Geçtiğimiz yaz aylarında kira fiyatlarında muazzam bir artış yaşanmıştı. Kimisi ev sahiplerinin gaddarlığını bahane etti. Başkası fiyatları yükseltenlerin hep bu emlakçılar olduğunu tekrarladı. Aslında altındaki ekonomik ve siyasi sebeplere baktığımızda tabloyu daha net görebiliyoruz. Ama o başka bir yazının konusu. Bu kira artışlarından sonra adliyelerde de tahliye davalarının ve kira tespit davalarının sayısında muazzam bir artış oldu. Bu davaların, toplam dava sayısına oranı 1 senede %10’dan %20’lere çıktı. Biz gayrimenkul danışmanlarına gelen sorular da hep bu minvalde:

“Ev sahibim kirayı %50 arttırın ya da çıkın dedi, ne yapmalıyım?”
“Ev sahibimin oğlu gelecekmiş, bana çıkmamı söyledi, mağdur olacağım.”
Ve benzeri sorular…

Herkes yasaların kiracıdan yana olduğu konusunda hemfikir ancak ben buna katılamıyorum. Yasalar her iki tarafında hakkını savunuyorlar. İnsanlara sadece hakkını savunmak için mahkemelerde zaman kaybetmek yorucu geliyor. Buna da hak veriyorum.

Şimdi bu konuda en sık sorulan soruların cevaplarına kısaca değinebiliriz. İlk sene yapılan kira sözleşmesi belirli süreli sözleşmedir. Eğer kiracı sözleşme bitim tarihinden daha önce evi boşaltmaya karar verirse ya evin yeniden kiraya verilebileceği makul bir süre kadar kirasını ödemek zorundadır ya da ev sahibinin kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip yeni bir kiracı bulmalıdır.

Sözleşme süresinin bitiminden en az 15 gün önce kiracı bildirimde bulunarak sözleşmeyi feshedebilir. Ev sahibi ise süre bitimine dayanarak sözleşmeyi feshedemez.

Bu kira sözleşmesi ilk senenin sonunda belirsiz süreli sözleşmeye döner. Bundan sonra kiracı fesih dönemlerine ve bildirim kurallarına uyarak istediği zaman sözleşmeyi feshedip evi boşaltabilir.

Ev sahibinin ise belli başlı mücbir sebepler sunması gerekmektedir. Evi; kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya yasal olarak bakmakla yükümlü olduğu kişiler için kullanma zorunluluğu var ise kiracıya bu sebeple ihtarname gönderebilir. Ya da evin gerçekten tadilat ihtiyacı halinde gene kiracıya ihtarname gönderebilir. Bu ihtarnameler eline ulaştıktan sonra kiracı 6 ay içinde evi boşaltmalıdır. Aksi durumda ev sahibi tahliye davası açabilir.

Ayrıca yeni bir ev satın aldığınızda içindeki kiracıya oturmak için aldığınıza dair ihtarname göndererek 6 ay süre verebilirsiniz.

Bunlara karşılık olarak da ev sahipleri 5. senenin sonunda kira tespit davası açabiliyorlar. Ayrıca 10 senelik uzaman döneminin bitiminde, yani ilk yapılan 1 senelik sözleşmenin üzerine 10 sene daha geçince, herhangi bir bahane göstermeden kiracılara çıkmaları için ihtar çekebilirler.

Kira artışı oranı her ayın başında TÜİK tarafından açıklanıyor. Ev sahibinin bundan daha yüksek bir artış talep etmesi yasal değildir. Kiracılar buna dikkat etmelidir. Ev sahipleri de ilk sene yaptıkları sözleşmede kira artışının devletin belirlediği orandan olacağını yazdırmaları yararlarına olacaktır. 5 senelik sözleşme yapıp, her sene %10 artar diye yazdıran ev sahibi gördüm. Şubat 2022 kira artış oranı %22,58 iken, açıklanan enflasyon %48 iken kirasına mecburen sözleşme serbestisi gereği %10 zam yapıyor.

Mağdur olmayın, kimsenin de hakkını yemeyin. Bütün bu süreçlerde ev sahibi de olsanız, kiracı da olsanız ince ayrıntılarda hak kaybına uğramamak için gayrimenkul hukukuna hakim bir avukatla çalışmanızı tavsiye ederim.