Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu oturumunda, Akdeniz medeniyetler tarihinin incisi ve dünya kültür mirasının en görkemli simgelerinden olan Side Antik Kenti'nin karşı karşıya kaldığı çevre ile imar krizleri etraflıca masaya yatırıldı. 2026 yılı itibarıyla Antalya kenti Manavgat sınırlarında yer alan tarihi yarımadada kontrolsüz ticari faaliyetlerin ve yoğun turizm baskısının yarattığı tahribatın kaygı verici boyutlara ulaştığı Meclis kayıtlarına geçti. Tarihsel doku ile modern yerleşim alanlarının iç içe geçtiği bölgede yaşanan otopark keşmekeşi, kaçak yapılaşma hamleleri ve tarihi su kemerlerini kuşatan çevresel tehditlerin antik kentin ekosistemini bozduğu resmen vurgulandı.
"DİNMEYEN RANT İŞTAHI YÜZÜNDEN..."
Kürsüde söz alan Saadet Partisi (SP) Yüksek İstişare Kurulu (YİK) Üyesi ve Antalya Milletvekili Şerafettin Kılıç, uluslararası ölçekte koruma altında bulunması gereken açık hava müzesinin kurumsal ihlaller ve rantsal müdahaleler nedeniyle yok olma tehlikesi yaşadığını belirterek Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkililerini göreve çağırdı. Kılıç, Meclis tutanaklarına giren değerlendirmelerinde şu ifadeleri kaydetti:
"Bugün, 2700 yıllık dünya mirası Side Antik kentinin çığlığını bu kürsüye taşıyorum. Side tarih ile modern yaşamın iç içe geçtiği eşsiz bir açık hava müzesidir. Ancak bu muazzam miras, vahşi turizm baskısı, otopark kaosu ve dinmeyen rant iştahı yüzünden can çekişmektedir."
KAÇAK YAPI YIKIMLARI RANT BASKISINI DURDURAMADI
Tarihi yarımadadaki tescilli sit alanlarında yürütülen mevzuata aykırı inşaat faaliyetlerinin kolluk ve belediye ekiplerince yıkılmasına karşın, ticari rant arzusu ile koruma statüsü arasındaki gerilimin son bulmadığı ifade edildi. Binlerce yıllık Roma ve Helenistik dönem su kemerlerinin çevresinde oluşan atık birikimleri ile imar ihlallerinin tarihi eserlerin fiziksel bütünlüğüne kalıcı zararlar verdiği aktarıldı. Bölgedeki esnaf, yerli ile yabancı turist yoğunluğunun yarattığı altyapı yetersizliklerinin koruma kurallarını aşındırdığına dikkat çekilerek, kamusal alanların özel işletmelerce işgal edilmesinin kabul edilemez olduğu belirtildi. İnsanlığın ortak mülkiyeti sayılan kültürel değerlerin kısa vadeli ekonomik çıkarlara kurban edilemeyeceğinin altını çizen Kılıç, tarladaki ve sahadaki tahribatın boyutunu Meclis kürsüsünden şu sözlerle detaylandırdı:
"Kaçak yapılar yıkılsa da koruma ile ticaret arasındaki gerilim bitmemiştir. Koruma hatları ihlal edilmekte, tarihi su kemerleri çevresel tehditlerle yok olmaktadır. Side bir rant sahası değil, insanlığın ortak mirasıdır."
BAKANLIĞA DERHAL DENETİMLERİ ARTIRMA ÇAĞRISI
Dünya miras alanının tüm yurttaşlar ve uluslararası ziyaretçiler için güvenli, engelsiz ve eşit koşullarda erişilebilir kılınmasının kamusal bir zorunluluk olduğu vurgulandı. Bölgede sürdürülebilir turizm ilkelerinin acilen hayata geçirilmesi, tarihi dokuyu tehdit eden ticari faaliyetlerin sınırlandırılması ve sit alanı sınırlarının tavizsiz şekilde muhafaza edilmesi talep edildi. İlgili bakanlık müfettişlerinin Antalya genelindeki antik alanlarda denetim mekanizmalarını en üst seviyeye çıkarması gerektiği Meclis gündemine taşındı. Kültürel koruma disiplininin yeniden tesisi için kararlılık mesajı veren Kılıç, konuşmasını şu uyarı ve çağrıyla tamamladı:
"Bakanlığı denetimleri artırmaya ve bu talana derhal dur demeye çağırıyorum. Bu miras layıkıyla korunarak bütün vatandaşların güvenli ve kolay erişimine açık hale getirilmelidir."
