Antalya'da kıyılarda yoğun şekilde görülen mikroplastik kirliliğine ilişkin yürütülen bilimsel araştırmanın sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. Alanya Belediyesi öncülüğünde gerçekleştirilen toplantıda açıklanan bulgular, kıyılarda tespit edilen mikroplastiklerin önemli bir bölümünün Adana ve Mersin'de faaliyet gösteren plastik geri dönüşüm tesislerinden kaynaklandığını ortaya koydu. Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi ve İstanbul Politikalar Merkezi Sabancı Üniversitesi Araştırmacısı Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, “Yaptığımız analizlerde bazı örnekleme noktalarında tespit edilen mikroplastiklerin yüzde 60 ila yüzde 93'ünün plastik geri dönüşüm tesislerinden kaynaklandığını belirledik.” dedi.
SAHA ÇALIŞMALARININ AYRINTILARI PAYLAŞILDI
Alanya Belediyesi tarafından düzenlenen toplantıya, Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi ve İstanbul Politikalar Merkezi Sabancı Üniversitesi Araştırmacısı Prof. Dr. Sedat Gündoğdu ile Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik katıldı. Toplantıda, Alanya kıyılarında son dönemde gözlemlenen yoğun mikroplastik kirliliğinin kaynağına ilişkin yürütülen saha çalışmasının ayrıntıları paylaşıldı. Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik, yaz sezonunda hem yerli hem de yabancı turistlerden sahillerde görülen mikroplastik yoğunluğu nedeniyle çok sayıda şikâyet aldıklarını belirterek, sorunun kaynağını bilimsel yöntemlerle ortaya koymayı hedeflediklerini söyledi.
AMACIMIZ ÇEVRESEL SORUNA DİKKAT ÇEKMEK
Özçelik, "Alanya denizlerinde denize giren vatandaşlarımızı ve turistleri ciddi şekilde rahatsız eden yoğun bir mikroplastik kirliliğiyle karşı karşıya kaldık. İlk gözlemlerimiz bunun plastik geri dönüşüm tesislerinden kaynaklanabileceğini gösteriyordu. Ancak bu değerlendirmeyi bilimsel verilerle desteklemek amacıyla üniversitemiz ve uzman araştırmacılarla ortak çalışma başlattık. Bugün elde edilen bilimsel raporu kamuoyuyla paylaşmanın sorumluluğunu taşıyoruz. Amacımız herhangi bir tartışma yaratmak değil, tamamen çevresel bir soruna dikkat çekmek ve çözüm üretilmesini sağlamaktır." dedi.
TURİSTLERDEN YOĞUN ŞİKAYET ALDIK
Hazırlanan raporun yalnızca Alanya'yı değil, tüm Akdeniz kıyılarını ilgilendiren önemli bir çevre sorunu ortaya koyduğunu belirten Özçelik, turizm sektörünün de bu durumdan olumsuz etkilenebileceğine dikkat çekti. Özçelik, "Türkiye'nin turizm gelirlerinin önemli bir bölümü Akdeniz kıyılarından elde ediliyor. Antalya'nın ülke turizmindeki payı oldukça yüksek. Ancak bu yıl sahillerde yaşanan mikroplastik kirliliği nedeniyle turistlerden yoğun şikâyet aldık. Eğer bu sorun kalıcı hâle gelirse, önümüzdeki yıllarda bölgenin turizm açısından cazibesini kaybetme riski bulunuyor. Bu nedenle özellikle Adana ve Mersin'deki plastik geri dönüşüm tesislerinin çok daha sıkı denetlenmesini, mikroplastiklerin hiçbir şekilde denize ulaşmamasını sağlayacak tedbirlerin alınmasını istiyoruz." ifadelerini kullandı.
"ADANA'DAN BAŞLAYARAK ANTALYA SAHİLLERİNE GELDİ"
Toplantıda bilimsel araştırmanın ayrıntılarını paylaşan Prof. Dr. Sedat Gündoğdu ise mikroplastik kirliliğinin uzun yıllardır takip ettikleri çevresel sorunlardan biri olduğunu söyledi. Bu yıl özellikle kış ve ilkbahar aylarında yaşanan yoğun yağışların ardından Akdeniz kıyılarında mikroplastik yoğunluğunun belirgin şekilde arttığını belirten Gündoğdu, kirliliğin yalnızca Adana ve Mersin kıyılarıyla sınırlı kalmadığını ifade etti. Gündoğdu, "Mart ayından itibaren Adana kıyılarından başlayarak Alanya, Kemer ve Fethiye'ye kadar uzanan geniş bir bölgede mikroplastik yoğunluğuna ilişkin çok sayıda bildirim aldık. Daha önce de Adana ve Mersin'deki plastik geri dönüşüm tesislerinden kaynaklanan kaçak deşarjlar nedeniyle oluşan mikroplastik kirliliğini biliyorduk. Bu yıl yaşanan yoğun yağışlar, hem kaçak deşarjları hem de yasa dışı şekilde çevreye bırakılan plastik atıkları denize taşıdı. Deniz akıntıları sayesinde bu kirlilik geniş bir alana yayıldı." diye konuştu.
“GERİ DÖNÜŞÜM TESİSLERİNDEN KAYNAKLANDIĞINI BELİRLEDİK”
Prof. Dr. Gündoğdu, Alanya Belediyesi'nin talebi doğrultusunda dört gün süren kapsamlı bir saha çalışması gerçekleştirdiklerini belirterek, araştırma kapsamında dört farklı kıyı noktasından ve iki arıtma tesisi çıkışından örnekler toplandığını aktardı. Araştırma sonuçlarının dikkat çekici olduğunu vurgulayan Gündoğdu, "Yaptığımız analizlerde bazı örnekleme noktalarında tespit edilen mikroplastiklerin yüzde 60 ila yüzde 93'ünün plastik geri dönüşüm tesislerinden kaynaklandığını belirledik. Ayrıca bazı bölgelerde ölçülen mikroplastik yoğunluğu, Akdeniz'de bugüne kadar bildirilen ortalama seviyelerin yaklaşık 60 ila 65 kat üzerine çıktı. Bu son derece ciddi ve endişe verici bir tabloyu ortaya koyuyor." dedi.
“TESİSLERDEN ÇIKAN SULAR DÜZENLİ OLARAK DENETLENMELİDİR”
Mikroplastik kirliliğinin temel nedenlerinden birinin plastik atık ithalatı olduğunu dile getiren Gündoğdu, Türkiye'de geri dönüştürülebilecek yeterli miktarda yerli plastik atık bulunduğunu ifade etti. Gündoğdu, "Türkiye'de belediyeler tarafından her yıl milyonlarca ton plastik atık toplanıyor. Geri dönüşüm tesisleri ham madde ihtiyacını bu kaynaklardan karşılayabilecek kapasiteye sahip. Dolayısıyla başka ülkelerden plastik atık ithal edilmesine ihtiyaç bulunmuyor. Plastik atık ithalatı mevcut çevre sorununu daha da büyütüyor. Bunun yanında geri dönüşüm tesisleri için 'sıfır mikroplastik deşarjı' standardı oluşturulmalı ve tesislerden çıkan sular düzenli olarak denetlenmelidir." değerlendirmesinde bulundu.
“EKOSİSTEMDE UZUN VADELİ SONUÇLARA YOL AÇABİLİYOR”
Mikroplastiklerin yalnızca turizm sektörünü değil, Akdeniz'deki deniz yaşamını da tehdit ettiğini belirten Gündoğdu, çevresel etkilerin uzun yıllar devam edebileceğine dikkat çekti. Gündoğdu, "Akdeniz'de yaşayan balıklar, kabuklular ve diğer deniz canlıları bu kirlilikten doğrudan etkileniyor. Mikroplastikler besin zincirine karışarak ekosistemde uzun vadeli sonuçlara yol açabiliyor. Sıfır atığın uluslararası düzeyde gündemde olduğu bir dönemde Akdeniz kıyılarının mikroplastik kirliliğiyle anılması hepimiz açısından düşündürücü bir durumdur. Yetkili kurumların bu konuda gerekli adımları hızla atmasını bekliyoruz." ifadelerini kullandı.
“2 MİLYAR MİKROPLASTİĞİN AKDENİZ'E ULAŞTI”
Kaçak deşarjların boyutuna ilişkin de bilgi veren Gündoğdu, "Yaptığımız ölçümlerde yalnızca tek bir kanaldan saatte yaklaşık 1,5 ila 2 milyar mikroplastiğin Akdeniz'e ulaştığını tespit ettik. Bölgede benzer özellikte yaklaşık 20 kanal bulunduğu değerlendiriliyor. Bu da denize ulaşan mikroplastik miktarının hesaplananın çok üzerinde olabileceğini gösteriyor. Özellikle Seyhan Nehri ve bağlantılı kanallar aracılığıyla taşınan bu kirliliğin önlenmesi büyük önem taşıyor." dedi.
GERİ DÖNÜŞÜM TESİSLERİNİN DAHA SIKI DENETLENMESİ
Toplantının sonunda Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik ile Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Toplantıda, mikroplastik kirliliğinin önlenebilmesi için ilgili kurumların koordinasyon içinde hareket etmesi, geri dönüşüm tesislerinin daha sıkı denetlenmesi ve deniz ekosisteminin korunmasına yönelik kapsamlı çevre politikalarının hayata geçirilmesi gerektiği yönünde ortak çağrı yapıldı. Araştırmanın ortaya koyduğu bulguların, Akdeniz kıyılarındaki mikroplastik kirliliğine karşı alınacak önlemler açısından önemli bir bilimsel veri niteliği taşıdığı ifade edildi.
