Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), eğitim ve iklim okuryazarlığı başlığında uluslararası temsilcileri bir araya getirdi. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, konferans kapsamında gerçekleştirdiği konuşmada Türkiye'nin çevre eğitimi alanındaki çalışmalarını ve uluslararası değerlendirmelerdeki sonuçlarını paylaştı. Tekin'in konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri ise savaşlar nedeniyle eğitim hakkından mahrum kalan milyonlarca çocuk oldu.
COP31'in Mavi Bölge'sindeki Özel Etkinlik Salonu'nda düzenlenen "COP31 Gençlik ve Eğitim Günü-Kanıta Dayalı İzleme, Deneyim Paylaşımı ve Yeşil Eğitimde İşbirliği" oturumuna katılan Bakan Tekin, tüm ülkelere okulların ve öğretmenlerin savaşın hedefi olmaktan korunması çağrısında bulundu.
TÜRKİYE PISA 2025'TE 85 ÜLKE ARASINDA 17'NCİ SIRADA
Konuşmasında Türkiye'nin çevre bilimini ilk kez ölçen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA 2025) sonuçlarına değinen Tekin, Türkiye'nin 494 puan aldığını açıkladı. OECD ortalaması olan 480 puanın üzerine çıkan Türkiye, bu alanda 85 ülke arasında 17'nci, OECD ülkeleri arasında ise 12'nci sırada yer aldı.
Çevreyle ilgili bir mesleğe yönelmek isteyen öğrencilerin oranının yüzde 78,5'e ulaştığını aktaran Tekin, okulların çevre konusunda sunduğu öğrenme fırsatlarında da Türkiye'nin OECD ortalamasını geçtiğini söyledi. Elde edilen sonuçların öğretmenlerin çalışmalarını ve çevre bilincinin okul yaşamına yansımasını gösterdiğini ifade etti.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile öğretim programlarının baştan sona yenilendiğini belirten Tekin, modelin erdem, değer ve eylem çerçevesinde şekillendiğini, değerlerin yalnızca bilgi olarak öğretilmesinin değil, davranışa dönüştürülmesinin hedeflendiğini dile getirdi.
OKULLARDA GERİ DÖNÜŞÜM KATILIMI YÜZDE 99,2'YE ULAŞTI
"Yeşil Vatan-Benim Okulum Geleceğe Çare" etkinlikleri kapsamında öğrencilerin her ay farklı çevre sorunlarını araştırdığını ve çözüm önerileri geliştirdiğini anlatan Tekin, ilkokul ve ortaokullarda verilen Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği dersinin de bu çalışmalara bilimsel temel oluşturduğunu kaydetti.
PISA 2025 verilerine göre okullardaki geri dönüşüm programlarına katılımın yüzde 99,2 olduğunu açıklayan Tekin, bu oranın çevre bilincinin eğitim hayatında ne kadar yaygın olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
İKLİM OKURYAZARLIĞI 2029'DAN İTİBAREN ÖLÇÜLECEK
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün (OECD), PISA 2029 döngüsünden itibaren iklim okuryazarlığını tüm katılımcı ülkelerde düzenli olarak ölçeceğini hatırlatan Bakan Tekin, Türkiye'nin bu süreçte yalnızca değerlendirilen ülkelerden biri olmayacağını, ölçme yöntemlerinin geliştirilmesine de katkı sunacağını bildirdi.
Bu doğrultuda 4, 8 ve 10'uncu sınıflarda iki yıllık dönemlerle uygulanan Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Araştırması'na (ABİDE) iklim okuryazarlığı alt ölçeğinin ekleneceğini açıklayan Tekin, elde edilecek sonuçların eğitim programlarına yansıtılacağını söyledi.
Türkiye'nin Yeşil Eğitim Ortaklığı (GEP) bünyesinde oluşturulan İzleme ve Değerlendirme Çalışma Grubu'nda da görev üstlendiğini belirten Tekin, OECD ve Küresel Eğitim İzleme Raporu ekipleriyle birlikte ilk iki yıllık dönem için eş koordinatör seçildiklerini aktardı. Bu görevle ülkeler arasında veri ve iyi uygulama paylaşımının güçlendirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
"SAVAŞ, ÇOCUKLARI OKULLARDAN KOPARIYOR"
Eğitimde ölçme ve değerlendirmenin, özellikle imkanları kısıtlı bölgelerde yaşayan çocukların eğitim hakkına erişimini görünür kılmak açısından önem taşıdığını belirten Bakan Tekin, savaş ve çatışmaların milyonlarca çocuğu okuldan uzaklaştırdığına dikkat çekti.
Bu çocukların okul temelli öğrenme ölçümlerinde yer alamadığını ve eğitim durumlarına ilişkin verilerden de mahrum kaldığını söyleyen Tekin, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
"Eğitim hakkını herkes için güvence altına almanın ilk şartı da onu kimin kullanamadığını görebilmekten geçiyor. Oysa savaşın ve çatışmaların okulsuz bıraktığı milyonlarca çocuk, okul temelli öğrenme ölçmelerinin hiçbirinde yer alamıyor. Ne öğrendiklerini, hatta öğrenip öğrenemediklerini bilmediğimiz çocuklar, kendi hikayelerini anlatacak bir veriden dahi mahrum kalıyor. Savaşın çocukları okullarından koparırken dünyanın görüş alanından da çıkardığını görüyoruz. Hiçbir çocuğun okulundan da kayıtlardan da silinmediği bir dünyanın ancak barışla mümkün olacağına inanıyorum."
Türkiye'nin savaşlardan kaçan milyonlarca insana kapılarını, çocuklarına ise okullarını açtığını hatırlatan Tekin, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Buradan bütün ülkelere, okulları ve öğretmenleri savaşın hedefi olmaktan koruyacak irade ortaya koyma çağrısında bulunuyorum. Çatışmaların okulsuz bıraktığı çocukları, izleme sistemlerimizin ve eğitim politikalarımızın merkezine almayı da hepimizin ortak vazifesi olarak görüyorum."
OECD DİREKTÖRÜ SCHLEICHER'DEN TÜRKİYE'YE ÖVGÜ
Oturumda söz alan OECD Eğitim ve Beceriler Direktörü Andreas Schleicher, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'e ev sahipliği ve Türkiye'nin eğitim alanındaki çalışmaları dolayısıyla teşekkür etti.
Türkiye'nin 20 yılı aşkın süredir eğitim alanında önemli bir liderlik gösterdiğini söyleyen Schleicher, ülkenin OECD bölgesinde en hızlı büyüyen ve ilerleyen eğitim sistemi olduğunu ifade etti. Toplumların eğitim sistemlerinden daha hızlı değiştiğine işaret eden Schleicher, Türkiye'nin farklı yöntemlerle mevcut zorlukların aşılabileceğini gösterdiğini belirtti.
İklim okuryazarlığı kavramının Azerbaycan'ın liderliğinde COP29'da ortaya çıktığını hatırlatan Schleicher, Azerbaycan'a da teşekkür etti. İklim değişikliğinin sınıflarda tartışılan soyut bir konu olmaktan çıkarılarak eyleme dönüştürülmesi gerektiğini vurgulayan Schleicher, Türkiye'deki eğitim çalışmalarının öğrencilerin iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sunabileceklerini görmelerini sağladığını dile getirdi.
ULUSLARARASI TEMSİLCİLER YEŞİL EĞİTİMİ DEĞERLENDİRDİ
Konuşmaların ardından Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Celile Eren Ökten'in moderatörlüğünde oturumun panel bölümüne geçildi.
Panele Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakan Yardımcısı Hasan Hasanlı, Kırgızistan Eğitim Bakan Yardımcısı Nadira Dzhusupbekova, Özbekistan Eğitim Bakanlığı Birinci Bakan Yardımcısı Oybek Yuldashev, Brezilya Sürekli Eğitim, Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Sekreterliği Eğitimde Eşitlik Genel Koordinatörü Caio Callegari ve İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Organizasyonu (ICESCO) Genel Direktörü Salim Almalik katıldı.
Panelde ayrıca OECD analisti Mario Piacentini, Ürdün Teknik İşlerden Sorumlu Bakan Danışmanı Jihad Al-Sawaeer, Plan International Avustralya Gençlik Temsilcisi Tegan Clark ve Pakistan İklim Değişikliği ve Çevre Koordinasyonundan Sorumlu Federal Bakanı Musadik Masood Malik yer aldı. Uluslararası temsilciler, panelde iklim eğitimi ve yeşil eğitim alanındaki çalışmalar ile ülkeler arasındaki işbirliği imkanlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
