Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Antalya Şubesi eski Başkanı Vural Şahin, yayla tarımının büyük bir kriz içerisinde olduğunu söyledi. Şahin, örtü altı tarım alan miktarının artmasına karşı üreticinin kazancının aynı oranda artmadığına dikkat çekti. Şahin üretici ile tüketici arasında her geçen gün artmaya devam eden fiyat aralığına da isyan ederek, yaşanan durumun kabul edilemez olduğunu savundu.
“YAYLA ZİRAATİ TEHLİKE ALTINDA”
Örtü artı üretimin arttığını ama üreticinin gelirinin azaldığına değinen Şahin, “Elmalı, Söğüt ve Gölhisar hattı başta olmak üzere yayla bölgelerinde üretici artık ciddi bir çıkmazın içinde. Örtü altı üretim alanları her geçen gün artıyor ancak üreticinin kazancı aynı oranda artmıyor. Aksine, yükselen maliyetler ve düşük ürün fiyatları yayla ziraatının geleceğini tehdit ediyor.” dedi.
“MALİYETİNE SATMAK ZORUNDA KALIYOR”
Antalya Körfez Gazetesi muhabiri Ertuğrul Gün’ün haberine göre; çiftçinin tohumu, gübreyi, ilacı, mazotu ve işçiliği yüksek maliyetlerle satın aldığını belirten Şahin, “Buna rağmen sezon sonunda ürününü maliyetinin altında veya maliyetine satmak zorunda kalıyor. Bu sistem böyle devam edemez. Üstelik hava şartları ve aşırı yağışlar özellikle meyvecilikte ciddi verim ve kalite kayıplarına, deformasyonlara ve ürün zararlarına neden oluyor. Üretici bir taraftan doğal afetlerle, diğer taraftan düşük fiyatlarla mücadele ediyor.” sözlerine yer verdi.
ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ARASINDA FİYAT UÇURUMU
Şahin, “Şimdi sahil bölgelerinde yeni örtü altı dikimleri başladı. Sahil üretimi piyasaya çıktığında yaylada ürün hâlâ bulunuyorsa arz fazlası ve daha düşük fiyat riski ortaya çıkacak. Bunun hesabı bugünden yapılmalıdır. Asıl dikkat çekilmesi gereken bir başka konu ise üretici ile tüketici arasındaki fiyat makasıdır. Üreticinin 5-10 TL seviyelerinde sattığı silor hıyarın, marketlerde birkaç katına; üreticinin 10-20 TL seviyelerinde sattığı domatesin ise tüketiciye 3-4 kat daha yüksek fiyatlarla ulaşması kabul edilebilir bir durum değildir.” açıklamasına yer verdi.
FİYATLANDIRMA SİSTEMİ OLUŞTURULMALIDIR
Şahin, üreticinin neden kazanamadığını ve tüketicinin neden daha pahalıya aldığını sordu. Şahin, “Artık bu sorunun cevabı aranmalı ve üreticinin maliyetini, emeğini ve makul kârını dikkate alan adil bir alım ve fiyatlandırma sistemi oluşturulmalıdır. Yayla ziraatının devamlılığı için yalnızca üreticiden daha fazla üretmesi beklenmemeli; pazar araştırması, üretim planlaması ve arz-talep dengesi birlikte yürütülmelidir. Hangi ürünün, hangi dönemde, ne kadar üretileceği ve hangi pazara gönderileceği planlanmalıdır.” dedi.
YAYLA ÜRETİMİNİN ÖNEMİ
Üreticinin kazanamadığı durumda yayla üretiminin duracağını belirten Şahin, “Bugün önlem alınmazsa yarın Antalya’nın yaylalarında üretim yapacak çiftçi bulmakta zorlanacağız. Yayla ziraatı sadece Antalya’nın değil, Türkiye’nin gıda arzının önemli bir parçasıdır. Çiftçiyi korumak sadece çiftçiyi değil, tüketiciyi ve geleceğin tarımını korumaktır. Artık yayla üreticisinin sesini duyma ve yayla ziraatının geleceği için harekete geçme zamanıdır.” dedi.
