Davranışın Gözlenmesi ve Kayıt Edilmesi:
Davranışın başlama zamanı, bitiş zamanı ve belirli bir sürede ne kadar tekrarlandığının kesin olarak belirlenmesi gerekmektedir. Birçok durumda; sadece davranışın kaç kez meydana geldiğinin sıklığı hesaplamaktadır.
Örneğin;
Ceren, günde iki kez çığlık attı ve oyuncaklarını fırlattı.
Berna, günde ortalama 7 kez elbiselerini yırtıyor.
Bülent, teneffüs boyunca 11 kez arkadaşına vuruyor.
Bazen de, davranışın her defasında ne kadar devam ettiğini belirlemek amacıyla süresini hesaplamaya gerek duyulmaktadır.
Örneğin;
Sevgi'nin sabahlan elbisesini giymesi, ortalama 90 dakika sürüyor.
Canan, amaçsızca gezinmeye başlamadan önce, 45 saniye yap-bozları ile oynuyor.
Alper, yatağa yatırıldıktan sonra 25 dakika süreyle ağlıyor.
Davranış probleminin sıklığının (kaç kez meydana geldiğini) veya süresinin (ne kadar devam ettiğini) bilinmesi ve kaydedilmesi; davranış hakkında daha net bilgilerin toplanması açısından önemlidir. Hatırlayacağınız gibi kitabın başında sunulan örnek olayda Can'ın ailesi masayı terk etmeden önce Can'ın ne kadar süre masada oturduğunu kaydetmişti. Bir problem davranışın frekansını mı, süresini mi izlemeniz gerektiğine karar vermek için “Hangi ölçüm beni amacıma ulaştıracak?” sorusunu sormamız yararlı olacaktır. Örneğin; Sevgi'nin davranış problemini düzeltmek için gerekli olan elbisesini giyme süresini azaltmak olduğundan, O'nun sabahlan kaç kez elbise giydiğini hesaplamak, gerekli bilgiyi vermeyecektir. Bununla birlikte Ceren'in problemini düzeltmede amaç; O'nun bağırma ve resimli kartları atma davranışının sayısını azaltmak olduğundan; bu olayın günde kaç kez meydana geldiğini hesaplamak sorunun yanıtını verecektir. Bazı davranış problemleri, bütün gün kaydını tutamayacağınız kadar sık meydana gelebilir. Böyle bir problemi kaydetmek için çocuğunuzu bütün bir gün izlemeniz gereklidir ve bu durumda başka işlere çok az bir zaman ayırmanız gerekebilir. Bunun gibi daha sık meydana gelen problemler için, yalnız günün belirli zamanlarında kayıt tutabilirsiniz. Bazı problemler, yalnız özel bir zaman diliminde veya belirli bir yerde meydana gelebilir. Örneğin; yemek zamanı, yatma vakti veya banyo yapma sırasında gibi. Bu durumlarda, gözlem yapılacak zaman özel olarak bellidir. Gün içinde değişen zamanlarda meydana gelen diğer problemler için, özel bir gözlem zamanı (veya zamanları) belirlemek gerekli olabilir. Gün içinde davranışın ortaya çıkma ihtimali en fazla olan ve onu kaydedebileceğiniz bir zaman (genellikle 15-30 dakika yeterli bir süredir) seçebilirsiniz. Dikkat edilmesi gereken şey; her gün, aynı zaman dilimi içinde mümkün olduğu kadar çok gözlem yapılmasıdır. Hemen akşam yemeğini takip eden saat veya herhangi bir zaman dilimi içinde, farklı 20 dakikalık periyotlarda gözlem yapmayı seçebilirsiniz. Gözlem zamanını belirlemek size bağlı olmakla birlikte, problem davranışın ortaya çıkma olasılığının yüksek olduğu bir zaman olabilir. Gözlem yaparken her gün davranışın oluştuğu zamanları seçmek doğru bilgiye ulaşmayı kolaylaştıracaktır. Ana nokta, Ölçümünüzde birbirine uygunluk olmasıdır. Bu yüzden, sadece belirlenmiş zamanlarda ölçüm yaptığınızdan emin olun.
(Devam Edecek)
Esenlikler Dilerim.