Antalya’daki ticari liman Port Akdeniz’in işletme hakkını 2020 yılında Katar merkezli QTerminals’a devreden Global Ports Holding, bu kez Karayipler’deki yeni liman yatırımıyla gündeme geldi. Mehmet Kutman’ın Yönetim Kurulu Başkanı olduğu şirket, Saint Vincent ve Grenadinler hükümetiyle 30 yıllık imtiyaz sözleşmesi imzaladı. Anlaşma kapsamında kruvaziyer limanlarının geliştirilmesi için en az 80 milyon dolar yatırım yapılacak.
PORT AKDENİZ’İN ARDINDAN KARAYİPLER’DE YENİ ANLAŞMA
Global Yatırım Holding’in kruvaziyer liman işletmeciliği alanındaki iştiraki Global Ports Holding (GPH), Saint Vincent ve Grenadinler hükümetiyle haziran ayında imzaladığı ön anlaşmayı nihai sözleşmeye dönüştürdü. 26 Ekim’de imzalanan anlaşma, şirketin ülkedeki limanları 30 yıl boyunca işletmesini ve geliştirmesini kapsıyor.
ANTALYA LİMANI’NI KATARLILARA SATMIŞTI
Global Ports Holding, Antalya’daki Port Akdeniz’in işletme hakkını ise 21 Ekim 2020’de imzalanan anlaşmayla 140 milyon dolar karşılığında Katar merkezli QTerminals WLL şirketine devretmişti. Ortadoğu Antalya Liman İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilen limanın devri, 23 yıl sonra gerçekleşmişti.
İLK YATIRIM KINGSTOWN LİMANI’NA YAPILACAK
Karayip basınında yer alan bilgilere göre Global Ports Holding, Saint Vincent ve Grenadinler’deki kruvaziyer limanlarının altyapısını geliştirmek amacıyla en az 80 milyon dolarlık yatırım üstlendi. Bu tutar, limanların satın alınması için ödenecek bir bedel değil, 30 yıllık sözleşme kapsamında yerine getirilecek asgari yatırım yükümlülüğü olarak belirlendi. Ülkenin Başsavcısı Sarah Louise Mitchell’in imza töreninde açıkladığı yatırım planı iki aşamadan oluşuyor. İlk aşamada, başkent Kingstown’daki mevcut kruvaziyer iskelesinin genişletilmesi için en az 20 milyon dolar harcanacak. Çalışmalarla limanın daha büyük kruvaziyer gemilerini kabul etmesi ve yanaşma kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
İKİNCİ AŞAMADA YENİ İSKELE VE MEGA YAT TESİSİ
Yatırım programının ikinci bölümünde en az 60 milyon dolarlık kaynak ayrılacak. Bu kapsamda Kingstown’ın batısında yeni bir iskele inşa edilmesi planlanıyor. Ayrıca ülkenin adalarından Union Island’da bulunan Clifton bölgesinde, kruvaziyer gemileriyle mega yatların yanaşabileceği yeni bir tesis kurulacak. Böylece yatırım programı, mevcut limanın kapasitesinin artırılmasının yanı sıra iki ayrı adadaki deniz turizmi altyapısının geliştirilmesini de kapsayacak. Başsavcı Mitchell, sözleşmede belirtilen 20 milyon ve 60 milyon dolarlık tutarların asgari yatırım miktarları olduğunu, toplam yatırım için herhangi bir üst sınır belirlenmediğini açıkladı.
YEREL YATIRIMCILARA YÜZDE 30’A KADAR HİSSE İMKÂNI
Sözleşmede Saint Vincent ve Grenadinler’deki yerel yatırımcıların ortaklığına ilişkin düzenlemeler de yer aldı. Buna göre ülkede yaşayan vatandaşların ve yerleşik kuruluşların yatırım yapabilmesi amacıyla özel bir şirket yapısı oluşturulacak. Düzenleme kapsamında yerel yatırımcılar, GPH St. Vincent’ın çıkarılmış sermayesinin yüzde 30’una kadar hisse edinebilecek. Hisse alımında öncelik bireysel yatırımcılara verilecek. Bu gruptan yeterli talep gelmemesi durumunda ülkede yerleşik kurumsal yatırımcılar da sürece dahil olabilecek. Belirlenen yüzde 30’luk oran, yerel yatırımcıların kesin olarak sahip olacağı payı değil, ulaşabilecekleri azami ortaklık oranını ifade ediyor.
LİMANLARIN MÜLKİYETİ DEVLETTE KALACAK
Saint Vincent Times’ın aktardığı bilgilere göre hükümet, imzalanan sözleşmenin bir özelleştirme işlemi olmadığını vurguladı. Liman tesislerinin mülkiyeti devlette kalırken Global Ports Holding, 30 yıllık sözleşme süresince işletme, yönetim ve geliştirme haklarını kullanacak. Turizm Bakanı Kishore Shallow, limanların satılmadığını, işletme ve geliştirme haklarının uzun vadeli bir ortaklık çerçevesinde devredildiğini belirtti. Başbakan Godwin Friday ise anlaşmanın daha büyük kruvaziyer gemilerinin ülkeye gelmesini sağlamak ve turizm gelirlerini artırmak amacıyla yapıldığını ifade etti.
MEVCUT İŞLETMELER İÇİN ÜÇ YILLIK DÜZENLEME
Anlaşma, liman terminallerinde faaliyet gösteren mevcut ticari işletmeleri de kapsıyor. Perakende satış, yiyecek-içecek ve diğer ticari alanlarda hizmet veren işletmeler, faaliyetlerin başlamasından itibaren en az üç yıl boyunca mevcut sözleşme koşullarıyla çalışmalarını sürdürebilecek. Kira sözleşmelerindeki yükümlülüklerini yerine getiren yerel işletmelerin bu sürenin ardından da faaliyetlerine devam edebilmesi öngörülüyor. Global Ports Holding’in ayrıca liman terminallerinde yerel sanat ve el işi ürünlerine, müziğe ve kültürel etkinliklere alan ayırması planlanıyor.
İŞLETME FAALİYETLERİNİN 2027’DE BAŞLAMASI BEKLENİYOR
Global Yatırım Holding’in Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı açıklamaya göre, Saint Vincent Kruvaziyer Limanı’ndaki işletme faaliyetlerinin 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması bekleniyor. Bunun için sözleşmede belirtilen ön koşulların tamamlanması gerekiyor. Kingstown Limanı’nın 2026-2027 kruvaziyer sezonunda 250 binden fazla yolcu ağırlaması öngörülüyor. Global Ports Holding, Karayipler’de Bahamalar’ın başkenti Nassau, Antigua ve Porto Riko’daki San Juan gibi önemli kruvaziyer destinasyonlarında da faaliyet gösteriyor. Saint Vincent ve Grenadinler anlaşmasıyla şirketin bölgedeki liman işletmeciliği ağına yeni bir destinasyon daha eklenmiş olacak.
MEHMET KUTMAN HAZİRAN AYINDA GÖRÜŞMELERİN ZORLUĞUNA DİKKAT ÇEKMİŞTİ
Global Ports Holding’in Saint Vincent ve Grenadinler hükümetiyle yaptığı ön anlaşma, haziran ayında Patronlar Dünyası’nda yayımlanan haberle duyurulmuştu. O dönemde yerel basına açıklamalarda bulunan Global Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kutman, ülkede kruvaziyer turizminin yeterince tanıtılmadığını ve liman altyapısındaki eksikliklerin bu durumun nedenlerinden biri olduğunu söylemişti. Kutman, hükümetle yürütülen görüşmelerin şirketin bugüne kadar gerçekleştirdiği en zorlu müzakereler arasında bulunduğunu da belirtmişti. Haziran ayında başlayan süreç, 26 Ekim’de imzalanan 30 yıllık imtiyaz sözleşmesiyle tamamlandı. Anlaşma kapsamında Global Ports Holding, Saint Vincent ve Grenadinler’deki kruvaziyer limanlarının geliştirilmesi için en az 80 milyon dolar yatırım yapacak.
