Yapay zeka Türkiye’de günlük yaşamdan iş dünyasına kadar hızla yayılıyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması ile Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarına göre, 2026 yılında hem bireylerin hem de girişimlerin yapay zeka kullanımında dikkat çekici artış yaşandı. Türkiye İstatistik Kurumu 2025 yılında yüzde 19,2 olan üretken yapay zeka kullanan bireylerin oranı 2026'da yüzde 37,6’ya çıktı. Girişimlerde ise herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullandığını belirtenlerin oranı yüzde 7,5’ten yüzde 14’e yükseldi. Böylece her iki grupta da kullanım oranları bir yılda yaklaşık iki katına çıkmış oldu.
GENÇLER YAPAY ZEKAYI DAHA FAZLA KULLANIYOR
TÜİK verilerinde yaş grupları arasındaki fark da dikkat çekti. 2026 yılında üretken yapay zeka kullanımının en yüksek olduğu yaş grubu 16-24 yaş oldu. Bu yaş grubunda kullanım oranı toplamda yüzde 64,9 olarak kaydedildi. Kadınlarda oran yüzde 68,4, erkeklerde ise yüzde 61,6 oldu. 25-34 yaş grubunda toplam kullanım yüzde 55,7 olurken, 35-44 yaş grubunda yüzde 38,1’e geriledi. 45-54 yaş grubunda yüzde 20,6, 55-64 yaş grubunda yüzde 10,6, 65-74 yaş grubunda ise yüzde 5,1 seviyesinde kaldı. Cinsiyet toplamında ise üretken yapay zeka kullanım oranı kadınlarda yüzde 38,1, erkeklerde yüzde 37,2 olarak gerçekleşti.
EĞİTİM SEVİYESİ YÜKSELDİKÇE YAPAY ZEKA KULLANIMI ARTTI
Yapay zeka kullanımında eğitim düzeyi de belirgin bir fark oluşturdu. Yükseköğretim mezunlarında üretken yapay zeka kullanım oranı yüzde 62,7 ile en yüksek seviyeye ulaştı. Bu oran lise veya mesleki lise mezunlarında yüzde 45,4, ilköğretim veya ortaokul mezunlarında yüzde 35,5, ilkokul mezunlarında ise yalnızca yüzde 8,5 oldu.
YAPAY ZEKA EN ÇOK ÖZEL AMAÇLARLA KULLANILIYOR
Yapay zeka kullanan bireylerin yüzde 86,4’ü bu teknolojilerden özel amaçlarla yararlandığını belirtti. Bireylerin yüzde 37,3’ü yapay zekayı mesleki amaçlarla kullanırken, örgün eğitim amacıyla kullananların oranı yüzde 32,6 oldu. Kullanım amaçlarında cinsiyete göre de farklılık görüldü. Erkeklerde mesleki kullanım yüzde 43,2 iken kadınlarda yüzde 31,2 olarak kaydedildi. Örgün eğitim amacıyla kullanım ise kadınlarda yüzde 36,1, erkeklerde yüzde 29,1 oldu.
“YAPAY ZEKAYA İHTİYACIM YOK” DİYENLERİN ORANI YÜZDE 63,3
Yapay zeka kullanmayan bireylere bunun nedenleri sorulduğunda ilk sırada ihtiyaç duymama gerekçesi yer aldı. Kullanıcı olmayanların yüzde 63,3’ü yapay zekaya ihtiyaç duymadığını belirtirken, yüzde 18,7’si nasıl kullanılacağını bilmediğini söyledi. Bireylerin yüzde 12,4’ü yapay zekanın varlığından haberdar olmadığını, yüzde 5,5’i ise gizlilik, güvenlik veya emniyet endişeleri nedeniyle kullanmadığını bildirdi.
GİRİŞİMLERDE YAPAY ZEKA KULLANIMI YÜZDE 14’E YÜKSELDİ
Yapay zekanın iş dünyasındaki kullanımında da önemli artış yaşandı. 2025 yılında girişimlerin yüzde 7,5’i herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullandığını belirtirken, bu oran 2026’da yüzde 14’e çıktı. Uzun vadeli değişim daha da dikkat çekici oldu. 2021 yılında yapay zeka kullanan girişimlerin oranı yüzde 2,7 seviyesindeyken, 2026’da bu oran yüzde 14’e ulaştı.
BÜYÜK ŞİRKETLERDE KULLANIM DAHA YÜKSEK
Çalışan sayısına göre yapay zeka kullanımı incelendiğinde, büyük ölçekli girişimlerin öne çıktığı görüldü. 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimlerde yapay zeka kullanım oranı yüzde 37,1 oldu. Bu oran 50-249 çalışanı bulunan girişimlerde yüzde 17, 10-49 çalışanı bulunan girişimlerde ise yüzde 12,8 olarak gerçekleşti.
YAPAY ZEKANIN MERKEZİ BİLİŞİM SEKTÖRÜ
Ekonomik faaliyet gruplarına göre yapay zeka kullanımında ilk sırada telekomünikasyon, programlama ve bilişim faaliyetleri yer aldı. Bu alandaki girişimlerde yapay zeka kullanım oranı yüzde 63,7 olarak ölçüldü. İkinci sırada yüzde 57,1 ile yayımcılık, radyo-TV ve içerik faaliyetleri, üçüncü sırada ise yüzde 32,4 ile bilgisayarların ve iletişim araç ve gereçlerinin onarımı faaliyetleri yer aldı.
GİRİŞİMLER YAPAY ZEKAYI EN ÇOK PAZARLAMA İÇİN KULLANIYOR
Yapay zeka kullanan girişimlerin kullanım amaçlarında pazarlama ve satış ilk sırada yer aldı. Girişimlerin yüzde 51’i yapay zeka yazılım veya sistemlerini pazarlama ve satış faaliyetlerinde kullandığını bildirdi. Bunu yüzde 46,3 ile araştırma-geliştirme veya yenilik faaliyetleri, yüzde 43,4 ile üretim veya hizmet süreçleri takip etti.
AÇIK KAYNAKLI YAZILIMLAR ÖNE ÇIKTI
Yapay zeka kullanan girişimlerin teknolojiyi edinme yöntemlerinde açık kaynaklı yazılımlar dikkat çekti. Girişimlerin yüzde 67,8’i açık kaynaklı yazılımları ücretsiz veya ücretli olarak kullandı. Kapalı kaynaklı yazılım veya sistemleri kullananların oranı yüzde 49,1 olurken, yapay zeka yazılım veya sistemlerini harici sağlayıcılara geliştiren girişimlerin oranı yüzde 46,5 oldu. Kendi çalışanları tarafından geliştirilen yapay zeka yazılım veya sistemlerini kullanan girişimlerin oranı ise yüzde 32,1 olarak belirlendi.
YAPAY ZEKA KULLANAN GİRİŞİMLERİN YÜZDE 16,6’SI KİŞİSEL VERİ İŞLEDİ
Yapay zeka teknolojisi kullanan girişimlerin yüzde 16,6’sı, yapay zeka kullanarak bireylere ilişkin kişisel verileri işlediğini beyan etti. Bu veriler arasında cinsiyet, yaş, meslek, eğitim durumu, adres bilgileri, satın alma kayıtları ve yüz görüntüleri gibi bilgiler yer aldı.
HER 100 GİRİŞİMDEN 8'İ YAPAY ZEKAYA GEÇMEYİ DÜŞÜNÜYOR
Henüz yapay zeka kullanmayan ancak gelecekte kullanmayı düşündüğünü belirten girişimlerin oranı yüzde 8,3 oldu. Çalışan sayısına göre bakıldığında bu oran 10-49 çalışanı bulunan girişimlerde yüzde 7,4, 50-249 çalışanı bulunanlarda yüzde 12,2, 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimlerde ise yüzde 14,9 olarak ölçüldü.
YAPAY ZEKANIN ÖNÜNDEKİ EN BÜYÜK ENGEL UZMANLIK EKSİKLİĞİ
Yapay zeka kullanmayan ancak kullanmayı düşünen girişimlerin karşılaştığı sorunların başında uzmanlık eksikliği geldi. Girişimlerin yüzde 72,3’ü işletme içinde gerekli uzmanlığın bulunmamasını engel olarak gösterdi. Bunu yüzde 66,4 ile hukuki sonuçların belirsizliği, yüzde 65,4 ile veri koruma ve gizlilik ihlali endişesi, yüzde 65,2 ile ekipman, yazılım veya sistem uyumsuzluğu ve yüzde 65 ile maliyetlerin yüksek olması izledi. Veri eksikliği veya veri kalitesiyle ilgili zorluklar yüzde 56,6, etik faktörler yüzde 49,7 oranında engel olarak gösterilirken, yapay zeka teknolojilerinin girişime yararlı olmadığını düşünenlerin oranı yüzde 20 oldu.
