKATİNİ ÇEKMEYE DEVAM EDİYOR
Günümüzde yaban hayatı açısından önemli alanlardan biri olarak kabul edilen Giden Gelmez Dağları'nda ayılar, dağ keçileri ve çeşitli sürüngen türleri yaşıyor. Tüm zorluklarına rağmen etkileyici manzarasıyla dikkat çeken Giden Gelmez Dağları, doğa fotoğrafçıları ve deneyimli dağcıların ilgisini çekiyor. Giden Gelmez Dağları Akseki İlçesi sınırlarında kalıyor. Dağa yakın üç mahalle ise Değirmenlik, Süleymaniye, Ceceler olarak biliniyor. Mahalle sakinleri bölgeye gelenlere bir yandan geçmişte yaşanan dramatik olayları anlatırken, diğer taraftan da sık sık macera peşinde koşanları uyarıyor. Giden Gelmez Dağları en çok ilkbahar aylarında doğaseverlerin dikkatini çekiyor.
BİLİMSEL ARAŞTIRMALARA KONU OLDU
Giden Gelmez Dağları zaman zaman bilimsel makalelere ve araştırmalara da konu oldu. Onlardan bir tanesi de Ankara Üniversitesi Coğrafya Araştırmaları Merkezi (TÜCAUM) tarafından yayınlanan "Giden Gelmez Dağları'nda Doğal Ortam ve İnsan İlişkileri" isimli makale oldu. Araştırma Görevlisi Uğur Doğan tarafından hazırlanan makalede dikkat çeken detaylara yer verildi. Makalede, “Giden Gelmez Dağları’ndaki karst platosu dolinlerle adeta parçalanmıştır. Dağın her tarafına dağılmış̧ olan dolinlerin çaplan birkaç̧ metre olabildiği gibi, çapları 200 m’yi aşanlar da vardır. Erime dolinleri genellikle karstik platodaki vadi tabanları, fay hatları ve çatlaklar üzerinde sıralı bir diziliş̧ gösterirler. Çökme dolinlerine nadir olarak rastlanmakla birlikte, oluşumlarında çökme etkisi büyük olan Şemsin ve Küpeçukuru gibi örnekleri dikkat çekicidir.” denildi.
DERİNLİĞİ 240 METRE
Ayrıca, “Şemsin dolini Keçili Köyü’nün kuzeyinde, kuzeybatı- güneydoğu doğrultusunda uzanan bir faya bağlı olarak gelişmiştir. Şemsinçukuru veya Şemsin Yaylası olarak da bilinen bu dairemsi dolinin çapı 450 m’yi bulmakta, derinliği ise 100 m’yi geçmektedir. Tabanında kalın bir terra-rossa örtüsü olan dolin içinde küçük bir akarsu ve bu akarsuyun kaybolduğu bir düden (subatan) bulunmaktadır. Küpe Dağı’nın kuzey kesimindeki Küpeçukuru dolininin çapı 2100 metre, derinliği 240 metre, taban genişliği ise 1200 metredir. Küpeçukuru, faylı, çatlaklı Mesozoik kalkerleri ile Trias ilişinin kontakt noktasında gelişmiştir. Küpeçukuru yamaçlarında, kalker ve fliş kontaktlarındaki pınarlardan kaynaklanan küçük dereler, dolinin batısındaki büyük bir düdende sonbulur.” ayrıntılarına yer verildi.
MAĞARA VE DÜDENLER YAYGIN
Giden Gelmez Dağları’nda mağara ve düdenler de oldukça yaygın olduğu ifade edilen açıklamada, “Buradaki eski karstik su yolları, Pliosen-Alt Pleistosen dönemindeki tektonik hareketlerden etkilenerek askıda kalmışlardır. Bugün aktif olmayan mağaraların büyük bir kısmı bu döneme aittir. Bu alandaki en tanınmış mağaralar Ferzene ve Tınaztepe mağaralarıdır. Küpe Dağı’nın doğu yamaçlarında 1450 m’de yer alan Ferzene Mağarası, Kuğulu Pınarları’nı oluşturan karstik su yolunun askıda kalmış eski yatağıdır. Tınaztepe mağara sistemleri ise Tınaztepe Dağı’nın batısında yer alır (Şekil:3, Foto:4). Bu mağaralar, Kretase kalkerleri içinde üst üste üç ayrı düzeyde gelişmiştir. Üst mağara 1533 m’de, orta mağara 1500 m ve alt mağara 1440 m’dedir. Enalt seviyedeki Büyük Tınaz Mağarası aktif olup, bir düden görevi yapmakta ve Suğla Ovası’na yönelmektedir.” denildi.
