Türkiye İstatistik Kurumu’nun (Türkiye İstatistik Kurumu) açıkladığı Mart 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), tarım sektöründeki maliyet baskısının sürdüğünü ortaya koydu. Antalya Ticaret Borsası (Antalya Ticaret Borsası) ve Antalya Tarım Konseyi (Antalya Tarım Konseyi) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, hem aylık hem yıllık bazda ortalamanın üzerinde gerçekleşen artışların dikkat çekici olduğunu söyledi.
TARIM-GFE’DE ORTALAMANIN ÜZERİNDE ARTIŞ
Çandır’ın değerlendirmesine göre Tarım-GFE Mart ayında aylık yüzde 3,89 arttı. Bu oran, 2015’ten bu yana Mart ayları ortalamasının yüzde 75 üzerinde gerçekleşti.
Yıllık artış ise yüzde 34,26 oldu. Bu seviye de son 10 yılın Mart ayı ortalamasının üzerinde seyrederek maliyet baskısının sürdüğünü gösterdi.
GİRDİ KALEMLERİNDE SERT YÜKSELİŞ: GÜBRE ÖNE ÇIKIYOR
Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerdeki artış özellikle bazı kalemlerde hızlandı:
-
Enerji: aylık %9,55
-
Gübre: aylık %9,60
-
İlaç: aylık %3,60
-
Yem: aylık %2,55
-
Tohum: aylık %1,91
Yıllık bazda ise en dikkat çekici artış gübrede görüldü. Gübre fiyatları yıllık %48,33 yükseldi.
YATIRIM VE ÜRETİM MALİYETLERİ DE ARTIYOR
Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde de yükseliş devam etti. Bu kalemlerde aylık %0,84, yıllık ise %25,17 artış kaydedildi. Bu durum, sadece üretim değil, tarımsal yatırım maliyetlerinin de yukarı yönlü baskı altında olduğunu ortaya koydu.
ÜRETİCİ İLE TÜKETİCİ ARASINDAKİ MAKAS
Mart ayında Tarım-ÜFE aylık %3,85, yıllık %36,09 artarken; tüketici enflasyonu TÜFE aylık %1,94, yıllık %30,87 olarak gerçekleşti. Gıda enflasyonu ise yıllık %32,36 seviyesine ulaştı. Bu tablo, üretici maliyetleri ile tüketici fiyatları arasındaki dengenin bozulmaya devam ettiğine işaret etti.
KÜRESEL RİSKLER MALİYETLERİ DAHA DA ARTIRABİLİR Mİ?
Çandır, özellikle enerji ve gübre kalemlerinde küresel gelişmelere bağlı yeni artış riskine dikkat çekti. Mart verilerinin, bu risklerin şimdiden fiyatlara yansımaya başladığını gösterdiğini ifade etti. Enerji, dış ticaret ve üretim maliyetlerindeki küresel dalgalanmaların, önümüzdeki dönem tarım sektörünü daha da baskılayabileceği uyarısı yapıldı.
