Türkiye’de kadınların ihracata katkısı 60,1 milyar dolara ulaşırken, Uluslararası Ticarette Kadın Organizasyonu Derneği (UKODER) daha fazla kadının doğrudan ihracatçı olması için Türkiye’de ve uluslararası alanda çalışmalarını sürdürüyor. UKODER Başkanı Çiğdem Ağdağ, kadın girişimcilerin kendi markalarıyla dünya pazarlarında yer almasını hedeflediklerini belirtti.
DAHA FAZLA KADIN İHRACATÇI VURGUSU
Türkiye’de kadınların ihracata katkısı artarken, doğrudan ihracat yapan kadın girişimcilerin sayısının yükseltilmesi için çalışmalar yürütülüyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre kadın çalışanların ihracata katkısı 20132024 döneminde yüzde 90,3 artış gösterdi. İhracatçı firmalarda kadın çalışanların oranı ise 2025 yılında yüzde 29,5’e yükseldi. Kadınların ihracata sağladığı ekonomik katkı ile kendi şirketleri üzerinden ihracat gerçekleştiren kadınların sayısının farklı göstergeler olduğuna dikkat çeken Uluslararası Ticarette Kadın Organizasyonu Derneği (UKODER) Başkanı ve Gümrük Müşaviri Çiğdem Ağdağ, Türkiye’nin ihracat potansiyelini büyütmek için daha fazla kadının doğrudan ihracatçı olması gerektiğini ifade etti. Ağdağ, kadınların üretim ve istihdamın yanı sıra uluslararası ticarette de doğrudan yer almasının önemini şu sözlerle anlattı:
"Kadınlarımız üretiyor, istihdam oluşturuyor, şirketlerde çalışıyor ve Türkiye’nin ihracatına milyarlarca dolarlık katkı sağlıyor. Ancak bizim sormamız gereken soru şu: Bu kadınların kaçı kendi markasıyla dünya pazarlarında yer alıyor? Kaçı kendi ihracatını gerçekleştiriyor? Biz UKODER olarak kadın ihracatçı sayısını artırmayı hedefliyoruz. Kadınların yalnızca üretimin içinde değil, uluslararası ticaretin doğrudan tarafı olmasını istiyoruz"
KADIN EMEĞİNİN TEKNOLOJİ YOĞUN İHRACATTAKİ PAYI ARTIYOR
Kadınların ortayüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatına katkısı, 20132025 döneminde yüzde 176 artarak 22,2 milyar dolara ulaştı. Bu alandaki gelişmenin kadın emeğinin daha yüksek katma değerli sektörlerdeki yerini de güçlendirdiğini belirten Ağdağ, söz konusu potansiyelin doğrudan ihracat yapan kadın girişimcilere dönüşmesi gerektiğini söyledi. Kadın girişimcilerin Türkiye’nin farklı illerinde ürettikleri ürünleri uluslararası pazarlara ulaştırabilmesinin hedeflendiğini kaydeden Ağdağ, bilgiye, finansmana, doğru pazarlara ve uluslararası iş bağlantılarına erişimin kolaylaştırılması gerektiğini vurgulayarak şöyle konuştu:
"Artık bu potansiyeli daha fazla kadın ihracatçıya dönüştürmeliyiz. Türkiye’nin herhangi bir ilinde üretim yapan bir kadın girişimcinin ürününü Avrupa’ya, Amerika’ya veya Orta Doğu’ya satabilmesi ulaşılabilir bir hedef olmalı. Bunun için bilgiye, finansmana, doğru pazarlara ve uluslararası iş bağlantılarına erişimi kolaylaştırmamız gerekiyor"
İHRACATA BAŞLAMAK İSTEYEN KADIN GİRİŞİMCİLER İÇİN BİLGİ DESTEĞİ
İhracatın yalnızca büyük ölçekli şirketlerin gerçekleştirebileceği bir faaliyet olmadığını belirten Ağdağ, küçük işletmelerin ve kadın girişimcilerin dış ticarete katılımında bilgi eksikliğinin önemli engellerden biri olabildiğini dile getirdi. Bir ürünün uluslararası pazarda başarılı olabilmesi için üretimin tek başına yeterli olmadığını ifade eden Ağdağ, ihracat yapmak isteyen girişimcilerin hedef ülke seçimi, gümrük işlemleri, lojistik maliyetleri, uluslararası ödeme yöntemleri ve devlet destekleri hakkında bilgi sahibi olması gerektiğini söyledi. Özellikle ilk kez ihracat yapacak kadın girişimcilerin süreçleri karmaşık bulabildiğini belirten Ağdağ, bu aşamada bilgiye erişimi kolaylaştırmayı ve kadınların ihracata daha güvenli adım atmasını amaçladıklarını kaydetti.
UKODER, KADIN GİRİŞİMCİLERİ EĞİTİM VE MENTORLUKLA DESTEKLİYOR
UKODER, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve TİM WINGS’in de yer aldığı Kadın Gücüyle Kalkınma Projesi kapsamında kadınların dış ticaret alanındaki bilgi ve becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmalara katılıyor. Yedi bölgeyi kapsayan programda kadın girişimcilere eticaret süreçleri, ihracat kredileri ve Eximbank destekleri, mal ve hizmet ihracatına yönelik devlet destekleri, vergilendirme ve ithalat mevzuatı, lojistik ve risk yönetimi gibi konularda eğitim veriliyor. Program kapsamındaki çalışmalardan biri de 23 Eylül 2026 tarihinde Konya Ticaret Odası ev sahipliğinde gerçekleştirilen eğitim oldu. Projenin mentorluk bileşeniyle kadın girişimcilerin ihracat süreçlerinde uzman desteğine erişiminin güçlendirilmesi hedefleniyor.
KADIN İHRACATÇILARIN ULUSLARARASI PAZARLARA ERİŞİMİ HEDEFLENİYOR
Türkiye’nin farklı bölgelerindeki kadın girişimcilere ulaşmayı amaçlayan UKODER, ihracat yapan kadınların yeni pazarlara erişimini desteklemeye yönelik çalışmalar yürütüyor. Dernek, ihracata başlamak isteyen kadınların dış ticaret konusundaki bilgi ve becerilerini geliştirmeyi ve uluslararası iş birliklerini genişletmeyi de hedefliyor. Ağdağ, Türkiye genelindeki kadın girişimcileri uluslararası ticaret ağlarıyla buluşturmak ve yurt dışındaki iş bağlantılarını artırmak istediklerini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Hedefimiz Türkiye’nin her bölgesinde kadın girişimcilere ulaşmak, onları uluslararası ticaret ağlarıyla buluşturmak ve yurt dışındaki iş birliklerimizi büyütmek. Daha fazla kadının kendi markasıyla dünya pazarlarında yer alması için çalışmalarımızı sürdüreceğiz. İhracat yapan, ihracata hazırlanmak isteyen ya da henüz nereden başlayacağını bilmeyen bütün kadınlara derneğimizin kapısı açık. Birlikte öğrenen, birbirine destek olan ve uluslararası pazarlarda güçlenen bir kadın ihracatçı ağı oluşturmak istiyoruz"
UKODER’İN HEDEFİ KADINLARIN KENDİ MARKALARIYLA İHRACAT YAPMASI
Kadınların yönettiği işletmelerin uluslararası pazarlara erişiminin dünya genelinde de önemli gündem başlıkları arasında bulunduğunu ifade eden Ağdağ, kadınların ihracata katılımını artırmak için bilgiye erişim, finansman, mentorluk ve uluslararası iş bağlantılarının geliştirilmesinin önem taşıdığını söyledi. Türkiye’de kadın çalışanların ihracata katkısındaki artışın, doğrudan ihracat yapan kadın girişimcilerin sayısını artırma hedefiyle birlikte ele alınması gerektiğini belirten Ağdağ, kadınların dış ticarete katılımının işletmelerin büyümesinin yanı sıra istihdam, yeni pazarlar ve Türkiye’ye döviz kazandırılması açısından da önem taşıdığını dile getirdi. Ağdağ, daha fazla kadının kendi markasını uluslararası pazarlara taşımasını hedeflediklerini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
"Kadınların ihracata katılımını artırmak için bilgiye erişim, finansman, mentorluk ve uluslararası iş bağlantılarının geliştirilmesi öne çıkıyor. Türkiye’de kadın çalışanların ihracata katkısının büyümesi, doğrudan ihracat yapan kadın girişimcilerin sayısını artırma hedefiyle birlikte ele alınıyor. Kadınların ihracattaki payını artırmak için önce kadınların ihracata girişini kolaylaştırmalıyız. Bir kadının ihracatçı olması, yalnızca kendi işletmesinin büyümesi anlamına gelmiyor. Yeni istihdam, yeni pazarlar, yeni markalar ve ülkemize döviz kazandırılması anlamına da geliyor. Türkiye’de daha fazla kadının kendi markasını uluslararası pazarlara taşımasını istiyoruz. Hedefimiz yalnızca kadınların ihracata katkısının artması değil, doğrudan ihracat yapan kadın girişimcilerin sayısının da yükselmesi. Kadınlar üretimde güçlü; şimdi uluslararası ticarette daha fazla söz sahibi olmalarının zamanı"
