Bizlere öğretilmiş, ezberimizde sarsılmaz bir yer edinmiş kadim bir öğretiden bahsetmek istiyorum sizlere.
İlk ve ortaöğrenim yıllarımızda bizlere hep şu anlatıldı, zihnimize adeta bir mühür gibi şu kazındı: "Ülkemiz kendi kendine yetebilecek düzeyde bir tarım ve hayvancılık ülkesidir.”
Bunun yanında, üç tarafı denizlerle çevrili bir kara parçası olduğumuz gerçeğiyle donatmışlardı hepimizi.
Bugün dönüp baktığımda, bahse konu olan coğrafi bilgilerin hâlâ doğruluğunu koruduğunu görüyorum.
Ülkenin kıta sahanlığı da dâhil olmak üzere, jeopolitik veya haritaları değiştiren herhangi bir fiziki değişiklik söz konusu olmadı.
Fakat ne yazık ki aynı iyimser görüşü "tarım arazilerimiz" için ifade etmem asla mümkün değil.
İşte tam bu noktada, bir kez değil belki de birden fazla kez durup düşünmekte fayda var.
Konumuza dönecek olursak; 1980’li yılların ilk çeyreğindeki o meşhur öğreti felsefesi, hâlâ bizim jenerasyonun aklında kalan en güçlü argümandır: "Türkiye bir tarım ve hayvancılık ülkesidir."
Keşke bu iddia geçmişte olduğu gibi bugün de kendini doğrulayan güçlü bir ifade olarak kalsaydı; kalmakla yetinmeyip icraatla da aynı oranda desteklenseydi...
Maalesef içinde bulunduğumuz gerçeklik, bizlere artık acı bir dille fısıldıyor: "Ne tarım ülkesiyiz artık ne de bir hayvancılık ülkesi!"
O yıllarda ülke nüfusumuzun 50 milyonun üzerinde, resmi rakamlarla tam olarak 50.664.458 kişi olduğu sabittir.
Teknik ve sayısal verilere çok da boğulmadan, bu resmi veriler ışığında net bir şekilde görülüyor ki ülkemiz; bahse konu olan dönemde ve müteakiben devam eden yılların belli bir kesitine kadar kendi kendine yetebilen, hatta bir o kadar da ihracat yapabilecek potansiyele sahip bir ülkeydi.
Fakat günümüzden çok da uzak olmayan bir zaman aralığına doğru geriye dönüp baktığımızda, asıl büyük kırılma anının nerede başladığını net bir şekilde teşhis ediyoruz:
• Çarpık ve plansız imarlaşma,
• Verimli tarım arazilerinin sanayiye kurban edilmesi...
İşte ana sebepler ve hazin sonuçlar bu iki maddede gizlidir.
O yıllarda Bursa'da açılan Tofaş ve Renault otomobil fabrikaları ile tekstil devlerinin kurulmasıyla birlikte, verimli tarım alanlarının amaç dışı kullanımı da maalesef başlamış oldu.
Zaman bizlere şu sitemkâr gerçeği açık ve net bir şekilde gösteriyor: "İyi ve güzel yılları hesapsızca tükettiniz, şimdi elinizdekiyle yetinmeyi biliniz!"
Türkiye'de tarım alanları yapılaşma, kentleşme ve sanayileşme baskısı altına girdikçe toprak bütünlüğümüz her geçen gün biraz daha kan kaybetti.
Geçmiş yılların ölçeğine baktığımızda; yaklaşık 41-42 milyon hektarlık tarıma elverişli arazimizden, son 20-25 yıllık süreçte yaklaşık 2,5 ila 4 milyon hektar arasındaki devasa bir tarım toprağını kaybettiğimiz gerçeği yüzümüze çarpıyor.
Mevcut şartlarda elde kalan topraklarla çiftçilerimiz hâlâ yetiştirmeye ve üretmeye devam etmektedir.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, "Üretmeyen bir toplum bağımsız kalamaz" düsturuyla hareket ederek, gerçek üretici olan çiftçiyi bu ülkenin baş tacı ilan etmişti.
Bu vizyon, çiftçinin toplumdaki yerini ve değerini en yalın biçimde özetliyordu.
Günümüzün devlet büyükleri de çiftçilerimize seslenip, "Siz gerisini düşünmeyin; ekin, dikin, üretin" diye telkinlerde bulundular.
Çiftçilerimiz de söz dinledi; ektiler, diktiler, ürettiler ve yetiştirdiler.
Peki, sonuç ne oldu?
Tam bir hüsran!
İşte bugün, o baş tacı olması gereken çiftçimiz üretiyor, yetiştiriyor; ne var ki ürettiğinin ve yetiştirdiğinin, yani o helal alın terinin karşılığını alamadığını maalesef hep birlikte, tanıklık ediyoruz.
Üstelik sorun sadece tek bir alanla da sınırlı değil. Hayvancılık alanındaki sıkıntıların son dönemde yukarı yönlü büyük bir ivme kazandığı ortadadır.
İthal hayvancılığın acı gerçekliğiyle çoktan yüzleştik. Yerli üreticimize yönelik yanlış bakış açısı; bugün kırmızı et ve et ürünlerinin, hatta tüm türevlerinin fiyatlarının paha biçilemez oranlara ulaşmasına neden oldu.
Üreticiye yeterli desteğin sağlanamaması ve girdi maliyetlerinin fahiş oranlarda yüksek olması, "çiftçiyi ve üreticiyi" maalesef derin bir çıkmaza sürükledi. Tam manasıyla ifade etmek
Gerekirse ne üretici ne de tüketici, bu yıl olduğu kadar büyük bir çaresizliğe ve umutsuzluğa hiçbir dönemde tanıklık etmemiştir.
Üretim çeşitliliğini ele alacak olursak; “Kuru bakliyat ve Tahıl” üretimi de dâhil olmak üzere, mevsimsel ölçekte yetiştiriciliği yapılan “üzüm, incir, elma, zeytin, fındık” ve daha nice ürünümüz hatalı tarım politikalarının tam bir kurbanı olmuştur.
Tam bu yazıyı kaleme aldığım esnada, ajanslara düşen o son dakika haberini göz ardı etmem imkânsızdı.
Akdeniz Bölgemizin tam bir narenciye deposu olduğu herkesçe bilinen bir gerçektir.
Ancak ne yazık ki bölgede "erkenci hasat" diye tabir edilen mandalina ve portakalın da akabinde limon ile aynı makus kaderi paylaşacağı fikri beynimde belirmeye başladı.
Eyvah ki ne eyvah! Anlaşılan mandalina da dalında kalıyor. Üretici yine hüsranda, yine kâbuslarla baş başa...
Peki, buradan sormazlar mı insana: "Çiftçinin, üreticinin, yetiştiricinin suçu ve günahı nedir?" diye.
Büyük bir umutla beklenen "Hal Yasası" ivedilikle çıkarılıp uygulamaya geçirilir ise bu kronik problemler tamamen ortadan kalkmış olur mu?
Eğer üretim planlaması hakkıyla devreye girer; maliyetler ve muafiyetler üretici lehine yeniden revize edilir, böylelikle üretici ile tüketici arasındaki o devasa uçurum aşılırsa, işte o zaman kalıcı bir çözüm sağlanmış olacaktır.
Kim bilir, belki o zaman yeniden o özlediğimiz "Tarım ve Hayvancılık Ülkesi" unvanına gururla geri dönmüş oluruz.
