Türkiye'nin tarım ihracatında son yılların en güçlü kalemleri arasında yer alan zeytin-zeytinyağı ve kuru meyvelerde yaşanan sert düşüşler, sektörün ihracat performansını aşağı çekti. Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) Mayıs 2026 Tarım Ürünleri İhracat Bülteni'ne göre, ilk 10 ihracat kaleminden sadece fındık ve mamulleri ile yaş meyve-sebze grubunda artış kaydedildi. Geri kalan sekiz kalemde ise ihracat geriledi.
ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞINDA SERT KAYIP
Mayıs döneminde en dikkat çekici gerileme yüzde 33,9 ile zeytin ve zeytinyağı sektöründe yaşandı. Son yıllarda ihracat yasakları, kota uygulamaları ve uluslararası pazarlarda artan rekabet nedeniyle sektörün ihracat performansında önemli kayıplar yaşandığı belirtiliyor. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği verilerine göre sezonun ilk aylarında da ihracat gelirlerinde ciddi düşüşler kaydedilmişti. Zeytin ve zeytinyağını yüzde 29,6'lık düşüşle kuru meyveler takip etti. Türkiye'nin geleneksel ihraç ürünleri arasında yer alan kuru incir, kuru kayısı ve kuru üzümde yaşanan talep daralması ile kur ve maliyet baskısının ihracatı olumsuz etkilediği değerlendiriliyor.
İHRACATI FINDIK VE YAŞ MEYVE-SEBZE TAŞIDI
Antalya Körfez Gazetesi muhabiri Ece Güneş'in haberine göre, Mayıs döneminde ihracatı artan iki ana kalem ise fındık ve mamulleri ile yaş meyve-sebze oldu. Fındık ve mamulleri ihracatı yüzde 15,8 artarken, yaş meyve-sebze ihracatı yüzde 14,1 yükseldi. Özellikle yaş meyve-sebze sektöründe yılın ilk aylarından itibaren güçlü bir performans dikkat çekiyor. Sektörün 2026 yılının ilk çeyreğinde ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 30 artarak 1 milyar dolar seviyesini aştı.
GEÇEN YILA GÖRE GÖRÜNÜM ZAYIFLADI
Tarım ihracatındaki bu tablo, geçen yılın aynı dönemine kıyasla daha kırılgan bir görünüme işaret ediyor. 2025 yılında Türkiye'nin tarım, gıda ve içecek sektörünün ilk beş aylık ihracatı 11,54 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiş ve sektör dış ticaret fazlası vermeyi sürdürmüştü. Ancak aynı dönemde ithalatın hızlı yükselişi dikkat çekmişti. 2026 verileri ise bazı alt sektörlerdeki güçlü performansa rağmen ihracatın daha dar bir ürün grubuna dayandığını gösteriyor. Yaş meyve-sebze ve fındık ihracatındaki artışlar toplam tabloyu desteklerken, geleneksel ihracat kalemlerinden zeytin-zeytinyağı ve kuru meyvelerdeki sert kayıplar sektörün genel performansını aşağı çekiyor.
UZMANLAR ÜRÜN ÇEŞİTLİLİĞİNE DİKKAT ÇEKİYOR
Sektör temsilcileri, tarım ihracatının sürdürülebilir büyümesi için yalnızca birkaç güçlü ürüne bağımlı kalınmaması gerektiğini belirtiyor. Özellikle katma değerli ürün ihracatının artırılması, yeni pazarların bulunması ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi gerektiği ifade ediliyor. Tarım sektörü 2025 yılında 36,4 milyar doları aşan ihracatla Türkiye ekonomisinin önemli döviz kaynaklarından biri olmayı sürdürmüştü. Ancak Mayıs 2026 verileri, bu performansın korunabilmesi için bazı stratejik ürünlerde yaşanan kayıpların telafi edilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
