Antalya’da zeytinde 'var yılı' olarak değerlendirilen yeni sezonun başlamasıyla birlikte üreticiler hasada başladı. Geçen yıla göre daha erken başlayan hasatta özellikle sofralık zeytinlerin toplanması sürerken, yağışların etkisiyle üreticiler verimli bir sezon geçirmeyi bekliyor. Ancak zeytinyağı üretiminde yaşanan randıman düşüşü, üreticiler arasında tartışmalara neden oldu. Geçen sezon ortalama 7,5 kilogram zeytinden 1 kilogram zeytinyağı elde edilirken, bu yıl fabrikalarda 1 kilogram yağ elde edebilmek için 10-12 kilogram zeytin işlenmesi gerekiyor. Hasadın başlamasıyla birlikte zeytinyağı fabrikalarının önünde yoğunluk yaşanırken, zeytinlerin işlenme süresi de 50 dakika ile 1 saat 15 dakika arasında değişiyor. Üreticilerin fabrikaların sıkım işlemleriyle ilgili iddialarına Manavgat Ziraat Odası Başkanı Rasim Metin yanıt verdi.
“POSADAN ÇIKAN YAĞ ÜRETİCİYE VERİLMİYOR”
Antalya Körfez Gazetesi muhabiri Ertuğrul Gün'ün haberine göre, zeytinyağı verimindeki düşüşün ardından sosyal medyada ve üreticiler arasında fabrikaların zeytin posasını yeterince sıkmadığı, posadan elde edilen yağın yeniden üreticiye verilmediği yönünde iddialar gündeme geldi. Manavgat Ziraat Odası Başkanı Rasim Metin, üreticilerin merak ettiği soruları yanıtlayarak fabrikalardaki sıkım süreci hakkında bilgi verdi. Fabrikaların zeytini sıktıktan sonra ortaya çıkan posayı yeniden işleyerek yağ elde ettiği iddiasına ilişkin konuşan Metin, "Bütün fabrikalar posayı sıkar. Çıkan prinayı herkesin yakından tanıdığı bir tesise gönderir. Prina burada 500-600'lük büyük makinelerde bir kez daha sıkılır. Bu işlem sonucunda yüzde 1 ya da yüzde 2 oranında yağ elde edilir. Ancak buradan çıkan yağ tekrar alınarak üreticiye verilmez." dedi.
“PRİNADAN ÇIKAN YAĞ SABUN ÜRETİMİNDE KULLANILIYOR”
Fabrikalarda uygulanan sıkım tekniğine de değinen Metin, "Şu anda bütün zeytinyağı fabrikalarında 3 fazlı çalışma bitti, 2 fazlı sıkım tekniği uygulanıyor. Zorunlu olarak bu sistem kullanılıyor. Prinadan çıkan yağ sabun üretiminde kullanılıyor. Bu yağın kilosu 15-20 liradan sabunluk yağ olarak satılıyor. Geriye kalan prina ise kurutma tanklarında kurutularak odun olarak değerlendiriliyor. Biz de bunlardan pelet alarak yakacak olarak kullanıyoruz. Buradan çıkan yağ sabun üretimi dışında kullanılamaz." diye konuştu.
“ZEYTİNİN YAĞI DEĞİŞMİYOR, AĞIRLIĞI ARTIYOR”
Üreticilerin yağışların hemen ardından toplanan zeytinlerin daha az yağ verdiği, kasım ve aralık aylarında hasat yapılması durumunda yağ miktarının yüzde 100 artabileceği yönündeki iddialarını da değerlendiren Metin, zeytinin içindeki yağ miktarının değişmediğini, yağışlarla birlikte meyvenin su alarak ağırlaştığını söyledi. Metin, "Zeytinin içerisindeki yağ miktarı hiçbir zaman değişmez. Eskiden bu dönemlerde böyle yağmurlar yağmazdı. Şimdi ekim ayından itibaren çok yağış almaya başladık. Yağmur olmadığı zaman zeytinler kuru olurdu. Önceki yıllarda bu zamanlarda toplanan zeytinlerden 4,5-5 kilogramda 1 kilogram yağ çıkardı. Bu yıl çok yağmur oldu. Yağmur yağınca zeytinler şişti. Daha önce 5 kilogram gelen zeytin, su alarak daha ağır hale geldi. Bu nedenle 7-8, bazı yerlerde 12 kilogram zeytinden 1 kilogram yağ çıkmaya başladı. Zeytinin içindeki yağ değişmedi, sadece ağırlığı arttı." ifadelerini kullandı. Aralık ayında havaların soğumasıyla birlikte zeytinin suyunu kaybederek daha hafif hale geleceğini belirten Metin, "Vatandaşımız burada yanılıyor. Aralık ayında soğuklar başlayınca şu anda 9 kilogram zeytinden 1 kilogram yağ alınan yerlerde bu miktar 5 kilograma kadar düşebilir. Çünkü soğukla birlikte zeytin suyunu çeker. Zeytinin kendi ağırlığı değişir ama içerisindeki yağ miktarı değişmez." dedi.
“45 DAKİKADA ZEYTİN HAMUR KIVAMINA GELMEZ”
Zeytinin fabrikalarda yeterince uzun süre işlenmediği yönündeki iddialara da açıklık getiren Metin, özellikle 45 dakikada tamamlanan sıkım işlemlerinin yeterli olmayabileceğini söyledi. Metin, "Bu iddiaların doğruluk payı var. 45 dakikada zeytin hamur kıvamına gelmez. Ben bunun önüne geçmek için 6 gözlü makinelerimi 8 gözlü yaptırdım. Birinci gözden son göze gelene kadar her bölümde 10 dakika olmak üzere toplam 80 dakika geçiyor. Bir zeytinin ortalama 1 saat işlenmesi gerekiyor. Posanın yeterince yoğrulması lazım." diye konuştu.
“ZEYTİN ÇUVALDA BEKLETİLMEMELİ”
Hasat edilen zeytinlerin fabrikaya götürülmeden önce evde bekletilmesinin daha fazla yağ elde edilmesini sağlayacağı yönündeki iddiaların doğru olmadığını belirten Metin, zeytinlerin mümkün olduğunca kısa sürede sıkılması gerektiğini vurguladı. Metin, "Bu çok mantıksız bir soru. Zeytini çuvala koymayacaksınız. Günlük sıktıracaksınız. Öğlene kadar topladıysanız öğleden sonra sıktıracaksınız. Durduk yerde zeytinden yağ olmaz. Biraz kuruyabilir, suyu çekilebilir ama yağ oranı değişmez. Çuvalda bekletirseniz asit oranı yükselir. Zeytinlerin fabrikaya sandık içerisinde getirilmesi gerekiyor." dedi.
“ZEYTİNLERİN KARIŞMASI VERİMİ DÜŞÜRMEZ”
Fabrikalarda farklı üreticilere ait zeytinlerin aynı kazanda işlenmesinin yağ oranını düşürdüğü iddialarına da yanıt veren Metin, belirli miktardaki zeytinlerin birlikte işlenmesinin hamurlaşmayı kolaylaştırdığını kaydetti. Metin, "Kazanlar 750 kilogram zeytin alıyor. 1 tonluk hazneye 100 kilogram zeytin dökülemez. 200-300 kilogramlık zeytinler birleştirilerek işleniyor. Bu şekilde zeytin daha iyi hamurlaşıyor. Daha fazla hamurlaşan zeytin de daha fazla yağ veriyor. 150-200 kilogram zeytini kimse tek başına kazana dökmez." ifadelerini kullandı.
“39 TON ZEYTİNDEN 4 TON YAĞ ELDE ETTİK”
Kendi fabrikalarındaki üretim rakamlarını da paylaşan Metin, "Şu anda fabrikamızda günlük olarak örneğin bugün 39 bin 470 kilogram zeytin geldi. Bu zeytinlerden 4 bin 65 kilogram zeytinyağı çıktı. Yani yaklaşık 9 kilogram 70 gram zeytinden 1 kilogram yağ elde edilmiş oldu" dedi. Metin, zeytinyağı fabrikalarının sürekli denetlendiğini belirterek, üreticilerin merak ettiği konularda denetim yapılmasına her zaman açık olduklarını sözlerine ekledi.
