Balık sezonu açıldı, sofralar yeniden balıkla dolmaya başladı. Peki her balık aynı miktarda cıva mı içeriyor? Hamsi, sardalya, somon, uskumru ve palamut güvenli mi, hangi balıklardan uzak durmak gerekiyor? Özellikle hamileler ve çocuklar için uzmanların dikkat çektiği düşük cıvalı balıklar ve cıva riski yüksek türler merak konusu oldu. İşte balık alırken sofranıza koymadan önce bilmeniz gerekenler.
EN AZ CIVA İÇEREN BALIKLAR HANGİLERİ?
Balık sezonu resmi olarak başladı. Artık yavaş yavaş sofraların balıkla donatılacağı günler gelecek. İlerleyen süreçte balık fiyatlarının da düşmesi ile birlikte cıva oranının yüksek olması, balık yemek konusunda endişe verici olabilir. En az cıva içeren balık çeşitleri merak edilmeye başlandı. Cıva oranı en az olan balıklar; uskumru, mezgit, yayın balığı, morina, kerevit, pisi balığı, kefal, istiridye, somon, sardalya, karides, tilapia, alabalık, hafif konserve ton balığı ve beyaz balık gibi küçük ve kısa ömürlü deniz balıklarıdır. Bu balıklar besin değeri yönünden zengindir.
HANGİ BALIKLARDA CIVA YOK?
Doğada ve suda cıva bulunması nedeniyle tamamen sıfır cıva miktarı olan balık türü yoktur. Ancak düşük cıva içerikli balıklar listesindeki kısa yaşam süresine sahip küçük balıklarda hamsi, uskumru, mezgit, yayın balığı, morina, kerevit, pisi balığı, kefal, istiridye, somon, sardalya, karides, tilapia, alabalık, ton balığı (hafif, konserve), beyaz balıkta cıva miktarı yok denecek kadar azdır.
CIVA İÇEREN BALIKLAR HANGİLERİ?
Yüksek oranlarda cıva içeren balıkların özellikleri vardır. Bu özellikler arasında uzun yaşam süresine sahip, büyük ve besin zincirinin en başlarında yer alan yırtıcı balık türleri bulunur. Kılıç balığı, köpek balığı, orkinos ve kral uskumru, balina cıva içeren balıklar arasında yer alır.
EN SAĞLIKLI BALIK HANGİSİ?
Sezonundayken yeme fırsatı bulursanız mutlaka balık yemeyi unutmamalısınız. Sofralarınızın tam ortasında yer alabilecek, aynı zamanda Omega-3 yağ asitleri içeren ve ağır metal yönünden oldukça az olan balık türlerini tercih etmelisiniz. Somon, hamsi, sardalya ve uskumru en sağlıklı balık türleri arasındadır.
HAMSiDE CIVA VAR MI?
Sofraların vazgeçilmezi, denizlerin sevilen lezzeti hamside cıva miktarı yok denecek kadar azdır. Hamsi tüketmek isteyenler, zengin besin değeri ve düşük cıva miktarı ile en çok tercih edilenler arasında yer alabilir.
SARDALYADA CIVA VAR MI?
Sofralarda yer alan, Türkiye'de de oldukça tercih edilen sardalya, cıva oranı oldukça düşük olan balıklar arasında yer alır.
SOMONDA CIVA VAR MI?
Doğal yapısı ve beslenme zincirindeki yeri nedeniyle vücudunda tehlike yaratmayacak kadar az cıva bulunan somon, besin değerlerinin yüksek olması nedeniyle sağlıklı beslenme anlayışını benimsemiş bireyler tarafından tercih edilmektedir.
TON BALIGINDA CIVA VAR MI?
Ton balığı yapısal olarak okyanus kirliliğine bağlı az miktarda cıva içerebilir, ancak tüketim miktarına dikkat edildiğinde genellikle güven sınırları içindedir. Sofraları süsleyen, salataları ve sandviçleri süsleyen ton balığı, kontrollü olduğu sürece sofralarınızı süsleyebilir.
USKUMRUDA CIVA VAR MI?
Uskumru balığında eser miktarda cıva bulunur; ancak cıva miktarı balığın türüne ve büyüklüğüne göre büyük değişiklik gösterir. Küçük ve orta boylu uskumru türleri genellikle düşük cıva içeren güvenli balıklar arasında yer alırken, dev boyuttaki bazı özel türler yüksek risk taşıyabilir.
PALAMUTTA CIVA VAR MI?
Palamutta cıva oranı oldukça düşüktür. Boyutu ve ömrü itibarıyla düşük düzeyde cıva içeren balıklar arasında yer alır.
LEVREK CIVA İÇERİR Mİ?
Sıklıkla market raflarında yerini alan levrek, düşük ila orta düzeyde cıva içeren bir balıktır, ancak büyük ve yırtıcı balıklara kıyasla cıva oranı oldukça düşüktür.
ÇİPURADA CIVA VAR MI?
Sofralarda sıklıkla yer alan çipura balığında cıva oranı çok düşüktür. Çipura, besin zincirinin en üstünde yer alan büyük avcı balıklardan biri olmadığı ve ömrü kısa olduğu için vücudunda tehlikeli düzeyde ağır metal biriktirmez.
İSTAVRİTTE CIVA VAR MI?
Küçük balıklar listesinde yer alan istavritte cıva miktarı oldukça az seviyededir. Besin zincirinin alt tabakalarında olan istavritte ağır metal bakımından oldukça az miktar bulunur.
ALABALIKTA CIVA VAR MI?
Alabalık küçük boylu ve kısa ömürlü bir tatlı su balığı olduğu için vücudunda çok az miktarda cıva bulunur. Alabalık, çoğu işletmede karşılaşacağınız, ferah suya yakın ortamlarda sıklıkla yetiştirilen balıklar arasında yer alır.
HAMİLELER HANGİ BALIKLARI YİYEBİLİR?
Hamilelikte cıva oranı düşük, Omega-3 ve protein açısından zengin küçük boy balıklar güvenle yenebilir. Hamsi ve sardalya, somon, alabalık, levrek ve çipura balıkları aynı zamanda cıva oranı oldukça düşük balıklar arasında yer alır.
HAMİLELER HANGİ BALIKLARI YEMEMELİ?
Hamileler yüksek cıva içeren büyük yırtıcı balıklardan, çiğ veya az pişmiş deniz ürünlerinden uzak durmalıdır. Bu yüzden kılıç balığı, köpek balığı, kral uskumru ve iri uskumru türleri, tilki balığı, kocagöz orkinos, suşi, midye ve kabuklu deniz ürünleri, tütsülenmiş veya marine balıklar, iyi pişmemiş balıklar tercih edilmemesi gereken besinler arasında yer almaktadır.
ÇOCUKLAR HANGİ BALIKLARI YİYEBİLİR?
Çocuklarda da hamilelerde olduğu gibi balıklardaki cıva miktarı ve besin değerlerine dikkat edilmesi gerekmektedir. Aynı şekilde yeme sıklığına ve pişme derecesi konusunda oldukça dikkatli olunması gerekmektedir. Hamsi ve sardalya, somon, alabalık, levrek ve çipura gibi balıklar tüketilebilir.
ÇOCUKLAR İÇİN EN AZ CIVA İÇEREN BALIKLAR HANGİLERİ?
Çocuklar için en güvenli ve en az cıva içeren balıklar, besin zincirinin alt basamağında yer alan küçük ve kısa ömürlü hamsi, sardalya, istavrit, somon ve alabalık gibi türlerdir. Bu balıklar hem düşük cıva oranına sahiptir hem de sağlıklı büyüme için gerekli olan yüksek Omega-3 yağ asitlerini içerir.
BALIKTA CIVA NEDEN BULUNUR?
Balıklarda cıva bulunması, sanayi atıkları ve doğal olaylar yoluyla sulara karışan cıvanın, sudaki bakteriler tarafından zehirli metilcıvaya dönüştürülmesi ve besin zinciri yoluyla balıkların vücudunda birikmesinden kaynaklanır.
CIVA İÇEREN BALIK YEMEK ZARARLI MI?
Yüksek miktarda cıva içeren büyük ve yaşlı balıkların aşırı tüketimi sinir sistemine zarar verebilir ve sağlığa zararlıdır. Ancak hamsi, sardalya ve somon gibi küçük ve kısa ömürlü balıklarda cıva oranı çok düşüktür ve dengeli tüketildiğinde balık son derece faydalıdır.
BALIKTAKİ CIVA PİŞİNCE AZALIR MI?
Balıktaki cıva miktarı pişme ya da yıkama yoluyla azalmaz. Cıva, balığın kas dokusuna (etine) sıkıca bağlanan ağır bir metaldir; bu nedenle haşlama, kızartma, fırınlama veya ızgara gibi hiçbir pişirme yöntemi cıvayı yok etmez veya miktarını azaltmaz.
